ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧.੨੯ — ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੨੯ — ਸੀਦੰਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੁਜਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਉੱਠਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਢਿੱਲਾ ਪੈਣਾ, ਮੂੰਹ ਦਾ ਸੁੱਕਣਾ, ਸਰੀਰ ਦਾ ਕੰਬਣਾ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਅਤਿ ਸਜੀਵ ਚਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 29 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਥ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸਜੇ ਪਿਤਾਵਾਂ, ਪਿਤਾਮਹਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ, ਚਾਚਿਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਅਭਿਭੂਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਵਰਨਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਜੈ ਦੁਆਰਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਦ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਆਰੰਭ-ਬਿੰਦੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਰਿਸ਼ੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਇਹ ਟੁੱਟਣਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੁਪਿਆ ਵਰਦਾਨ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ — ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਕਿ ਸਾਡੀ ਡੂੰਘੀ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਮੁਖਂ ਚ ਪਰਿਸ਼ੁਸ਼੍ਯਤਿ। ਵੇਪਥੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰੇ ਮੇ ਰੋਮਹਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਜਾਯਤੇ॥
sīdanti mama gātrāṇi mukhaṁ cha pariśhuṣhyati vepathuśh cha śharīre me roma-harṣhaśh cha jāyate
ਅਰਥ:ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਢਿੱਲੇ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੰਬਣੀ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੨੯ — ਸੀਦੰਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੀ ਡਰ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ — ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਭਗਤ ਲਈ ਤਸੱਲੀ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਲੱਛਣ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਉਹ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਥਿਰਤਾ (ਸਥਿਤਪ੍ਰਜ੍ਞ) ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਚਮਕ ਉੱਠਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਠੀਕ ਉਸੇ ਪਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈ
ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਮੋਹ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਆਤਮ-ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਦੁਆਰ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੨੯ — ਸੀਦੰਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ। ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਰ ਜਾਂ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵੱਲ ਵਧੋ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਦ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅਧਿਆਇ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੨੯ — ਸੀਦੰਤਿ ਮਮ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ