ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੩੧ — ਨਿਮਿੱਤਾਨਿ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.३१ — निमित्तानि च पश्यामि
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
निमित्तानि
nimittāni
ਸ਼ਗਨ; ਲੱਛਣ; ਸੰਕੇਤ
च
cha
ਅਤੇ
पश्यामि
paśhyāmi
ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ
विपरीतानि
viparītāni
ਵਿਪਰੀਤ; ਅਮੰਗਲ; ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ
केशव
keśhava
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ (ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ)
न
na
ਨਹੀਂ
च
cha
ਅਤੇ; ਵੀ
श्रेयः
śhreyaḥ
ਕਲਿਆਣ; ਹਿਤ; ਭਲਾਈ
अनुपश्यामि
anupaśhyāmi
ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਆਭਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
हत्वा
hatvā
ਮਾਰ ਕੇ; ਵਧ ਕਰ ਕੇ
स्वजनम्
sva-janam
ਆਪਣੇ ਸੁਜਨਾਂ ਨੂੰ
आहवे
āhave
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ
Complete Translation
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ! ਮੈਂ ਅਪਸ਼ਗਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਪਰੀਤ ਹੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਜਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਲਿਆਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 31
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਆਪਣੇ ਸੁਜਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਕਹਿ ਕੇ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੰਗਲ ਸ਼ਗਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਲਿਆਣ ਨਹੀਂ। ਸੰਜੈ ਇਸ ਵਧਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਵਜੋਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ੧.੩੧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ?▼
ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮੰਗਲ ਸ਼ਗਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੁਜਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਲਿਆਣ ਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ। ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਲ ਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਇੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ 'ਕੇਸ਼ਵ' ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?▼
'ਕੇਸ਼ਵ' ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਾਰੰਪਰਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਸੁੰਦਰ ਕੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕੇਸ਼ੀ ਦੈਂਤ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਆਪਣੇ ਸੰਸ਼ੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ 'ਸ਼੍ਰੇਯ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
'ਸ਼੍ਰੇਯ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਅਸਲ ਹਿਤ ਜਾਂ ਸਥਾਈ ਕਲਿਆਣ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਖ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹ-ਚਿਰੇ ਲਾਭ ਤੋਂ ਵਿਪਰੀਤ ਹੈ। ਅਰਜੁਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੋਈ 'ਸ਼੍ਰੇਯ' ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਇਹ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਪਿਆਰੇ (ਪ੍ਰੇਯ) ਅਤੇ ਅਸਲ ਹਿਤ (ਸ਼੍ਰੇਯ) ਦੇ ਭੇਦ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →