ਸ਼੍ਰੀਮਦਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੪੦ — ਕੁਲਕਸ਼ਯੇ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯੰਤਿ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १.४० — कुलक्षये प्रणश्यन्ति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
कुलक्षये
kula-kṣhaye
ਕੁਲ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ
प्रणश्यन्ति
praṇaśhyanti
ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
कुलधर्माः
kula-dharmāḥ
ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਤੱਵ
सनातनाः
sanātanāḥ
ਸਨਾਤਨ; ਅਤਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ
धर्मे नष्टे
dharme naṣhṭe
ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
कुलम्
kulam
ਕੁਲ
कृत्स्नम्
kṛitsnam
ਸਮੁੱਚਾ; ਸੰਪੂਰਨ
अधर्मः
adharmaḥ
ਅਧਰਮ; ਅਧਾਰਮਿਕਤਾ
अभिभवति
abhibhavati
ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ
उत
uta
ਸੱਚਮੁੱਚ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ
Complete Translation
ਕੁਲ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ (ਕੁਲਧਰਮ) ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 1, Verse 40
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ, ਅਰਜੁਨ ਵਿਸ਼ਾਦ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਅਰਜੁਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਦਲੀਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੁਲ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਲੋਪ ਸਮੁੱਚੇ ਵੰਸ਼ 'ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਦਲੀਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉੱਚਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਮੰਚ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦਗੀਤਾ ੧.੪੦ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ?▼
ਅਰਜੁਨ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਪ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
'ਕੁਲਧਰਮ' ਕੀ ਹੈ?▼
'ਕੁਲਧਰਮ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿਸੇ ਕੁਲ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਕਰਤੱਵ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਜੋ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਚਲੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਕੁਲ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਕੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?▼
ਭਾਵੇਂ ਧਰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੱਗੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਵਜੋਂ ਧਰਮਯੁੱਧ ਨੂੰ ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →