ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 — ਕਿਰੀਟਿਨੰ ਗਦਿਨੰ ਚਕ੍ਰਿਣਮ੍ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता ११.१७ — किरीटिनं गदिनं चक्रिणम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
किरीटिनम्
kirīṭinam
ਮੁਕਟ (ਕਿਰੀਟ) ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ
गदिनम्
gadinam
ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ
चक्रिणम् च
chakriṇaṁ cha
ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ
तेजोराशिम्
tejo-rāśhim
ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ; ਦੀਪਤੀ ਦਾ ਧਾਮ
सर्वतः दीप्तिमन्तम्
sarvato dīptimantam
ਸਭ ਪਾਸੇ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ
पश्यामि त्वाम्
paśhyāmi tvām
ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ
दुर्निरीक्ष्यम्
durnirīkṣhyam
ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕਠਿਨ
समन्तात्
samantāt
ਸਭ ਪਾਸੇ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ
दीप्तानल
dīpta-anala
ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ
अर्कद्युतिम्
arka-dyutim
ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ
अप्रमेयम्
aprameyam
ਅਪ੍ਰਮੇਯ; ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਪਰੇ
Complete Translation
ਮੁਕਟ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕਠਿਨ, ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ (ਅਪਰਿਮਿਤ) ਆਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 17
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਗਿਆਰਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਅਰਜੁਨ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਦੇ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਮੁਕਟਧਾਰੀ ਅਤੇ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਸੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਰਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸਮਯ-ਵਿਮੁਗਧ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ 11.17 ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਕੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ?▼
ਅਰਜੁਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਮੁਕਟਧਾਰੀ ਅਤੇ ਗਦਾ ਤੇ ਚੱਕਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਵਜੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ — ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਇੰਨਾ ਅੱਖਾਂ ਚੁੰਧਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਣਾ ਕਠਿਨ ਹੈ।
ਮੁਕਟ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਕਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ?▼
ਮੁਕਟ (ਕਿਰੀਟ), ਗਦਾ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪਰਮ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਹਨ।
ਇਹ ਰੂਪ 'ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕਠਿਨ' ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਸੂਰਜਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਅਗਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਇੰਨੀ ਅਭਿਭੂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਪਰਿਮਿਤ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ — ਜੋ ਦਿਵਯ ਦੀ ਪਰਾਤਪਰ, ਅਨੰਤ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਧਿਆਨਪੂਰਨ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਦੇਦੀਪਯਮਾਨ, ਅਪਰਿਮਿਤ ਰੂਪ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਭਗਤ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਅਸੀਮ ਪ੍ਰਭਾ ਦੇ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰਮ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਸਮਯ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਮਈ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →