ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੪.੪ — ਸਰਵਯੋਨਿਸ਼ੁ ਕੌਂਤੇਯ — Word-by-Word Meaning
श्रीमद्भगवद्गीता १४.४ — सर्वयोनिषु कौन्तेय
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
सर्व
sarva
ਸਮੂਹ, ਸਾਰੇ
योनिषु
yoniṣhu
ਸਮੂਹ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਗਰਭਾਂ ਵਿੱਚ
कौन्तेय
kaunteya
ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ)
मूर्तयः
mūrtayaḥ
ਮੂਰਤੀਆਂ, ਸਰੀਰ
सम्भवन्ति
sambhavanti
ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ
याः
yāḥ
ਜੋ
तासाम्
tāsām
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ
ब्रह्म महत्
brahma-mahat
ਮਹਾਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ (ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ)
योनिः
yoniḥ
ਯੋਨੀ, ਗਰਭ
अहम्
aham
ਮੈਂ
बीजप्रदः
bīja-pradaḥ
ਬੀਜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ
पिता
pitā
ਪਿਤਾ
Complete Translation
ਹੇ ਅਰਜੁਨ! ਸਮੂਹ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ (ਸਰੀਰ) ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਯੋਨੀ ਅਰਥਾਤ ਗਰਭ ਹੈ ਮਹਾਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ (ਬ੍ਰਹਮ), ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੀਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Bhagavad Gita Chapter 14, Verse 4
Author: Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva)
Period: Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਚੌਦਵਾਂ ਅਧਿਆਏ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਯੋਗ (ਗੁਣਤ੍ਰੈ-ਵਿਭਾਗ-ਯੋਗ), ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਗਰਭ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੀਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਹਨ — ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸਮੂਹ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇ।
Frequently Asked Questions
ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੪.੪ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮਹਾਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉਹ ਗਰਭ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਰ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੂਪ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ 'ਬ੍ਰਹਮ ਮਹਦ੍ ਯੋਨੀ' (ਮਹਾਨ ਗਰਭ) ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਹ ਮਹਤ੍-ਬ੍ਰਹਮ, ਅਰਥਾਤ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮੂਹ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਗਰਭ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਖੁਦ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਬੀਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਹਨ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸੰਜੋਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਮੂਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?▼
ਇਹ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿ ਹਰ ਜੀਵ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੂਹ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਤਾਨ ਮੰਨ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੇ, ਨਿੱਜੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਾਂ?▼
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਰੁਣਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰੇ: ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲੋ, ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਉਸੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਜਾਪ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਤੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇ ਸ੍ਰੋਤ ਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਜੋਂ ਕੋਮਲ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →