શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૭૨ — કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ — ਕੱਚਿਦੇਤੱਛ੍ਰੁਤੰ ਪਾਰ੍ਥ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
પોતાના ઉપદેશના સમાપન પર શ્રીકૃષ્ણ અર્જુન તરફ એક સ્નેહપૂર્ણ પ્રશ્ન સાથે વળે છે -- શું અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું, અને શું તેનો અજ્ઞાનજનિત મોહ દૂર થયો? આ શ્લોક ભગવાનને આદર્શ ગુરુ રૂપે પ્રગટ કરે છે, જે કેવળ જ્ઞાન જ નથી આપતા, પરંતુ એ પણ જુએ છે કે તે ખરેખર ગ્રહણ થયું કે નહીં અને તેનું પ્રયોજન -- મોહનો નાશ -- પૂર્ણ થયું કે નહીં.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 72 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અઢારમા અધ્યાય 'મોક્ષ સંન્યાસ યોગ'માં, પોતાનો સંપૂર્ણ ઉપદેશ પૂર્ણ કરીને શ્રીકૃષ્ણ એક ગુરુના સ્નેહથી અર્જુન તરફ વળે છે. શું અર્જુને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું અને શું તેનો અજ્ઞાનનો મોહ દૂર થયો એ તેઓ પૂછે છે -- આ પ્રશ્ન અર્જુનના દૃઢ અને કૃતજ્ઞ ઉત્તરને પ્રગટ કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ગીતાના વ્યાખ્યાતા જણાવે છે કે ભગવાનનો સ્નેહમય પ્રશ્ન સાચા ગુરુનું લક્ષણ દર્શાવે છે -- જે એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે શિષ્યે ખરેખર સમજી લીધું; અને પરંપરા માને છે કે ગીતાનું નિષ્ઠાપૂર્ણ અધ્યયન, અર્જુનના શ્રવણની જેમ, નિશ્ચય જ અજ્ઞાનના મોહને દૂર કરી દે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
કચ્ચિદેતચ્છ્રુતં પાર્થ ત્વયૈકાગ્રેણ ચેતસા।કચ્ચિદજ્ઞાનસંમોહઃ પ્રનષ્ટસ્તે ધનઞ્જય॥
kachchid etach chhrutaṁ pārtha tvayaikāgreṇa chetasā kachchid ajñāna-sammohaḥ pranaṣhṭas te dhanañjaya
અર્થ:હે પાર્થ! શું તેં આને એકાગ્ર ચિત્તથી સાંભળ્યું? હે ધનંજય! શું તારો અજ્ઞાનજનિત મોહ નષ્ટ થયો?
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ — ਕੱਚਿਦੇਤੱਛ੍ਰੁਤੰ ਪਾਰ੍ਥ પાઠના લાભ
જ્ઞાનને એકાગ્ર, સ્થિર ચિત્તથી સાંભળવાના આદર્શને પ્રતિબિંબિત કરે છે
સમજને દૃઢ કરનાર સ્નેહમય ગુરુ રૂપે ભગવાનને પ્રગટ કરે છે
ઉપદેશનું લક્ષ્ય મોહનો નાશ છે એ સાધકને યાદ કરાવે છે
ઉપદેશ ખરેખર ગ્રહણ થયો કે નહીં એ આત્મ-પરીક્ષણને પ્રેરે છે
શાસ્ત્રોના એકાગ્ર, નિષ્ઠાપૂર્ણ અધ્યયન માટે પ્રેરણા આપે છે
પોતાનો મોહ દૂર થયો એવા અર્જુનના વિજયી ઉત્તરની ભૂમિકા રચે છે
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ — ਕੱਚਿਦੇਤੱਛ੍ਰੁਤੰ ਪਾਰ੍ਥ જપ વિધિ
તમારા ગીતા-અધ્યયનના સમાપન પર આ શ્લોકનો પાઠ કરો, અને શ્રીકૃષ્ણના પ્રશ્નને તમારા પ્રત્યેનો પ્રશ્ન બનવા દો -- શું મેં એકાગ્ર મનથી સાંભળ્યું, અને શું મારો પોતાનો મોહ દૂર થઈ રહ્યો છે? પાઠ કરતી વખતે એકાગ્ર ધ્યાનથી અધ્યયન કરવાનો અને અજ્ઞાન સ્પષ્ટતાને માર્ગ ન આપે ત્યાં સુધી ઉપદેશને આચરણમાં લાવવાનો સંકલ્પ કરો. એ સ્વાભાવિક રીતે ૧૮.૭૩માં અર્જુનના દૃઢ સમજના ઉત્તર તરફ દોરી જાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੧੮.੭੨ — ਕੱਚਿਦੇਤੱਛ੍ਰੁਤੰ ਪਾਰ੍ਥ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ