ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ — Complete Lyrics
भक्तामर स्तोत्र
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
भक्तामर-प्रणत-मौलि-मणि-प्रभाणा-
मुद्योतकं दलित-पाप-तमो-वितानम्।
सम्यक् प्रणम्य जिन-पाद-युगं युगादा-
वालम्बनं भव-जले पततां जनानाम्॥
Bhaktamara-praṇata-mauli-maṇi-prabhāṇā-
mudyotakaṁ dalita-pāpa-tamo-vitānam।
Samyak praṇamya jina-pāda-yugaṁ yugādā-
vālambanaṁ bhava-jale patatāṁ janānām॥
ਜੋ ਜਿਨੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਜੋੜੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਰੂਪੀ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਆਲੰਬਨ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ:
Verse 2
यः संस्तुतः सकल-वाङ्मय-तत्त्व-बोधा-
दुद्भूत-बुद्धि-पटुभिः सुर-लोक-नाथैः।
स्तोत्रैर्जगत्-त्रितय-चित्त-हरैरुदारैः
स्तोष्ये किलाहमपि तं प्रथमं जिनेन्द्रम्॥
Yaḥ saṁstutaḥ sakala-vāṅmaya-tattva-bodhā-
dudbhūta-buddhi-paṭubhiḥ sura-loka-nāthaiḥ।
Stotrairjagat-tritaya-chitta-harairudāraiḥ
stoṣye kilāhamapi taṁ prathamaṁ jinendram॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੀਖੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ (ਇੰਦਰ ਆਦਿ) ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਦਾਰ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਜਿਨੇਂਦ੍ਰ (ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ) ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।
Verse 3
बुद्ध्या विनापि विबुधार्चित-पाद-पीठ!
स्तोतुं समुद्यत-मतिर्विगत-त्रपोऽहम्।
बालं विहाय जल-संस्थित-मिन्दु-बिम्ब-
मन्यः क इच्छति जनः सहसा ग्रहीतुम्॥
Buddhyā vināpi vibudhārchita-pāda-pīṭha!
stotuṁ samudyata-matirvigata-trapo'ham।
Bālaṁ vihāya jala-saṁsthita-mindu-bimba-
manyaḥ ka ichchhati janaḥ sahasā grahītum॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਚਰਨ-ਪੀਠ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਲੱਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਦਯਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਚੰਦ੍ਰ-ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਅਚਾਨਕ ਫੜਨਾ ਚਾਹੇਗਾ?
Verse 4
वक्तुं गुणान् गुण-समुद्र! शशाङ्क-कान्तान्
कस्ते क्षमः सुर-गुरु-प्रतिमोऽपि बुद्ध्या।
कल्पान्त-काल-पवनोद्धत-नक्र-चक्रं
को वा तरीतुमलमम्बु-निधिं भुजाभ्याम्॥
Vaktuṁ guṇān guṇa-samudra! śaśāṅka-kāntān
kaste kṣamaḥ sura-guru-pratimo'pi buddhyā।
Kalpānta-kāla-pavanoddhata-nakra-chakraṁ
ko vā tarītumalamambu-nidhiṁ bhujābhyām॥
ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ! ਆਪ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰ ਸਮਾਨ ਕਾਂਤਿਮਾਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਮਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਹੈ? ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਖਲਬਲੀ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕੌਣ ਤੈਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Verse 5
सोऽहं तथापि तव भक्ति-वशान्मुनीश!
कर्तुं स्तवं विगत-शक्तिरपि प्रवृत्तः।
प्रीत्यात्म-वीर्यमविचार्य मृगो मृगेन्द्रं
नाभ्येति किं निज-शिशोः परिपालनार्थम्॥
So'haṁ tathāpi tava bhakti-vaśānmunīśa!
kartuṁ stavaṁ vigata-śaktirapi pravṛttaḥ।
Prītyātma-vīryamavichārya mṛgo mṛgendraṁ
nābhyeti kiṁ nija-śiśoḥ paripālanārtham॥
ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼! ਭਗਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੀ ਹਰਨੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਵਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ?
Verse 6
ॐ ह्रीं श्रीं ऋषभदेवाय नमः॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ ṛṣabhadevāya namaḥ॥
ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →