krishnastutibhishmabhagavata-purana

ਭੀਸ਼੍ਮ ਸਤੁਤੀ

भीष्म स्तुति

🕉️ hindu·📿 1× repetitions·🕐 Early morning after a bath; on Ekadashi, Janmashtami and during paath for departed souls·📜 Srimad Bhagavata Purana, First Canto, Chapter 9

Also known as: bhishma stuti · bhishma stotra · bhishma stavaraja · iti matir upakalpita vitrishna · bhishma prayer to krishna

📜 Complete Lyrics 📖 Word-by-Word Meaning ✨ Benefits & How to Chant ⬇️ PDF Download

Read in your language / script

हिन्दी / देवनागरीతెలుగు தமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ Meaning

The Bhishma Stuti is the dying prayer of Bhishma Pitamaha, the grand patriarch of the Mahabharata, recorded in the First Canto (chapter 9) of the Srimad Bhagavata Purana. Lying on his bed of arrows and choosing the moment of his own death, Bhishma fixes his entire mind on Lord Krishna and pours out his love in a series of luminous verses, recalling Krishna's beauty on the battlefield of Kurukshetra and the day the Lord broke His own vow to charge at him. Free at last of all duality, Bhishma merges his soul in the Supreme and gives up his body. It is treasured as a supreme model of devotion at the hour of death and of seeing the Lord in His every aspect.

Origin & Story

Srimad Bhagavata Purana, First Canto, Chapter 9 · Veda Vyasa (the prayer spoken by Bhishma; narrated by Suta to the sages) · Puranic

After the great war of Kurukshetra, Bhishma Pitamaha — the grand patriarch of the Kuru dynasty, who had the boon of choosing the time of his own death — lay upon a bed of arrows awaiting the auspicious northern course of the sun (Uttarayana). Krishna came to him with the Pandavas, and Bhishma instructed Yudhishthira at length on dharma. Then, as his final hour approached, Bhishma turned away from all else and fixed his mind and eyes wholly upon Lord Krishna. In these verses he expresses his love for the Lord's dark, beautiful form, recalls Krishna's deeds upon the battlefield — including the moment Krishna abandoned His own vow and charged at Bhishma with a chariot wheel to protect Arjuna — and, freed of every trace of duality, surrenders his soul into the Supreme and gives up his body in full consciousness.

✦ As told in scripture

It is said that Bhishma, by the power of his unbroken devotion, beheld the four-armed Lord Krishna standing before him and merged his life-breath into Him while gazing upon that form, attaining liberation at the very moment of death. Devotees hold that to remember the Lord with such love at the hour of passing, as Bhishma did, secures the soul's union with God.

0all time

Complete Text with Meaning

Tap any line — or the ▶ button — to hear it recited

Verse 1

इति मतिरुपकल्पिता वितृष्णा भगवति सात्वतपुङ्गवे विभूम्नि । स्वसुखमुपगते क्वचिद्विहर्तुं प्रकृतिमुपेयुषि यद्भवप्रवाहः ॥

iti matir-upakalpitā vitṛṣṇā bhagavati sātvata-puṅgave vibhūmni | sva-sukham-upagate kvacid-vihartuṃ prakṛtim-upeyuṣi yad-bhava-pravāhaḥ ||

Meaning:ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਸਾਤ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਕਦੇ ਲੀਲਾ ਲਈ ਅਵਤਾਰ ਲੈ ਕੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 2

त्रिभुवनकमनं तमालवर्णं रविकरगौरवराम्बरं दधाने । वपुरलककुलावृताननाब्जं विजयसखे रतिरस्तु मेऽनवद्या ॥

tri-bhuvana-kamanaṃ tamāla-varṇaṃ ravi-kara-gaura-varāmbaraṃ dadhāne | vapur-alaka-kulāvṛtānanābjaṃ vijaya-sakhe ratir-astu me'navadyā ||

Meaning:ਮੇਰੀ ਨਿਰਮਲ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰੀਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੋਵੇ — ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਖਾ ਹਨ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ, ਤਮਾਲਬ੍ਰਿਖ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਿਆਮਵਰਣ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਪੀਤਾਂਬਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਘੁੰਗਰਾਲੇ ਕੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ।

Verse 3

युधि तुरगरजोविधूम्रविष्वक्- कचलुलितश्रमवार्यलङ्कृतास्ये । मम निशितशरैर्विभिद्यमान- त्वचि विलसत्कवचेऽस्तु कृष्ण आत्मा ॥

yudhi turaga-rajo-vidhūmra-viṣvak- kaca-lulita-śrama-vāry-alaṅkṛtāsye | mama niśita-śarair-vibhidyamāna- tvaci vilasat-kavace'stu kṛṣṇa ātmā ||

Meaning:ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਮੇਰੇ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਵਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਉਸ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਆਤਮਾ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇ।

Verse 4

सपदि सखिवचो निशम्य मध्ये निजपरयोर्बलयो रथं निवेश्य । स्थितवति परसैनिकायुरक्ष्णा हृतवति पार्थसखे रतिर्ममास्तु ॥

sapadi sakhi-vaco niśamya madhye nija-parayor-balayo rathaṃ niveśya | sthitavati para-sainikāyur-akṣṇā hṛtavati pārtha-sakhe ratir-mamāstu ||

Meaning:ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਸਖਾ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਸੇਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਥ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂ ਪੱਖ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹਰ ਲਈ — ਉਸ ਪਾਰਥਸਖਾ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੋਵੇ।

Verse 5

व्यवहितपृतनामुखं निरीक्ष्य स्वजनवधाद्विमुखस्य दोषबुद्ध्या । कुमतिमहरदात्मविद्यया यश्- चरणरतिः परमस्य तस्य मेऽस्तु ॥

vyavahita-pṛtanā-mukhaṃ nirīkṣya sva-jana-vadhād-vimukhasya doṣa-buddhyā | kumatim-aharad-ātma-vidyayā yaś- caraṇa-ratiḥ paramasya tasya me'stu ||

Meaning:ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਸੇਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਸਵਜਨਾਂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਵਿਮੁਖ ਹੋ ਗਏ, ਇਸਨੂੰ ਪਾਪ ਸਮਝ ਕੇ, ਤਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਤਮਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁਮਤੀ (ਮੋਹ) ਹਰ ਲਈ — ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰਤੀ ਹੋਵੇ।

Verse 6

स्वनिगममपहाय मत्प्रतिज्ञा- मृतमधिकर्तुमवप्लुतो रथस्थः । धृतरथचरणोऽभ्ययाच्चलद्गु- र्हरिरिव हन्तुमिभं गतोत्तरीयः ॥

sva-nigamam-apahāya mat-pratijñām- ṛtam-adhi-kartum-avapluto ratha-sthaḥ | dhṛta-ratha-caraṇo'bhyayāc-calad-gur- harir-iva hantum-ibhaṃ gatottarīyaḥ ||

Meaning:ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਸੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ (ਅਸਤਰ ਨਾ ਚੁੱਕਣ ਦੀ) ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ — ਰਥ ਤੋਂ ਕੁੱਦ ਕੇ, ਰਥਚਕਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉੱਪਰਲਾ ਬਸਤਰ ਡਿੱਗਦਾ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ, ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਝਪਟਣ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਦੌੜੇ।

Verse 7

शितविशिखहतो विशीर्णदंशः क्षतजपरिप्लुत आततायिनो मे । प्रसभमभिससार मद्वधार्थं स भवतु मे भगवान्गतिर्मुकुन्दः ॥

śita-viśikha-hato viśīrṇa-daṃśaḥ kṣataja-paripluta ātatāyino me | prasabham-abhisasāra mad-vadhārthaṃ sa bhavatu me bhagavān-gatir-mukundaḥ ||

Meaning:ਮੇਰੇ ਤੀਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ, ਕਵਚ ਛਿੰਨ-ਭਿੰਨ, ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ — ਉਹ ਆਤਤਾਯੀ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ; ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਮੁਕੁੰਦ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਹੋਣ।

Verse 8

विजयरथकुटुम्ब आत्ततोत्रे धृतहयरश्मिनि तच्छ्रियेक्षणीये । भगवति रतिरस्तु मे मुमूर्षो- र्यमिह निरीक्ष्य हता गताः स्वरूपम् ॥

vijaya-ratha-kuṭumba ātta-totre dhṛta-haya-raśmini tac-chriyekṣaṇīye | bhagavati ratir-astu me mumūrṣor- yam-iha nirīkṣya hatā gatāḥ sva-rūpam ||

Meaning:ਇਸ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਾਗਾਂ ਅਤੇ ਚਾਬੁਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਅਨੁਪਮ ਹੈ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 9

ललितगतिविलासवल्गुहास- प्रणयनिरीक्षणकल्पितोरुमानाः । कृतमनुकृतवत्य उन्मदान्धाः प्रकृतिमगन्किल यस्य गोपवध्वः ॥

lalita-gati-vilāsa-valgu-hāsa- praṇaya-nirīkṣaṇa-kalpitoru-mānāḥ | kṛtam-anu-kṛtavatya unmadāndhāḥ prakṛtim-agan-kila yasya gopa-vadhvaḥ ||

Meaning:ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨੋਹਰ ਚਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਗਰਵਿਤ ਹੋ ਉੱਠੀਆਂ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮੋਨਮਾਦ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਚੇਸ਼ਟਾ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈਆਂ — ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਮਨ ਰਮੇ।

Verse 10

मुनिगणनृपवर्यसङ्कुलेऽन्तः सदसि युधिष्ठिरराजसूय एषाम् । अर्हणमुपपेद ईक्षणीयो मम दृशिगोचर एष आविरात्मा ॥

muni-gaṇa-nṛpa-varya-saṅkule'ntaḥ sadasi yudhiṣṭhira-rāja-sūya eṣām | arhaṇam-upapeda īkṣaṇīyo mama dṛśi-gocara eṣa āvir-ātmā ||

Meaning:ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗ੍ਰਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ — ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਨੇਤਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹਨ।

Verse 11

तमिममहमजं शरीरभाजां हृदि हृदि धिष्ठितमात्मकल्पितानाम् । प्रतिदृशमिव नैकधार्कमेकं समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः ॥

tam-imam-aham-ajaṃ śarīra-bhājāṃ hṛdi hṛdi dhiṣṭhitam-ātma-kalpitānām | prati-dṛśam-iva naikadhārkam-ekaṃ samadhigato'smi vidhūta-bheda-mohaḥ ||

Meaning:ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਇੱਕ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ — ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਸੂਰਜ ਅਨੇਕ ਨੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੇਦ ਦੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

Word-by-Word Meaning

Click any word to hear its pronunciation

इति मतिः उपकल्पिता वितृष्णा🔊iti matir upakalpitā vitṛṣṇāthus I fix my mind, free of all worldly craving

भगवति सात्वतपुङ्गवे🔊bhagavati sātvata-puṅgaveupon the Lord, the foremost of the Satvata (Yadava) clan

विभूम्नि🔊vibhūmnithe all-pervading, infinite one

त्रिभुवनकमनं🔊tri-bhuvana-kamanaṃthe most beautiful and beloved of all the three worlds

तमालवर्णं🔊tamāla-varṇaṃdark in hue like the tamala tree

रविकरगौरवराम्बरं🔊ravi-kara-gaura-varāmbaraṃwearing fine yellow garments shining like the rays of the sun

अलककुलावृताननाब्जं🔊alaka-kulāvṛtānanābjaṃHis lotus face framed by clusters of curling hair

विजयसखे रतिः अस्तु मे अनवद्या🔊vijaya-sakhe ratir astu me'navadyāmay my flawless love be fixed on Him, the friend of Arjuna (Vijaya)

युधि तुरगरजोविधूम्र🔊yudhi turaga-rajo-vidhūmraon the battlefield, greyed by the dust raised by the horses' hooves

श्रमवारि अलङ्कृतास्ये🔊śrama-vāry-alaṅkṛtāsyeHis face adorned with beads of perspiration from the exertion

मम निशितशरैः विभिद्यमानत्वचि🔊mama niśita-śarair vibhidyamāna-tvaciHis skin pierced by my sharp arrows

कृष्णे आत्मा🔊kṛṣṇa ātmāmay my very soul rest in Krishna

सपदि सखिवचः निशम्य🔊sapadi sakhi-vaco niśamyaat once hearing the words of His friend (Arjuna)

रथं निवेश्य🔊rathaṃ niveśyaplacing the chariot between the two armies

स्वनिगमम् अपहाय🔊sva-nigamam apahāyaabandoning His own vow (not to take up arms)

मत्प्रतिज्ञाम् ऋतम् अधिकर्तुम्🔊mat-pratijñām ṛtam adhi-kartumin order to make my vow come true

धृतरथचरणः अभ्ययात्🔊dhṛta-ratha-caraṇo'bhyayātHe rushed forward seizing a chariot wheel

हरिः इव हन्तुम् इभं🔊harir iva hantum ibhaṃlike a lion charging to kill an elephant

सः भवतु मे भगवान् गतिः मुकुन्दः🔊sa bhavatu me bhagavān gatir mukundaḥmay that Lord Mukunda, the giver of liberation, be my refuge

गोपवध्वः प्रकृतिम् अगन्🔊gopa-vadhvaḥ prakṛtim aganthe cowherd women (gopis) attained His very nature

विधूतभेदमोहः🔊vidhūta-bheda-mohaḥfreed of the delusion of all difference and duality

तम् इमम् अहम् अजं समधिगतः अस्मि🔊tam imam aham ajaṃ samadhigato'smiI have now fully attained Him, the unborn one

Benefits of Chanting ਭੀਸ਼੍ਮ ਸਤੁਤੀ

✦

Regarded as the supreme model of fixing the mind on the Lord at the hour of death

✦

Inspires unwavering, one-pointed devotion (ananya bhakti) to Lord Krishna

✦

Dissolves the delusion of duality and reveals the Lord seated in every heart

✦

Recited for a peaceful, conscious and fearless passing, as Bhishma attained

✦

Frees the heart from worldly craving (vitrishna) and attachment

✦

Held to bestow liberation (moksha) through loving remembrance of the Lord's form

✦

Cultivates the vision that sees God's beauty even amid hardship and conflict

How to Chant ਭੀਸ਼੍ਮ ਸਤੁਤੀ

Repetitions1times

Best TimeEarly morning after a bath; on Ekadashi, Janmashtami and during paath for departed souls

Bathe and sit calmly facing east before an image of Lord Krishna. Recite the Bhishma Stuti slowly, picturing Krishna as Bhishma beheld Him on the field of Kurukshetra. Reflect on each verse as a meditation on fixing the mind wholly on the Lord. It is read daily by devotees as a hymn of surrender, and is traditionally recited for the peace and liberation of the dying and the departed, since Bhishma attained the Lord by this very prayer at the moment of death.

Frequently Asked Questions

The Bhishma Stuti is the prayer offered by Bhishma Pitamaha to Lord Krishna as he lay dying on his bed of arrows after the Kurukshetra war. It is recorded in the Ninth Chapter of the First Canto of the Srimad Bhagavata Purana, and is one of the most celebrated devotional hymns spoken at the moment of death.

Though Bhishma fought for the Kauravas out of duty, his heart was always devoted to Krishna as the Supreme Lord. On his deathbed he chose Krishna as his sole refuge, recalling with love even the moment when Krishna, to honour Bhishma's own vow, took up a chariot wheel and charged at him in battle. For Bhishma, that fierce charge was the Lord's supreme grace.

Bhishma had vowed to make Krishna take up arms in the war, while Krishna had vowed only to drive Arjuna's chariot and not to fight. When Bhishma rained arrows upon Arjuna, Krishna leapt down, seized a chariot wheel, and rushed at Bhishma to defend His devotee. By breaking His own vow to honour His devotee's, Krishna showed that He values His devotees' word above His own — Bhishma recalls this with overflowing love.

It teaches the supreme value of fixing the mind entirely on the Lord at the time of death, free of craving and free of the illusion of duality. Bhishma sees the one Lord present in every heart like the single sun reflected in countless eyes, and by this vision merges into Him. It is the ideal example of conscious, loving departure from the body.