બ્રહ્મકૃત રામ સ્તુતિ
ਬ੍ਰਹਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
બ્રહ્મકૃત રામ સ્તુતિ વાલ્મીકિ રામાયણના યુદ્ધકાંડ (સર્ગ 117)માં રાવણ-વધ પછી તરત જ બ્રહ્માજી દ્વારા શ્રીરામને કહેવાયેલ મહાન પ્રકટીકરણ-સ્તુતિ છે. જ્યારે રામ પોતાની માનવીય નમ્રતામાં પોતાને માત્ર 'દશરથપુત્ર મનુષ્ય' કહે છે, ત્યારે બ્રહ્મા સમસ્ત દેવતાઓ સહિત આગળ આવીને તેમનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ પ્રકટ કરે છે — રામ જ નારાયણ છે, વિષ્ણુ છે, અક્ષર બ્રહ્મ છે, પુરુષોત્તમ છે, સમસ્ત લોકોના સ્રષ્ટા અને શરણ છે. તે સમગ્ર રામાયણમાં રામના પરમ દિવ્યત્વની સૌથી પ્રામાણિક ઘોષણાઓમાંની એક છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Valmiki Ramayana, Yuddha Kanda, Sarga 117 · Maharshi Valmiki (the words spoken by Lord Brahma) · Ancient (Itihasa / Ramayana period)
જ્યારે લંકાનું મહાયુદ્ધ સમાપ્ત થયું અને રાવણ માર્યો ગયો, ત્યારે શ્રીરામ શોકમાં ઊભા હતા, અને પોતાની માનવીય નમ્રતામાં પોતાને માત્ર દશરથપુત્ર રામ, મનુષ્યોમાં એક મનુષ્ય માનતા હતા. ત્યારે પરબ્રહ્મના જ્ઞાતાઓમાં અગ્રણી બ્રહ્માજી સમસ્ત દેવતાઓ સહિત આગળ આવ્યા અને આ પ્રકટીકરણ-સ્તુતિથી તેમને સંબોધ્યા. બ્રહ્માએ ઘોષિત કર્યું કે રામ અન્ય કોઈ નહીં, સનાતન નારાયણ, વિષ્ણુ, સમસ્ત વસ્તુઓના આદિ, મધ્ય અને અંતમાં વ્યાપ્ત અક્ષર બ્રહ્મ છે — તેઓ પુરુષોત્તમ છે જેમણે ધર્મની રક્ષા અને લોકોના કલ્યાણ માટે માનવ જન્મ લીધો. આ દિવ્ય સ્વીકૃતિ દિવ્ય રથના પ્રકટ થવા, સીતાની વાપસી અને રાજા દશરથના આશીર્વાદ પૂર્વે થઈ, જેણે ધર્મની વિજયને સુનિશ્ચિત કરી.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે બ્રહ્માના આ વચનો સાથે દેવતાઓએ શ્રીરામ પર દિવ્ય પુષ્પોની વર્ષા કરી અને આકાશ સ્તુતિથી ગૂંજી ઊઠ્યું; અને આ જ પ્રકટીકરણ પછી દશરથ સ્વર્ગથી પોતાના પુત્રને આશીર્વાદ આપવા ઉતર્યા તથા અગ્નિદેવે સીતાને પવિત્ર અને અક્ષત પાછી આપી. ભક્તોનો વિશ્વાસ છે કે બ્રહ્માના આ વચનોનો પાઠ હૃદયમાં રામના પરમ પ્રભુ રૂપનું એ જ દર્શન જગાવે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ભવાન્નારાયણો દેવઃ શ્રીમાંશ્ચક્રાયુધઃ પ્રભુઃ। એકશૃઙ્ગો વરાહસ્ત્વં ભૂતભવ્યસપત્નજિત્॥
bhavān-nārāyaṇo devaḥ śrīmāṃś-cakrāyudhaḥ prabhuḥ | eka-śṛṅgo varāhas-tvaṃ bhūta-bhavya-sapatna-jit ||
અર્થ:આપ સાક્ષાત્ દેવ નારાયણ છો, ચક્રધારી શ્રીમાન્ પ્રભુ છો; આપ એકશૃંગ વરાહ છો, ભૂત અને ભવિષ્યના સમસ્ત શત્રુઓને જીતનાર છો.
અક્ષરં બ્રહ્મ સત્યં ચ મધ્યે ચાન્તે ચ રાઘવ। લોકાનાં ત્વં પરો ધર્મો વિષ્વક્સેનશ્ચતુર્ભુજઃ॥
akṣaraṃ brahma satyaṃ ca madhye cānte ca rāghava | lokānāṃ tvaṃ paro dharmo viṣvaksenaś-catur-bhujaḥ ||
અર્થ:હે રાઘવ! આપ અક્ષર બ્રહ્મ અને સત્ય છો, સૌના મધ્યમાં અને અંતમાં સ્થિત છો; આપ લોકોના પરમ ધર્મ છો, ચતુર્ભુજ વિષ્વક્સેન છો.
શાર્ઙ્ગધન્વા હૃષીકેશઃ પુરુષઃ પુરુષોત્તમઃ। અજિતઃ ખડ્ગધૃગ્વિષ્ણુઃ કૃષ્ણશ્ચૈવ બૃહદ્બલઃ॥
śārṅga-dhanvā hṛṣīkeśaḥ puruṣaḥ puruṣottamaḥ | ajitaḥ khaḍga-dhṛg-viṣṇuḥ kṛṣṇaś-caiva bṛhad-balaḥ ||
અર્થ:આપ શાર્ઙ્ગધનુર્ધારી, હૃષીકેશ (ઇન્દ્રિયોના સ્વામી), પુરુષ અને પુરુષોત્તમ છો, અજેય ખડ્ગધારી વિષ્ણુ છો, અને મહાબલી કૃષ્ણ પણ આપ જ છો.
સેનાનીર્ગ્રામણીશ્ચ ત્વં ત્વં બુદ્ધિસ્ત્વં ક્ષમા દમઃ। પ્રભવશ્ચાપ્યયશ્ચ ત્વમુપેન્દ્રો મધુસૂદનઃ॥
senānīr-grāmaṇīś-ca tvaṃ tvaṃ buddhis-tvaṃ kṣamā damaḥ | prabhavaś-cāpyayaś-ca tvam-upendro madhusūdanaḥ ||
અર્થ:આપ સેનાપતિ અને જનોના નાયક છો; આપ જ બુદ્ધિ, ક્ષમા અને દમ છો; આપ જ સૌની ઉત્પત્તિ અને પ્રલય છો, ઉપેન્દ્ર અને મધુસૂદન છો.
ઇન્દ્રકર્મા મહેન્દ્રસ્ત્વં પદ્મનાભો રણાન્તકૃત્। શરણ્યં શરણં ચ ત્વામાહુર્દિવ્યા મહર્ષયઃ॥
indra-karmā mahendras-tvaṃ padmanābho raṇānta-kṛt | śaraṇyaṃ śaraṇaṃ ca tvām-āhur-divyā maharṣayaḥ ||
અર્થ:આપનાં કર્મ ઇન્દ્ર સમાન છે; આપ મહેન્દ્ર (પરમ અધીશ્વર) છો, પદ્મનાભ છો, યુદ્ધોનો અંત કરનાર છો; દિવ્ય મહર્ષિ આપને જ શરણ્ય અને એકમાત્ર શરણ કહે છે.
સહસ્રશૃઙ્ગો વેદાત્મા શતશીર્ષો મહર્ષભઃ। ત્વં ત્રયાણાં હિ લોકાનામાદિકર્તા સ્વયંપ્રભુઃ॥
sahasra-śṛṅgo vedātmā śata-śīrṣo maharṣabhaḥ | tvaṃ trayāṇāṃ hi lokānām-ādi-kartā svayaṃ-prabhuḥ ||
અર્થ:આપ સહસ્રશૃંગ, વેદસ્વરૂપ, શતશીર્ષ મહાન વૃષભ છો; આપ જ ત્રણે લોકોના આદિકર્તા છો, સ્વયં પ્રભુ છો.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
ਬ੍ਰਹਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ પાઠના લાભ
આ પરમ સત્ય સ્થાપે છે કે શ્રીરામ જ નારાયણ, વિષ્ણુ અને પુરુષોત્તમ છે.
સ્વયં બ્રહ્મા દ્વારા કહેવાયેલ — રામના દિવ્યત્વની સૌથી પ્રામાણિક ઘોષણાઓમાંની એક.
ભગવાન રામમાં અટલ ભક્તિ અને શરણાગતિને ગહન કરવા માટે પાઠ કરાય છે.
'સૌના શરણ્ય અને એકમાત્ર શરણ' કહેવાતા પ્રભુની રક્ષાનું આવાહન કરે છે.
વિષ્ણુના અનેક દિવ્ય નામોની મહિમા કરે છે, જેથી તે પ્રભુનાં રૂપો પર સશક્ત ધ્યાન બને છે.
આ વિશ્વાસ જગાવે છે કે દિવ્ય સત્તા લોકોના કલ્યાણ અને રક્ષા માટે માનવ રૂપ ધારણ કરે છે.
ਬ੍ਰਹਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ જપ વિધિ
શ્રીરામની પ્રતિમા સમક્ષ બેસો અને આ શ્લોકોનો શ્રદ્ધાપૂર્વક પાઠ કરો, દરેક દિવ્ય નામ પર ધ્યાન કરતા જેમ બ્રહ્મા રામને નારાયણ અને વિષ્ણુ રૂપમાં પ્રકટ કરે છે. આ સ્તુતિ ખાસ કરીને યુદ્ધકાંડ પારાયણ સમયે અથવા શરણાગતિની દૈનિક પ્રાર્થના રૂપે અનુકૂળ છે. આ સમાપન-ભાવ પર મનન કરો કે પ્રભુ સમસ્ત પ્રાણીઓના શરણ્ય અને એકમાત્ર શરણ છે, અને પોતાને તેમના ચરણોમાં અર્પિત કરો.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ ਬ੍ਰਹਮਕ੍ਰਿਤ ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ