Mantra.Tips

ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ Meaning — Line by Line

बुध कवचम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. śrīgaṇeśāya namaḥ |
  2. Verse 2. budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ |
  3. Verse 3. kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā |
  4. Verse 4. ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama |
  5. Verse 5. vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ |
  6. Verse 6. jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ |
  7. Verse 7. etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |
  8. Verse 8. āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam |
  9. Verse 9. || iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||
Verse 1#

śrīgaṇeśāya namaḥ |

श्रीगणेशाय नमः अस्य श्रीबुधकवचस्तोत्रमन्त्रस्य कश्यप ऋषिः, अनुष्टुप् छन्दः, बुधो देवता, बुधप्रीत्यर्थं जपे विनियोगः

śrīgaṇeśāya namaḥ | asya śrībudhakavacastotramantrasya kaśyapa ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, budho devatā, budhaprītyarthaṃ jape viniyogaḥ ||

Meaningਸ਼੍ਰੀਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਬੁਧ ਕਵਚ ਸਤੋਤ੍ਰ ਮੰਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਹਨ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਹੈ, ਦੇਵਤਾ ਬੁਧ ਹਨ; ਬੁਧ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 2#

budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ |

बुधस्तु पुस्तकधरः कुङ्कुमस्य समद्युतिः पीताम्बरधरः पातु पीतमाल्यानुलेपनः १॥

budhastu pustakadharaḥ kuṅkumasya samadyutiḥ | pītāmbaradharaḥ pātu pītamālyānulepanaḥ || 1||

Meaningਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਕੁੰਕੁਮ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ, ਪੀਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਬੁਧ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 3#

kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā |

कटिं पातु मे सौम्यः शिरोदेशं बुधस्तथा नेत्रे ज्ञानमयः पातु श्रोत्रे पातु निशाप्रियः २॥

kaṭiṃ ca pātu me saumyaḥ śirodeśaṃ budhastathā | netre jñānamayaḥ pātu śrotre pātu niśāpriyaḥ || 2||

Meaningਸੌਮ੍ਯ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਅਤੇ ਸਿਰ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਗਿਆਨਮਯ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ, ਨਿਸ਼ਾਪ੍ਰਿਯ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 4#

ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama |

घ्राणं गन्धप्रियः पातु जिह्वां विद्याप्रदो मम कण्ठं पातु विधोः पुत्रो भुजौ पुस्तकभूषणः ३॥

ghrāṇaṃ gandhapriyaḥ pātu jihvāṃ vidyāprado mama | kaṇṭhaṃ pātu vidhoḥ putro bhujau pustakabhūṣaṇaḥ || 3||

Meaningਗੰਧਪ੍ਰਿਯ ਮੇਰੇ ਨੱਕ ਦੀ, ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਵਿਧੁ (ਚੰਦ੍ਰ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੇ ਕੰਠ ਦੀ, ਪੁਸਤਕਭੂਸ਼ਣ ਮੇਰੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 5#

vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ |

वक्षः पातु वराङ्गश्च हृदयं रोहिणीसुतः नाभिं पातु सुराराध्यो मध्यं पातु खगेश्वरः ४॥

vakṣaḥ pātu varāṅgaśca hṛdayaṃ rohiṇīsutaḥ | nābhiṃ pātu surārādhyo madhyaṃ pātu khageśvaraḥ || 4||

Meaningਵਰਾਂਗ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਦੀ, ਰੋਹਿਣੀਸੁਤ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸੁਰਾਰਾਧ੍ਯ ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ, ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ ਮੇਰੇ ਮੱਧਭਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 6#

jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ |

जानुनी रौहिणेयश्च पातु जङ्घेऽखिलप्रदः पादौ मे बोधनः पातु पातु सौम्योऽखिलं वपुः ५॥

jānunī rauhiṇeyaśca pātu jaṅghe'khilapradaḥ | pādau me bodhanaḥ pātu pātu saumyo'khilaṃ vapuḥ || 5||

Meaningਰੌਹਿਣੇਯ ਮੇਰੇ ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ, ਅਖਿਲਪ੍ਰਦ ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਬੋਧਨ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ, ਅਤੇ ਸੌਮ੍ਯ ਮੇਰੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 7#

etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam |

एतद्धि कवचं दिव्यं सर्वपापप्रणाशनम् सर्वरोगप्रशमनं सर्वदुःखनिवारणम् ६॥

etaddhi kavacaṃ divyaṃ sarvapāpapraṇāśanam | sarvarogapraśamanaṃ sarvaduḥkhanivāraṇam || 6||

Meaningਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕਵਚ ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ, ਸਮੂਹ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਸ਼ਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 8#

āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam |

आयुरारोग्यशुभदं पुत्रपौत्रप्रवर्धनम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वत्र विजयी भवेत् ७॥

āyurārogyaśubhadaṃ putrapautrapravardhanam | yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi sarvatra vijayī bhavet || 7||

Meaningਇਹ ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰਿਆਂ ਦੀ ਵ੍ਰਿੱਧੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 9#

|| iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||

इति श्रीब्रह्मवैवर्तपुराणे बुधकवचं सम्पूर्णम्

|| iti śrībrahmavaivartapurāṇe budhakavacaṃ sampūrṇam ||

Meaningਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਕਵਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ।

Word-by-Word Breakdown

बुधः
budhaḥ
ਬੁਧ — ਗ੍ਰਹ ਬੁਧ, ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ
पुस्तकधरः
pustakadharaḥ
ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ)
कुङ्कुमस्य समद्युतिः
kuṅkumasya samadyutiḥ
ਕੁੰਕੁਮ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ
पीताम्बरधरः
pītāmbaradharaḥ
ਪੀਲੇ (ਸੁਨਹਿਰੀ) ਵਸਤਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ
पीतमाल्यानुलेपनः
pītamālyānulepanaḥ
ਪੀਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਅਨੁਲੇਪਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ
पातु
pātu
ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ / ਪਾਲਨ ਕਰਨ
सौम्यः
saumyaḥ
ਸੌਮ੍ਯ — 'ਸੌਮ੍ਯ/ਸ਼ਾਂਤ', ਬੁਧ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ (ਸੋਮ/ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ)
ज्ञानमयः
jñānamayaḥ
ਗਿਆਨਮਯ — ਗਿਆਨਸਰੂਪ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
निशाप्रियः
niśāpriyaḥ
ਨਿਸ਼ਾਪ੍ਰਿਯ — ਰਾਤ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
विद्याप्रदः
vidyāpradaḥ
ਵਿਦ੍ਯਾਪ੍ਰਦ — ਵਿਦਿਆ/ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਜੀਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
विधोः पुत्रः
vidhoḥ putraḥ
ਵਿਧੁ (ਚੰਦ੍ਰ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ — ਕੰਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
रोहिणीसुतः
rohiṇīsutaḥ
ਰੋਹਿਣੀਸੁਤ — ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
सुराराध्यः
surārādhyaḥ
ਸੁਰਾਰਾਧ੍ਯ — ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ, ਨਾਭੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
खगेश्वरः
khageśvaraḥ
ਖਗੇਸ਼੍ਵਰ — ਆਕਾਸ਼ਚਾਰੀ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੱਧਭਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
रौहिणेयः
rauhiṇeyaḥ
ਰੌਹਿਣੇਯ — ਰੋਹਿਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗੋਡਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
अखिलप्रदः
akhilapradaḥ
ਅਖਿਲਪ੍ਰਦ — ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
बोधनः
bodhanaḥ
ਬੋਧਨ — 'ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੇ/ਪ੍ਰਬੋਧਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ', ਬੁਧ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ, ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
सर्वपापप्रणाशनम्
sarvapāpapraṇāśanam
ਸਮੂਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
सर्वरोगप्रशमनम्
sarvarogapraśamanam
ਸਮੂਹ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਕ
आयुरारोग्यशुभदम्
āyurārogyaśubhadam
ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
सर्वत्र विजयी भवेत्
sarvatra vijayī bhavet
ਸਰਵਤ੍ਰ ਵਿਜਯੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ

Origin & History

Source: Brahma-Vaivarta Purana (Budha Kavacham)

Author: Sage Kashyapa (rishi of the mantra)

Period: Puranic

ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸੰਰਖਿਅਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਇਸ ਦੇ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼੍ਟੁਪ੍ ਇਸ ਦਾ ਛੰਦ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਗ੍ਰਹ (ਨਵਗ੍ਰਹ) ਕਵਚ-ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੇ ਉਸ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ ਜੋ ਗ੍ਰਹ-ਸ਼ਾਂਤੀ, ਅਰਥਾਤ ਨੌ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ; ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਉਹ ਇਸ ਕਵਚ ਦੁਆਰਾ ਭਗਤ ਦੇ ਅੰਗ-ਪ੍ਰਤ੍ਯੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ, ਆਰੋਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲਈ ਸੱਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Frequently Asked Questions

ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਗ੍ਰਹ ਬੁਧ ਦੀ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਸਤੁਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵੈਵਰ੍ਤਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। 'ਕਵਚ' ਇੱਕ ਆਧਿਆਤਮਕ ਬਸਤਰ ਹੈ: ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਬੁਧ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਬੁਧ ਦੀ ਸੌਮ੍ਯ, ਬੁੱਧੀਮਯ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਕਿਉਂਕਿ ਬੁਧ ਬੁੱਧੀ, ਬਾਣੀ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ, ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਤਿੱਖੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ, ਗਿਆਨ, ਵਾਕ-ਪਟੁਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਪਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਫਲਸ਼ਰੁਤੀ ਵੀ ਪਾਪ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਆਯੂ, ਆਰੋਗ੍ਯ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਜਯ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਬੁਧ ਕਵਚਮ੍ ਕਦੋਂ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੁਧ ਦਾ ਵਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵਗ੍ਰਹ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ, ਹਰੇ ਜਾਂ ਪੀਲੇ ਫੁੱਲ, ਹਰੀ ਮੂੰਗ ਅਤੇ ਦੀਪ ਨਾਲ। ਪਰਿਹਾਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਬੁਧ ਦਸ਼ਾ ਜਾਂ ਗੋਚਰ ਦੀ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬੁਧ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਬੁਧ ਬੁਧ ਗ੍ਰਹ ਦੇ ਅਧਿਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਤਾਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੇ ਗਏ — ਇਸੇ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੌਮ੍ਯ ('ਸੋਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ'), ਰੋਹਿਣੇਯ ਅਤੇ ਰੌਹਿਣੇਯ ਹਨ। ਉਹ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਸੌਮ੍ਯ ਸੁਆਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤਰਿਤ ਹਨ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →