ਚਲਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ — Word-by-Word Meaning
चला लक्ष्मीश्चलाः प्राणाः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
चला
calā
ਚੰਚਲ, ਅਸਥਿਰ, ਸਦਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ
लक्ष्मीः
lakṣmīḥ
ਧਨ, ਸੰਪਤੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ
चलाः
calāḥ
ਚੰਚਲ, ਛਿਣਭੰਗੁਰ (ਬਹੁਵਚਨ)
प्राणाः
prāṇāḥ
ਪ੍ਰਾਣ, ਜੀਵਨ-ਵਾਯੂ, ਜੀਵਨ ਖ਼ੁਦ
चलम्
calam
ਚੰਚਲ, ਨਸ਼ਵਰ
जीवितयौवनम्
jīvita-yauvanam
ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੌਵਨ
चलाचलम्
calācalam
ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ, ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ
इदम्
idam
ਇਹ, ਇਹ ਸਭ
सर्वम्
sarvam
ਸਭ ਕੁਝ, ਸਮੁੱਚਾ ਸੰਸਾਰ
कीर्तिः
kīrtiḥ
ਕੀਰਤੀ, ਯਸ਼, ਸੁਯਸ਼
यस्य
yasya
ਜਿਸ ਦੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਹੋਵੇ
सः
saḥ
ਉਹ, ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ
जीवति
jīvati
ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
Complete Translation
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ (ਧਨ) ਚੰਚਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੌਵਨ ਵੀ ਚੰਚਲ ਹਨ; ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਸੰਸਾਰ ਚਲਾਯਮਾਨ ਅਤੇ ਅਸਥਿਰ ਹੈ — ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ (ਸੁਯਸ਼) ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੂਹ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਨਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜਿਤ ਚਿਰਸਥਾਈ ਕੀਰਤੀ ਹੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਅਰਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
Origin & History
Source: Subhashita (Sanskrit niti and vairagya literature)
Author: Traditional (anonymous wisdom verse)
Period: Classical Sanskrit literature
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨਪਰਕ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ। ਵੈਰਾਗ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਕਾਂਖਿਆ ਜਗਾਉਣ ਲਈ ਰਚਿਆ ਗਿਆ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ — ਧਨ, ਜੀਵਨ, ਯੌਵਨ — ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਦਰਸਾ ਕੇ, ਫੇਰ ਸਰੋਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਚਿਰਸਥਾਈ ਨਿਧੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: ਸਤਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜਿਤ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਨਾਮ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਬਾਅਦ ਤੱਕ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
'ਚਲਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ਚਲਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਃ' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਧਨ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਣ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਯੌਵਨ ਚੰਚਲ ਹਨ।' ਕਿਉਂਕਿ ਸਮੂਹ ਸਾਂਸਾਰਿਕ ਵਸਤੂਆਂ ਛਿਣਭੰਗੁਰ ਹਨ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਯਸ਼ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?▼
ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਹਰ ਵਸਤੂ — ਧਨ, ਜੀਵਨ, ਯੌਵਨ — ਅਨਿਤ੍ਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਰਜਿਤ ਯਸ਼ ਹੀ ਚਿਰਸਥਾਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਨਸ਼ਵਰ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਚਿਰਸਥਾਈ ਸੁਯਸ਼ ਅਰਜਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਆਗ੍ਰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ੍ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਨਸ਼ਵਰਤਾ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦੇ ਅਮਰ ਮੁੱਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਦ੍ਧ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਚਿੰਤਨਪਰਕ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਰਖਿਅਤ ਹਨ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →