Mantra.Tips

ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਪੰਨਾਰਤਿਹਰੇ ਪ੍ਰਸੀਦ Meaning — Line by Line

देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਪੰਨਾਰਤਿਹਰੇ ਪ੍ਰਸੀਦ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

devi prapannārtihare prasīda

देवि प्रपन्नार्तिहरे प्रसीद प्रसीद मातर्जगतोऽखिलस्य प्रसीद विश्वेश्वरि पाहि विश्वं त्वमीश्वरी देवि चराचरस्य

devi prapannārtihare prasīda prasīda mātarjagato'khilasya prasīda viśveśvari pāhi viśvaṃ tvamīśvarī devi carācarasya

Meaningਹੇ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ! ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਹੇ ਸਮੁੱਚੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ! ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ! ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ — ਹੇ ਦੇਵੀ! ਚਰਾਚਰ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।

Verse 2#

ādhārabhūtā jagatastvamekā

आधारभूता जगतस्त्वमेका महीस्वरूपेण यतः स्थितासि अपां स्वरूपस्थितया त्वयैत- दाप्यायते कृत्स्नमलङ्घ्यवीर्ये

ādhārabhūtā jagatastvamekā mahīsvarūpeṇa yataḥ sthitāsi apāṃ svarūpasthitayā tvayaita- dāpyāyate kṛtsnamalaṅghyavīrye

Meaningਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਕੱਲੇ ਜਗਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ; ਅਤੇ ਜਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਲੰਘ ਵੀਰਜ ਵਾਲੀ!

Verse 3#

tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā

त्वं वैष्णवीशक्तिरनन्तवीर्या विश्वस्य बीजं परमासि माया सम्मोहितं देवि समस्तमेतत् त्वं वै प्रसन्ना भुवि मुक्तिहेतुः

tvaṃ vaiṣṇavīśaktiranantavīryā viśvasya bījaṃ paramāsi māyā sammohitaṃ devi samastametat tvaṃ vai prasannā bhuvi muktihetuḥ

Meaningਤੁਸੀਂ ਅਨੰਤ ਵੀਰਜ ਵਾਲੀ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਬੀਜ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮਾਇਆ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਮੋਹਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੇਤੁ ਬਣਦੇ ਹੋ।

Word-by-Word Breakdown

देवि
devi
ਹੇ ਦੇਵੀ
प्रपन्नार्तिहरे
prapannārti-hare
ਹੇ ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ (ਪ੍ਰਪੰਨ) ਦੀ ਪੀੜਾ (ਆਰਤਿ) ਹਰਨ ਵਾਲੀ
प्रसीद
prasīda
ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ
मातः
mātaḥ
ਹੇ ਮਾਤਾ
जगतः अखिलस्य
jagataḥ akhilasya
ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ / ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ
विश्वेश्वरि
viśveśvari
ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ / ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸੁਆਮਣੀ
पाहि विश्वम्
pāhi viśvaṃ
ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ
ईश्वरी चराचरस्य
īśvarī carācarasya
ਚਰਾਚਰ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ (ਜੋ ਚੱਲਦਾ ਅਤੇ ਅਚੱਲ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਸੁਆਮਣੀ)
आधारभूता
ādhārabhūtā
ਆਧਾਰਭੂਤ — ਖ਼ੁਦ ਆਧਾਰ / ਨੀਂਹ
महीस्वरूपेण
mahī-svarūpeṇa
ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ
अपां स्वरूपस्थितया
apāṃ svarūpa-sthitayā
ਜਲ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ
आप्यायते
āpyāyate
ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ / ਪੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
अलङ्घ्यवीर्ये
alaṅghya-vīrye
ਹੇ ਅਲੰਘ ਵੀਰਜ ਵਾਲੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਬਲ ਅਜਿੱਤ ਹੈ)
वैष्णवी शक्तिः
vaiṣṇavī śaktiḥ
ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ)
अनन्तवीर्या
ananta-vīryā
ਅਨੰਤ ਵੀਰਜ ਵਾਲੀ (ਅਸੀਮ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੀ)
विश्वस्य बीजम्
viśvasya bījaṃ
ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਬੀਜ
परमा माया
paramā māyā
ਪਰਮ ਮਾਇਆ (ਪਰਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸ਼ਕਤੀ)
मुक्तिहेतुः
mukti-hetuḥ
ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਹੇਤੁ (ਮੋਕਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ)

Origin & History

Source: Durga Saptashati (Devi Mahatmyam) Chapter 11 — Narayani Stuti, verses 2-4; from the Markandeya Purana

Author: Sage Markandeya (traditional)

Period: Ancient (the Devi Mahatmyam is dated to c. 5th-6th century CE)

ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮਯ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੁਰ ਭਰਾ ਸ਼ੁੰਭ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਨਿਸ਼ੁੰਭ, ਰਕਤਬੀਜ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਡਿੱਗਣ 'ਤੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ — ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ — ਕ੍ਰਿਤੱਗਤਾ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸਤੁਤੀ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ, ਜੋ 'ਸ਼ਰਣਾਗਤਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹਰਨ ਵਾਲੀ' ਪ੍ਰਤੀ ਇਸ ਬੇਨਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

'ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਪੰਨਾਰਤਿਹਰੇ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣ (ਪ੍ਰਪੰਨ) ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ (ਆਰਤਿ) ਹਰਦੇ ਹੋ।' ਇਹ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਸੰਬੋਧਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਸ਼ਰਣਾਗਤ ਆਤਮਾ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?
ਇਹ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ (ਦੇਵੀ ਮਾਹਾਤਮਯ) ਦੇ ਗਿਆਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਤੋਂ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁੰਭ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
'ਪ੍ਰਸੀਦ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਦੁਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ?
'ਪ੍ਰਸੀਦ' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।' ਇਸ ਦਾ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ — ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ — ਭਗਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਆਕੁਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਠਦੀ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਨਵਰਾਤਰੀ ਵਿੱਚ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →