ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ (ਰਿਗਵੇਦੋਕਤ) Meaning — Line by Line
देवी सूक्तम् (ऋग्वेदोक्त)
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ (ਰਿਗਵੇਦੋਕਤ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih।
- Verse 2. Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam।
- Verse 3. Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam।
- Verse 4. Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam।
- Verse 5. Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih।
- Verse 6. Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U।
- Verse 7. Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre।
- Verse 8. Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva।
Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih।
ॐ अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः। अहं मित्रावरुणोभा बिभर्म्यहमिन्द्राग्नी अहमश्विनोभा॥१॥
Om Aham Rudrebhir-Vasubhish-Charamy-Aham-Adityair-Uta Vishva-Devaih। Aham Mitra-Varunobha Bibharmy-Aham-Indragni Aham-Ashvinobha॥1॥
Meaningਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਨਾਲ, ਆਦਿਤਯਾਂ ਤਥਾ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਚਰਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ, ਇੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਤਥਾ ਦੋਹਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam।
अहं सोममाहनसं बिभर्म्यहं त्वष्टारमुत पूषणं भगम्। अहं दधामि द्रविणं हविष्मते सुप्राव्ये यजमानाय सुन्वते॥२॥
Aham Somam-Ahanasam Bibharmy-Aham Tvashtaram-Uta Pushanam Bhagam। Aham Dadhami Dravinam Havishmate Supravye Yajamanaya Sunvate॥2॥
Meaningਮੈਂ ਉਲਾਸਕਾਰੀ ਸੋਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਭਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ੍, ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam।
अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम्। तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम्॥३॥
Aham Rashtri Sangamani Vasunam Chikitushi Prathama Yajniyanam। Tam Ma Deva Vyadadhuh Purutra Bhuristhatram Bhury-Aveshayantim॥3॥
Meaningਮੈਂ ਰਾਸ਼ਟ੍ਰਰੂਪਿਣੀ, ਸਮੁੱਚੇ ਵਸੁਆਂ (ਧਨਾਂ) ਦੀ ਸੰਗ੍ਰਹਕਰਤ੍ਰੀ, ਗਿਆਨਮਈ, ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਥਮਾ ਹਾਂ। ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਨੇਕ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਟ ਕਰਾਇਆ ਹੈ।
Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam।
मया सो अन्नमत्ति यो विपश्यति यः प्राणिति य ईं शृणोत्युक्तम्। अमन्तवो मां त उप क्षियन्ति श्रुधि श्रुत श्रद्धिवं ते वदामि॥४॥
Maya So Annam-Atti Yo Vipashyati Yah Praniti Ya Im Shrinoty-Uktam। Amantavo Mam Ta Upa Kshiyanti Shrudhi Shruta Shraddhivam Te Vadami॥4॥
Meaningਮੇਰੇ ਹੀ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਖਯਾਤ! ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਯੋਗ ਵਚਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih।
अहमेव स्वयमिदं वदामि जुष्टं देवेभिरुत मानुषेभिः। यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्॥५॥
Aham-Eva Svayam-Idam Vadami Jushtam Devebhir-Uta Manushebhih। Yam Kamaye Tam Tam-Ugram Krinomi Tam Brahmanam Tam-Rishim Tam Sumedham॥5॥
Meaningਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਮੈਂ ਉਗ੍ਰ (ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ) ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਮੇਧਾ (ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ) ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।
Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U।
अहं रुद्राय धनुरा तनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्तवा उ। अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आ विवेश॥६॥
Aham Rudraya Dhanura Tanomi Brahma-Dvishe Sharave Hantava U। Aham Janaya Samadam Krinomy-Aham Dyava-Prithivi A Vivesha॥6॥
Meaningਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਧਨੁਸ਼ ਚਾੜ੍ਹਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਬਾਣ ਬ੍ਰਹਮਦ੍ਵੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ-ਉਤਸਾਹ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre।
अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन्मम योनिरप्स्वन्तः समुद्रे। ततो वि तिष्ठे भुवनानु विश्वोतामूं द्यां वर्ष्मणोप स्पृशामि॥७॥
Aham Suve Pitaram-Asya Murdhan-Mama Yonir-Apsv-Antah Samudre। Tato Vi Tishthe Bhuvananu Vishvota-Amum Dyam Varshmanopa Sprishami॥7॥
Meaningਮੈਂ ਇਸ ਜਗਤ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਿਤਾ (ਦ੍ਯੁਲੋਕ) ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਉਦਗਮ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਮੈਂ ਸਮੁੱਚੇ ਭੁਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦ੍ਯੁਲੋਕ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva।
अहमेव वात इव प्र वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा। परो दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिना सं बभूव॥८॥
Aham-Eva Vata Iva Pra Vamy-Arabhamana Bhuvanani Vishva। Paro Diva Para Ena Prithivy-Etavati Mahina Sam Babhuva॥8॥
Meaningਮੈਂ ਹੀ ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਸਮੁੱਚੇ ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਆਰੰਭ (ਗਤੀਸ਼ੀਲ) ਕਰਦੀ ਹੋਈ। ਦ੍ਯੁਲੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਸ ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਤੋਂ ਪਰੇ — ਇੰਨੀ ਮਹਿਮਾਮਈ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਵਿਦਯਮਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Rigveda, Mandala 10, Sukta 125 (the Devi Sukta / Vak Sukta / Ambhrini Sukta)
Author: Revealed by the rishika Vak, daughter of sage Ambhrina
Period: Vedic (ancient)
ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਤਿ ਗੰਭੀਰ ਸੂਕਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਿਸ਼ਿਕਾ ਵਾਕ੍ ਅੰਭ੍ਰਿਣੀ ਨੇ ਪਰਮ ਸਾਖਿਆਤਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਇਹ ਸੂਕਤ ਉਚਾਰਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਤਾ ਉਸ ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇਵਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਚਾੜ੍ਹਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ, ਵਾਯੂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਸ਼ਾਕਤ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਨੀਂਹ ਬਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਪੱਧਤੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਤੰਤ੍ਰੋਕਤ ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ ('ਯਾ ਦੇਵੀ ਸਰਵਭੂਤੇਸ਼ੁ') ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਸੂਕਤ ਨੂੰ ਕੌਣ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ?▼
ਰਿਗਵੇਦੀਯ ਦੇਵੀ ਸੂਕਤਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →