ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ (ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗੋ) — Word-by-Word Meaning
दुर्जनः परिहर्तव्यः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
दुर्जनः
durjanaḥ
ਦੁਰਜਨ, ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ
परिहर्तव्यः
parihartavyaḥ
ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਰੂਰ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
विद्यया
vidyayā
ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ
अलङ्कृतः
alaṅkṛtaḥ
ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ੋਭਿਤ
अपि सन्
api san
ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ (ਇੰਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ)
मणिना
maṇinā
ਮਣੀ ਨਾਲ, ਰਤਨ ਨਾਲ
भूषितः
bhūṣitaḥ
ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ (ਫਣ 'ਤੇ)
सर्पः
sarpaḥ
ਸੱਪ, ਸਰਪ
किम् असौ
kim asau
ਕੀ ਉਹ...?
न भयङ्करः
na bhayaṅkaraḥ
ਭਿਆਨਕ ਨਹੀਂ, ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ
Complete Translation
ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਸੱਪ — ਕੀ ਉਹ ਘੱਟ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਵਲ ਵਿਦਿਆ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ; ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਕਿਉਂ ਨਾ ਦਿਸੇ, ਭਿਆਨਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Bhartrhari Niti Shataka
Author: Bhartrhari
Period: Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
ਨੀਤਿਸ਼ਤਕ ਭਰਤ੍ਰਿਹਰਿ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਚਰਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਰੀਤਾਂ 'ਤੇ ਸੌ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਚਰਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਵੇਕ 'ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਮਣੀ-ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੱਪ ਦੇ ਅਭੁੱਲ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਤਿਆਜ੍ਯ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਕਿਸੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਦਾ।
Frequently Asked Questions
ਦੁਰਜਨਃ ਪਰਿਹਰਤਵ੍ਯਃ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਭਰਤ੍ਰਿਹਰਿ ਦੇ ਨੀਤਿਸ਼ਤਕ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਹੈ — ਨੀਤੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਰਚਿਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸ਼ਤਕ। ਇਹ ਵਿਵੇਕ ਤੇ ਸਤਸੰਗ ਦੇ ਚੋਣ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਧਰਿਤ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਕਿ ਦੁਰਜਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਿਆਨ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮਣੀਧਾਰੀ ਸੱਪ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਹਰੀ ਅਲੰਕਰਨ ਜਾਂ ਚਮਕ ਕਿਸੇ ਬੁਰੇ ਚਰਿੱਤਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਘੱਟ ਆਂਕਦਾ ਹੈ?▼
ਨਹੀਂ — ਭਰਤ੍ਰਿਹਰਿ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵਿਦਿਆ ਸਚਰਿੱਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੁਰਜਨ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਸੱਪ 'ਤੇ ਮਣੀ ਸਮਾਨ ਹੈ: ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਪਰ ਭਰੋਸੇ ਜਾਂ ਨੇੜਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →