Mantra.Tips

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ Meaning — Line by Line

द्वादश स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam।

वन्दे वन्द्यं सदानन्दं वासुदेवं निरञ्जनम्। इन्दिरा-पति-माद्य-आदि-वरद-इष्ट-वर-प्रदम्॥

Vande vandyaṁ sadānandaṁ vāsudevaṁ nirañjanam। Indirā-pati-mādya-ādi-varada-iṣṭa-vara-pradam॥

Meaningਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਵੰਦਨੀਯ ਹਨ, ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਯ ਹਨ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਨਿਰੰਜਨ ਹਨ, ਇੰਦਿਰਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪਤੀ ਹਨ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰਦਾਤਾ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇਸ਼ਟ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 2#

Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam।

नमामि निखिल-आधार-दुरित-अघ-ओघ-नाशनम्। परमानन्द-तीर्थ-उक्तं हरि-पादाब्ज-षट्पदम्॥

Namāmi nikhila-ādhāra-durita-agha-ogha-nāśanam। Paramānanda-tīrtha-uktaṁ hari-pādābja-ṣaṭpadam॥

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਅਘ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਆਨੰਦਤੀਰਥ (ਮਧ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ) ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਣ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਮਰ ਹਨ।

Verse 3#

Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham।

सृष्टि-स्थिति-संहार-कर्तारं विश्व-तोमुखम्। सर्व-ज्ञं सर्व-शक्तिं तं नमामि श्रिय-पति हरिम्॥

Sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāraṁ viśva-tomukham। Sarva-jñaṁ sarva-śaktiṁ taṁ namāmi śriya-pati harim॥

Meaningਮੈਂ ਉਸ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਵਜ੍ਞ ਅਤੇ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹਨ।

Verse 4#

Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥

नमो भगवते वासुदेवाय॥

Oṁ namo bhagavate vāsudevāya॥

Meaningਓਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Word-by-Word Breakdown

वन्दे
vande
ਮੈਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
वन्द्यम्
vandyam
ਵੰਦਨੀਯ, ਸਾਰੀ ਵੰਦਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਨ ਦੇ ਯੋਗ੍ਯ
सदानन्दम्
sadānandam
ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਯ, ਨਿਤ੍ਯ ਆਨੰਦਸਰੂਪ
वासुदेवम्
vāsudevam
ਵਾਸੁਦੇਵ, ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ / ਵਿਸ਼ਣੂ)
निरञ्जनम्
nirañjanam
ਨਿਰੰਜਨ, ਨਿਰਮਲ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ
इन्दिरा-पतिम्
indirā-patim
ਇੰਦਿਰਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪਤੀ (ਸੁਆਮੀ)
इष्ट-वर-प्रदम्
iṣṭa-vara-pradam
ਇਸ਼ਟ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਆਸ਼ੀਸ਼ ਦੇ ਦਾਤਾ
नमामि
namāmi
ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ
निखिल-आधारम्
nikhila-ādhāram
ਸਾਰੇ ਵਿਦ੍ਯਮਾਨ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਭ ਦੇ ਆਸਰਾ
दुरित-अघ-ओघ-नाशनम्
durita-agha-ogha-nāśanam
ਪਾਪ ਅਤੇ ਅਘ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ
परमानन्द-तीर्थ-उक्तम्
paramānanda-tīrtha-uktam
ਆਨੰਦਤੀਰਥ (ਮਧ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ) ਦੁਆਰਾ ਕਥਿਤ / ਸਤੁਤ
हरि-पाद-अब्ज-षट्पदम्
hari-pāda-abja-ṣaṭpadam
ਹਰਿ ਦੇ ਚਰਣ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਭ੍ਰਮਰ (ਮਧ੍ਵ)
सृष्टि-स्थिति-संहार-कर्तारम्
sṛṣṭi-sthiti-saṁhāra-kartāram
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾ
विश्व-तोमुखम्
viśva-tomukham
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ (ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ)
सर्व-ज्ञम्
sarva-jñam
ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ
सर्व-शक्तिम्
sarva-śaktim
ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਸਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ
श्रिय-पतिम्
śriya-patim
ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪਤੀ (ਸੁਆਮੀ)
हरिम्
harim
ਹਰਿ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ (ਵਿਸ਼ਣੂ)
वासुदेवाय नमः
vāsudevāya namaḥ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ

Origin & History

Source: Dwadasa Stotra (Madhva / Dvaita Vedanta tradition)

Author: Sri Madhvacharya (Ananda Tirtha)

Period: 13th century CE

ਸ਼੍ਰੀ ਮਧ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ ਨੇ ਉਡੁਪੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਗਰੋਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ — ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਰੁਕਮਿਣੀ ਨੇ ਪੂਜੀ ਸੀ — ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਤ੍ਯ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੰਨ ਅਰਪਣ ਸਮੇਂ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ ਗਾਏ, ਡੂੰਘੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹਾਰਦਿਕ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਮਾਧ੍ਵ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।

Frequently Asked Questions

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਕਿਸ ਨੇ ਰਚਿਆ?
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸ਼੍ਰੀ ਮਧ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ ਨੇ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਨੰਦਤੀਰਥ ਜਾਂ ਪੂਰਣਪ੍ਰਜ੍ਞ (13ਵੀਂ ਸਦੀ) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਵੈਤ (ਤੱਤ੍ਵਵਾਦ) ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਸਨ।
'ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
'ਦ੍ਵਾਦਸ਼' ਦਾ ਅਰਥ ਬਾਰਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਬਾਰਾਂ ਸਤੋਤ੍ਰ' — ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਬਾਰਾਂ ਭਗਤੀ-ਕਾਵ੍ਯ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਦੋਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਧ੍ਵ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ — ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਡੁਪੀ ਵਿੱਚ — ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਸਮੇਂ, ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੰਨ ਅਰਪਣ ਦੇ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਿਤ੍ਯ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਅੰਗ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਡੁਪੀ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀ ਮਧ੍ਵਾਚਾਰ੍ਯ ਨੇ ਉਡੁਪੀ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਗ੍ਰਹ ਨੂੰ ਨਿਤ੍ਯ ਅੰਨ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਸੇ ਅਰਪਣ ਸਮੇਂ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਡੁਪੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →