ਏਕੰ ਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦੰਤਿ — Word-by-Word Meaning
एकं सद्विप्रा बहुधा वदन्ति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
इन्द्रम्
indram
ਇੰਦਰ (ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੁਆਮੀ)
मित्रम्
mitram
ਮਿੱਤਰ (ਦਿਨ ਅਤੇ ਸੌਹਾਰਦ ਦਾ ਮਿੱਤਰਤਾਪੂਰਨ ਦੇਵਤਾ)
वरुणम्
varuṇam
ਵਰੁਣ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਰਿਤ ਅਤੇ ਜਲ ਦਾ ਦੇਵਤਾ)
अग्निम्
agnim
ਅਗਨੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ)
आहुः
āhuḥ
ਉਹ (ਉਸ ਨੂੰ) ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
अथो
atho
ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ
दिव्यः
divyaḥ
ਦਿੱਵ, ਸਵਰਗੀ
सः
saḥ
ਉਹੀ (ਉਹੀ ਇੱਕ)
सुपर्णः
suparṇaḥ
ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ (ਦਿੱਵ ਪੰਛੀ / ਸੂਰਜ)
गरुत्मान्
garutmān
ਗਰੁਤਮਾਨ (ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿੱਵ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਗਰੁੜ)
एकम्
ekam
ਇੱਕ (ਅਦੁੱਤੀ, ਅਵਿਭਾਜ ਸੱਤਾ)
सत्
sat
ਸਤ੍, ਸੱਚ, ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੈ
विप्राः
viprāḥ
ਗਿਆਨੀ, ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ
बहुधा
bahudhā
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ
वदन्ति
vadanti
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ
यमम्
yamam
ਯਮ (ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ)
मातरिश्वानम्
mātariśvānam
ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ (ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਾਯੂ / ਪ੍ਰਾਣ)
Complete Translation
ਉਹ ਉਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਦਿੱਵ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁਤਮਾਨ (ਸੁਪਰਣ) ਵੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਜਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਸੇ ਨੂੰ ਅਗਨੀ, ਯਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਤ੍ ਤੱਤ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Rigveda 1.164.46
Author: Rishi Dirghatamas Auchathya
Period: Vedic period (c. 1500 BCE or earlier)
ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁਝਾਰਤ-ਸੂਕਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ੍ਯ ਵਾਮਸ੍ਯ ਸੂਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਕਤ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਾ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਸੂਰਜ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਦਿੱਵ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਤ੍ (ਏਕੰ ਸਤ੍) ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਜਨ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਇੰਦਰ, ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਦਿੱਵ ਗਰੁਤਮਾਨ, ਯਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ।
Frequently Asked Questions
'ਏਕੰ ਸਤ੍ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦੰਤਿ' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਸੱਚ (ਜਾਂ ਜੋ ਮੌਜੂਦ ਹੈ) ਇੱਕੋ ਹੈ; ਗਿਆਨੀਜਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ।' ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕੋ ਪਰਮ ਸੱਤਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਰਿਗਵੇਦ 1.164.46 ਦਾ ਉੱਤਰਾਰਧ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਾ ਔਚਥ੍ਯ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਸੂਕਤ (ਅਸ੍ਯ ਵਾਮਸ੍ਯ ਸੂਕਤ) ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਮਾਨਵ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਕਥਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਏਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਿਉਂ ਹੈ?▼
ਇੱਕੋ ਸੱਚ ਕਈ ਨਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੀ ਇਸ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਜੋਂ ਇਹ ਅਕਸਰ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਾਮੰਜਸ੍ਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਕਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ?▼
ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਮਨ੍ਵੈ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕਈ ਦੇਵਤੇ ਅਸਲ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਇੱਕੋ ਅੰਤਰੀਵ ਸੱਤਾ (ਸਤ੍) ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਜੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਉਸੇ ਇੱਕ ਸੱਚ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →