ଗଣେଶାଷ୍ଟକମ୍
ਗਣੇਸ਼ਾਸ਼ਟਕਮ੍ in Odia · ଓଡ଼ିଆ
ଆପଣଙ୍କ ଭାଷା/ଲିପିରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ
✦ ଅର୍ଥ
ଗଣେଶାଷ୍ଟକମ୍, ଯାହା ଗଣେଶ ପୁରାଣରୁ, ଏକ ଗୂଢ଼ ଆଠ-ଶ୍ଲୋକୀ ସ୍ତୋତ୍ର ଯାହା ଗଣେଶଙ୍କୁ କେବଳ ଦେବତା ନୁହେଁ, ବରଂ ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ସ୍ତୁତ କରେ — ସେହି ପରମ ସତ୍ତା ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଦେବ, ତତ୍ତ୍ୱ, ଲୋକ ଓ ବିଘ୍ନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକ 'ଯତଃ' ('ଯାହାଠାରୁ') ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ 'ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ' — 'ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ' — ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ନିତ୍ୟ ପାଠକାରୀଙ୍କୁ ଏହି ଲୋକରେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରଲୋକରେ ମୁକ୍ତିର ବଚନ ଦିଏ।
ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା
Ganesha Purana · Unknown (traditional; from the Ganesha Purana) · Puranic
ଏହି ଅଷ୍ଟକମ୍ ଗଣେଶ ପୁରାଣରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ସ୍ତୋତ୍ର ରୂପେ ଆସେ। ତାଙ୍କ ମୂର୍ତ-ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ବଦଳରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୃଷ୍ଟିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ — ପ୍ରାଣୀ ଓ ଦେବ, ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ସାଗର, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ, ଏପରିକି ଶେଷନାଗ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ତଥା ବିଘ୍ନ, ଶୋକ ଓ କାମ ମଧ୍ୟ — ଏହି ଘୋଷଣା କରି ଯେ ଏହି ସବୁ 'ଯତଃ', ଗଣେଶଙ୍କଠାରୁ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶ୍ଲୋକର ସମାପନ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସ ରୂପେ ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରି ହୁଏ।
✦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି
ପରମ୍ପରା ମାନେ ଯେ ଏହି ଅଷ୍ଟକମ୍, ଗଣେଶଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ସ୍ତୁତି କରିବା କାରଣରୁ, ଗଣେଶ ସ୍ତୋତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ: ଏହାର ନିଜର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ଯିଏ ଏହାର ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ନିତ୍ୟ ପାଠ କରେ, ସେ ସାଂସାରିକ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶେଷରେ ମୁକ୍ତି ଉଭୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, କାରଣ ଏଥିରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି।
ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ ପାଠ
ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ
ଯତୋଽନନ୍ତଶକ୍ତେରନନ୍ତାଶ୍ଚ ଜୀଵା ଯତୋ ନିର୍ଗୁଣାଦପ୍ରମେଯା ଗୁଣାସ୍ତେ । ଯତୋ ଭାତି ସର୍ଵଂ ତ୍ରିଧା ଭେଦଭିନ୍ନଂ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato'nanta-shakter ananta-shcha jiva Yato nirgunad aprameya gunaste Yato bhati sarvam tridha bhedabhinnam Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯେଉଁ ଅନନ୍ତ-ଶକ୍ତିରୁ ଅନନ୍ତ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁ ନିର୍ଗୁଣରୁ ସୃଷ୍ଟିର ଅପ୍ରମେୟ ଗୁଣ ପ୍ରକଟ ହୁଏ; ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ତ୍ରିବିଧ ଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତଶ୍ଚାଵିରାସୀଜ୍ଜଗତ୍ସର୍ଵମେତତ୍ ତଥାବ୍ଜାସନୋ ଵିଶ୍ଵଗୋ ଵିଶ୍ଵଗୋପ୍ତା । ତଥେନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ଦେଵସଙ୍ଘା ମନୁଷ୍ଯାଃ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yata-shchavirasij jagat sarvam etat Tathabjasano vishvago vishvagopta Tathendradayo devasangha manushyah Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରକଟ ହେଲା, ତଥା କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ରକ୍ଷକ ବିଷ୍ଣୁ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବଗଣ ଓ ମନୁଷ୍ୟ — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତୋ ଵହ୍ନିଭାନୂ ଭଵୋ ଭୂର୍ଜଲଂ ଚ ଯତଃ ସାଗରାଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମା ଵ୍ଯୋମ ଵାଯୁଃ । ଯତଃ ସ୍ଥାଵରା ଜଙ୍ଗମା ଵୃକ୍ଷସଙ୍ଘାଃ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato vahnibhanu bhavo bhurjalam cha Yatah sagara-shchandrama vyoma vayuh Yatah sthavara jangama vriksha-sanghah Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟି, ପୃଥ୍ୱୀ ଓ ଜଳ; ଯାହାଠାରୁ ସାଗର, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଆକାଶ ଓ ବାୟୁ; ଯାହାଠାରୁ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ପ୍ରାଣୀ ଓ ସମସ୍ତ ବୃକ୍ଷ — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତୋ ଦାନଵାଃ କିନ୍ନରା ଯକ୍ଷସଙ୍ଘା ଯତଶ୍ଚାରଣା ଵାରଣାଃ ଶ୍ଵାପଦାଶ୍ଚ । ଯତଃ ପକ୍ଷିକୀଟା ଯତୋ ଵୀରୁଧଶ୍ଚ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato danavah kinnara yaksha-sangha Yata-shcharana varanah shvapada-shcha Yatah pakshikita yato virudha-shcha Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ଦାନବ, କିନ୍ନର ଓ ଯକ୍ଷଗଣ; ଯାହାଠାରୁ ଚାରଣ, ହାତୀ ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁ; ଯାହାଠାରୁ ପକ୍ଷୀ ଓ କୀଟ, ଏବଂ ଯାହାଠାରୁ ଲତା — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତୋ ବୁଦ୍ଧିରଜ୍ଞାନନାଶୋ ମୁମୁକ୍ଷୋଃ ଯତଃ ସମ୍ପଦୋ ଭକ୍ତସନ୍ତୋଷିକାଃ ସ୍ଯୁଃ । ଯତୋ ଵିଘ୍ନନାଶୋ ଯତଃ କାର୍ଯସିଦ୍ଧିଃ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato buddhir ajnana-nasho mumukshoh Yatah sampado bhakta-santoshikah syuh Yato vighnanasho yatah karyasiddhih Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ମୁମୁକ୍ଷୁଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅଜ୍ଞାନର ନାଶ; ଯାହାଠାରୁ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୋଷ ଦେଉଥିବା ସମ୍ପତ୍ତି; ଯାହାଠାରୁ ବିଘ୍ନର ନାଶ ଓ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତଃ ପୁତ୍ରସମ୍ପଦ୍ଯତୋ ଵାଞ୍ଛିତାର୍ଥୋ ଯତୋଽଭକ୍ତଵିଘ୍ନାସ୍ତଥାନେକରୂପାଃ । ଯତଃ ଶୋକମୋହୌ ଯତଃ କାମ ଏଵ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yatah putra-sampad yato vanchhitartho Yato'bhakta-vighnas tathaneka-rupah Yatah shoka-mohau yatah kama eva Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ପୁତ୍ର-ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ବାଞ୍ଛିତ ଅର୍ଥ; ଯାହାଠାରୁ ଅଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନେକ ରୂପର ବିଘ୍ନ; ଯାହାଠାରୁ ଶୋକ ଓ ମୋହ, ଏବଂ ଯାହାଠାରୁ କାମ — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତୋଽନନ୍ତଶକ୍ତିଃ ସ ଶେଷୋ ବଭୂଵ ଧରାଧାରଣେଽନେକରୂପେ ଚ ଶକ୍ତଃ । ଯତୋଽନେକଧା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକା ହି ନାନାଃ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato'nanta-shaktih sa shesho babhuva Dharadharane'neka-rupe cha shaktah Yato'nekadha svarga-loka hi nanah Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ଅନନ୍ତ-ଶକ୍ତି ଶେଷନାଗ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଯିଏ ଅନେକ ରୂପରେ ପୃଥ୍ୱୀକୁ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ; ଯାହାଠାରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ନାନା ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ହେଲା — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ଯତୋ ଵେଦଵାଚୋ ଵିକୁଣ୍ଠା ମନୋଭିଃ ସଦା ନେତି ନେତୀତି ଯତ୍ତା ଗୃଣନ୍ତି । ପରବ୍ରହ୍ମରୂପଂ ଚିଦାନନ୍ଦଭୂତଂ ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ ॥
Yato vedavacho vikuntha manobhih Sada neti netiti yatta grinanti Parabrahma-rupam chidananda-bhutam Sada tam ganesham namamo bhajamah
ଅର୍ଥ:ଯାହାଠାରୁ ବେଦ-ବାଣୀ ମନ ସହିତ ବିମୁଖ ହୋଇ ସଦା 'ନେତି-ନେତି' କହି ସ୍ତୁତି କରେ — ସେହି ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ, ଚିଦାନନ୍ଦମୟଙ୍କୁ — ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ଆମେ ସଦା ପ୍ରଣାମ ଓ ଭଜନ କରୁ।
ପୁନଶ୍ଚେଦମଷ୍ଟକଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତୋ ପଠେଦ୍ଯୋ ନରୋ ଭକ୍ତିଭାଵେନ ନିତ୍ଯମ୍ । ଇହ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧିଂ ପରତ୍ରାପି ମୁକ୍ତିଂ ଲଭେଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ସ୍ତୁତୋ ଯେନ ଦେଵଃ ॥
Punash chedam ashtakam bhaktiyukto Pathedyo naro bhaktibhavena nityam Iha shri-samriddhim paratrapi muktim Labhed bhaktiyuktah stuto yena devah
ଅର୍ଥ:ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଏହି ଅଷ୍ଟକର ନିତ୍ୟ ପ୍ରେମପୂର୍ବକ ପାଠ କରେ, ସେ ଏହି ଲୋକରେ ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରଲୋକରେ ମୁକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରେ — କାରଣ ଏଥିରୁ ସ୍ୱୟଂ ଦେବଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି।
ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ
ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ਗਣੇਸ਼ਾਸ਼ਟਕਮ੍ ପାଠର ଲାଭ
ଗଣେଶଙ୍କୁ ପରବ୍ରହ୍ମ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ପରମ ଉତ୍ସ ରୂପେ ପ୍ରକଟ କରେ — ଗଭୀର ବେଦାନ୍ତିକ ଭକ୍ତିର ସ୍ତୋତ୍ର
ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅଜ୍ଞାନର ନାଶକୁ ପୋଷଣ କରେ, ଯେପରି ପଞ୍ଚମ ଶ୍ଲୋକ ସ୍ପଷ୍ଟ କହେ
ବିଘ୍ନର ନାଶ (ବିଘ୍ନ-ନାଶ) ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାର୍ଯ୍ୟର ସିଦ୍ଧି (କାର୍ଯ୍ୟ-ସିଦ୍ଧି)ର ଆବାହନ କରେ
ଏହାର ଅନ୍ତିମ ଶ୍ଲୋକ ଏହି ଲୋକରେ ସମୃଦ୍ଧି (ଶ୍ରୀ-ସମୃଦ୍ଧି) ଓ ପରଲୋକରେ ମୁକ୍ତିର ବଚନ ଦିଏ
ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ଲୋକର ଚିନ୍ତନଶୀଳ 'ନେତି-ନେତି' ଦର୍ଶନରେ ମନକୁ ସ୍ଥିର ଓ ଉନ୍ନତ କରେ
ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ, ସଂକଷ୍ଟୀ ଓ ଦୈନିକ ପୂଜାରେ ଭକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସଫଳତା ପାଇଁ ପଢ଼ାଯାଏ
ସାଂସାରିକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ମୁକ୍ତି ଉଭୟଙ୍କ ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୈନିକ ପାରାୟଣ (ପାଠ) ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ
ਗਣੇਸ਼ਾਸ਼ਟਕਮ੍ ପାଠ ବିଧି
ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ପ୍ରତିମା ସମ୍ମୁଖରେ ବସନ୍ତୁ, ଦୀପ ଜାଳନ୍ତୁ ଏବଂ ଦୂର୍ବା, ଲାଲ ପୁଷ୍ପ ତଥା ମୋଦକ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଆଠୋଟି ଶ୍ଲୋକ ଭକ୍ତି ଓ ଚିନ୍ତନ ସହିତ ପାଠ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ 'ଯତଃ' (ଯାହାଠାରୁ) ର ଅର୍ଥ ଉପରେ ମନ ସ୍ଥିର ରଖି ଏବଂ ଧ୍ରୁବପଦ 'ସଦା ତଂ ଗଣେଶଂ ନମାମୋ ଭଜାମଃ' ରେ ଭିତରେ ଭିତରେ ପ୍ରଣାମ କରି। ଫଳଶ୍ରୁତି ଶ୍ଲୋକରେ ସମାପନ କରନ୍ତୁ। ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଥରେ ପାରାୟଣ ରୂପେ ପଢ଼ାଯାଇପାରେ।
ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ
ॐ
ସମ୍ପୂର୍ଣ ਗਣੇਸ਼ਾਸ਼ਟਕਮ੍ ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ