Mantra.Tips

ਗਣਪਤਿ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ Meaning — Line by Line

गणपति अथर्वशीर्ष

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਗਣਪਤਿ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Shanti patha
  2. Verse 2. Upanishat
  3. Verse 3. Svarupa tattva
  4. Verse 4. Tvam vanmayastvam chinmayah
  5. Verse 5. Sarvam jagadidam tvatto jayate
  6. Verse 6. Tvam gunatrayatitah tvamavasthatrayatitah
  7. Verse 7. Ganesha mantra
  8. Verse 8. Ganesha gayatri
  9. Verse 9. Ganesha rupa
  10. Verse 10. Ashta nama ganapati
  11. Verse 11. Phalashruti
  12. Verse 12. Idamatharvashirshamashishyaya na deyam
  13. Verse 13. Yo durvankurairyajati sa vaishravanopamo bhavati
  14. Verse 14. Shanti mantra
Verse 1#

Shanti patha

शान्ति पाठ भद्रं कर्णेभिः श‍ृणुयाम देवाः भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः व्यशेम देवहितं यदायुः स्वस्ति इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु शान्तिः शान्तिः शान्तिः

Shanti patha Om bhadram karnebhih sharinuyama devah Bhadram pashyemakshabhiryajatrah Sthirairangaistushtuvamsastanubhih Vyashema devahitam yadayuh Om svasti na indro vriddhashravah Svasti nah pusha vishvavedah Svasti nastarkshyo arishtanemih Svasti no brihaspatirdadhatu Om shantih shantih shantih

Meaningਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ: ਓਂ. ਹੇ ਦੇਵਗਣ! ਅਸੀਂ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਸੁਣੀਏ, ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ। ਸਥਿਰ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤੀ ਪੂਰਨ ਆਯੁ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ। ਵ੍ਰਿੱਧਕੀਰਤੀ ਇੰਦਰ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰੇ; ਸਰਵਗ੍ਯ ਪੂਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ; ਵੇਗਵਾਨ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ) ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਸਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਕਰੇ। ਓਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ।

Verse 2#

Upanishat

उपनिषत् नमस्ते गणपतये त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि त्वमेव केवलं कर्ताऽसि त्वमेव केवलं धर्ताऽसि त्वमेव केवलं हर्ताऽसि त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् १॥

Upanishat Om namaste ganapataye Tvameva pratyaksham tattvamasi Tvameva kevalam kartasi tvameva kevalam dhartasi Tvameva kevalam hartasi Tvameva sarvam khalvidam brahmasi Tvam sakshadatmasi nityam

Meaningਉਪਨਿਸ਼ਤ੍: ਓਂ, ਹੇ ਗਣਪਤਿ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੱਤ੍ਵ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕਰਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਧਰਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਹਰਤਾ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ — ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ੍ ਨਿਤ੍ਯ ਆਤਮਾ ਹੋ।

Verse 3#

Svarupa tattva

स्वरूप तत्त्व ऋतं वच्मि सत्यं वच्मि २॥ अव त्वं माम् अव वक्तारम् अव श्रोतारम् अव दातारम् अव धातारम् अवानूचानमव शिष्यम् अव पश्चात्तात् अव पुरस्तात् अवोत्तरात्तात् अव दक्षिणात्तात् अव चोर्ध्वात्तात् अवाधरात्तात् सर्वतो मां पाहि पाहि समन्तात् ३॥

Svarupa tattva Ritam vachmi satyam vachmi Ava tvam mam ava vaktaram ava shrotaram Ava dataram ava dhataram Avanuchanamava shishyam Ava pashchattat ava purastat Avottarattat ava dakshinattat Ava chordhvattat avadharattat Sarvato mam pahi pahi samantat

Meaningਸਵਰੂਪ ਤੱਤ੍ਵ: ਮੈਂ ਰਿਤ ਆਖਦਾ ਹਾਂ; ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਵਕਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਸ੍ਰੋਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਦਾਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਧਾਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ; ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਪਿੱਛੋਂ, ਅੱਗਿਓਂ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ, ਦੱਖਣ ਤੋਂ, ਉੱਪਰੋਂ, ਹੇਠੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ, ਸਰਵਤ੍ਰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Verse 4#

Tvam vanmayastvam chinmayah

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः त्वमानन्दमयस्त्वं ब्रह्ममयः त्वं सच्चिदानन्दाद्वितीयोऽसि त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि ४॥

Tvam vanmayastvam chinmayah Tvamanandamayastvam brahmamayah Tvam sachchidanandadvitiyosi Tvam pratyaksham brahmasi Tvam jnanamayo vijnanamayosi

Meaningਤੁਸੀਂ ਵਾਙ੍ਮਯ ਅਤੇ ਚਿਨ੍ਮਯ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਆਨੰਦਮਯ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਮਯ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਸੱਚਿਦਾਨੰਦ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੱਖ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਗ੍ਯਾਨਮਯ ਅਤੇ ਵਿਗ੍ਯਾਨਮਯ ਹੋ।

Verse 5#

Sarvam jagadidam tvatto jayate

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः त्वं चत्वारि वाक्पदानि ५॥

Sarvam jagadidam tvatto jayate Sarvam jagadidam tvattastishthati Sarvam jagadidam tvayi layameshyati Sarvam jagadidam tvayi pratyeti Tvam bhumiraponalonilo nabhah Tvam chatvari vakpadani

Meaningਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਮੁੱਚਾ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਹੀ ਮੁੜਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ — ਪੰਚਭੂਤ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਬਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਪਦ (ਪਰਾ, ਪਸ਼੍ਯੰਤੀ, ਮਧ੍ਯਮਾ, ਵੈਖਰੀ) ਹੋ।

Verse 6#

Tvam gunatrayatitah tvamavasthatrayatitah

त्वं गुणत्रयातीतः त्वमवस्थात्रयातीतः त्वं देहत्रयातीतः त्वं कालत्रयातीतः त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम् त्वं शक्तित्रयात्मकः त्वां योगिनो ध्यायन्ति नित्यम् त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वमिन्द्रस्त्वमग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चन्द्रमास्त्वं ब्रह्म भूर्भुवःस्वरोम् ६॥

Tvam gunatrayatitah tvamavasthatrayatitah Tvam dehatrayatitah tvam kalatrayatitah Tvam muladharasthitosi nityam Tvam shaktitrayatmakah Tvam yogino dhyayanti nityam Tvam brahma tvam vishnustvam rudrastvamindrastvamagnistvam Vayustvam suryastvam chandramastvam brahma bhurbhuvahsvarom

Meaningਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤ ਹੋ; ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ (ਜਾਗ੍ਰਤ, ਸੁਪਨ, ਸੁਸ਼ੁਪਤਿ) ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ; ਤਿੰਨ ਦੇਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ; ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ (ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ) ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੂਲਾਧਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਿਤ੍ਯ ਸਥਿਤ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ (ਇੱਛਾ, ਗ੍ਯਾਨ, ਕ੍ਰਿਯਾ) ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਹੋ। ਯੋਗੀ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ (ਭੂਃ, ਭੁਵਃ, ਸ੍ਵਃ) ਅਤੇ ਓਂਕਾਰ ਹੋ।

Verse 7#

Ganesha mantra

गणेश मन्त्र गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनन्तरम् अनुस्वारः परतरः अर्धेन्दुलसितम् तारेण ऋद्धम् एतत्तव मनुस्वरूपम् गकारः पूर्वरूपम् अकारो मध्यमरूपम् अनुस्वारश्चान्त्यरूपम् बिन्दुरुत्तररूपम् नादः सन्धानम् संहितासन्धिः सैषा गणेशविद्या गणकऋषिः निचृद्गायत्रीच्छन्दः गणपतिर्देवता गं गणपतये नमः ७॥

Ganesha mantra Ganadim purvamuchcharya varnadim tadanantaram Anusvarah paratarah ardhendulasitam tarena riddham Etattava manusvarupam Gakarah purvarupam akaro madhyamarupam Anusvarashchantyarupam binduruttararupam Nadah sandhanam samhitasandhih Saisha ganeshavidya ganakarishih Nichridgayatrichchhandah ganapatirdevata Om gam ganapataye namah

Meaningਗਣੇਸ਼ ਮੰਤਰ: ਪਹਿਲਾਂ 'ਗ' ਵਰਣ ('ਗਣ' ਦਾ ਪਹਿਲਾ) ਉਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਹਿਲਾ ਸ੍ਵਰ 'ਅ' ਜੋੜ ਕੇ; ਉੱਪਰ ਅਨੁਸ੍ਵਾਰ (ਨਾਸਿਕ 'ਮ੍') ਅਰਧਚੰਦਰ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਓਂਕਾਰ (ਤਾਰ) ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ। ਇਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਤਰ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ: 'ਗ' ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ, 'ਅ' ਮੱਧ ਭਾਗ, ਅਨੁਸ੍ਵਾਰ ਅੰਤਮ ਭਾਗ, ਬਿੰਦੂ ਉੱਤਰ ਰੂਪ, ਨਾਦ ਸੰਧਾਨ। ਇਹੀ ਗਣੇਸ਼ਵਿਦ੍ਯਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਗਣਕ, ਛੰਦ ਨਿਚ੍ਰਿਦ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀ, ਦੇਵਤਾ ਗਣਪਤਿ: ਓਂ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ।

Verse 8#

Ganesha gayatri

गणेश गायत्री एकदन्ताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि तन्नो दन्तिः प्रचोदयात् ८॥

Ganesha gayatri Ekadantaya vidmahe vakratundaya dhimahi Tanno dantih prachodayat

Meaningਗਣੇਸ਼ ਗਾਯਤ੍ਰੀ: ਅਸੀਂ ਏਕਦੰਤ ਨੂੰ ਜਾਣੀਏ; ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ। ਉਹ ਦੰਤੀ (ਗਣੇਸ਼) ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।

Verse 9#

Ganesha rupa

गणेश रूप एकदन्तं चतुर्हस्तं पाशमङ्कुशधारिणम् रदं वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम् रक्तं लम्बोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम् रक्तगन्धानुलिप्ताङ्गं रक्तपुष्पैः सुपूजितम् भक्तानुकम्पिनं देवं जगत्कारणमच्युतम् आविर्भूतं सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम् एवं ध्यायति यो नित्यं योगी योगिनां वरः ९॥

Ganesha rupa Ekadantam chaturhastam pashamankushadharinam Radam cha varadam hastairbibhranam mushakadhvajam Raktam lambodaram shurpakarnakam raktavasasam Raktagandhanuliptangam raktapushpaih supujitam Bhaktanukampinam devam jagatkaranamachyutam Avirbhutam cha srishtyadau prakriteh purushatparam Evam dhyayati yo nityam sa yogi yoginam varah

Meaningਗਣੇਸ਼ ਰੂਪ: ਏਕਦੰਤ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਪਾਸ਼-ਅੰਕੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦੰਤ ਅਤੇ ਵਰਦਮੁਦ੍ਰਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੂਸ਼ਕਧ੍ਵਜ; ਰਕਤਵਰਣ, ਲੰਬੋਦਰ, ਛੱਜ ਵਰਗੇ ਕੰਨ, ਰਕਤਵਸਤਰਧਾਰੀ, ਰਕਤਚੰਦਨ ਲੇਪਿਤ ਦੇਹ, ਰਕਤਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ; ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾਲੂ ਦੇਵ, ਜਗਤ੍ਕਾਰਣ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿ-ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ — ਜੋ ਨਿਤ੍ਯ ਇੰਝ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।

Verse 10#

Ashta nama ganapati

अष्ट नाम गणपति नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लम्बोदरायैकदन्ताय विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमो नमः १०॥

Ashta nama ganapati Namo vratapataye namo ganapataye Namah pramathapataye Namastestu lambodarayaikadantaya Vighnanashine shivasutaya Shrivaradamurtaye namo namah

Meaningਅਸ਼ਟ ਨਾਮ: ਵ੍ਰਾਤਪਤਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਗਣਪਤਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪ੍ਰਮਥਪਤਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਲੰਬੋਦਰ, ਏਕਦੰਤ; ਵਿਘਨਨਾਸ਼ੀ, ਸ਼ਿਵਸੁਤ; ਸ਼੍ਰੀਵਰਦਮੂਰਤਿ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 11#

Phalashruti

फलश्रुति एतदथर्वशीर्षं योऽधीते ब्रह्मभूयाय कल्पते सर्वतः सुखमेधते सर्वविघ्नैर्न बाध्यते पञ्चमहापापात्प्रमुच्यते सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति सायं प्रातः प्रयुञ्जानो अपापो भवति सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति धर्मार्थकाममोक्षं विन्दति

Phalashruti Etadatharvashirsham yodhite sa brahmabhuyaya kalpate Sa sarvatah sukhamedhate sa sarvavighnairna badhyate Sa panchamahapapatpramuchyate Sayamadhiyano divasakritam papam nashayati Prataradhiyano ratrikritam papam nashayati Sayam pratah prayunjano apapo bhavati Sarvatradhiyanopavighno bhavati Dharmarthakamamoksham cha vindati

Meaningਫਲਸ਼੍ਰੁਤਿ: ਜੋ ਇਸ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਰੂਪ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਧਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਹ ਪੰਚਮਹਾਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਦਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਤ ਦਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਰਵਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿਘਨਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 12#

Idamatharvashirshamashishyaya na deyam

इदमथर्वशीर्षमशिष्याय देयम् यो यदि मोहाद्दास्यति पापीयान् भवति सहस्रावर्तनाद्यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत् ११॥ अनेन गणपतिमभिषिञ्चति वाग्मी भवति चतुर्थ्यामनश्नन् जपति विद्यावान् भवति इत्यथर्वणवाक्यम् ब्रह्माद्यावरणं विद्यात् बिभेति कदाचनेति १२॥

Idamatharvashirshamashishyaya na deyam Yo yadi mohaddasyati sa papiyan bhavati Sahasravartanadyam yam kamamadhite tam tamanena sadhayet Anena ganapatimabhishinchati sa vagmi bhavati Chaturthyamanashnan japati sa vidyavan bhavati Ityatharvanavakyam Brahmadyavaranam vidyat na bibheti kadachaneti

Meaningਇਹ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਅਯੋਗ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੋਹਵਸ਼ ਜੋ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਆਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਹੋਵੇ ਉਹ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗਣਪਤਿ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਾਗ੍ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਸਹਿਤ ਜਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਅਥਰਵਣ ਵਾਕ੍ਯ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਗੂਢ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।

Verse 13#

Yo durvankurairyajati sa vaishravanopamo bhavati

यो दूर्वाङ्कुरैर्यजति वैश्रवणोपमो भवति यो लाजैर्यजति यशोवान् भवति मेधावान् भवति यो मोदकसहस्रेण यजति वाञ्छितफलमवाप्नोति यः साज्यसमिद्भिर्यजति सर्वं लभते सर्वं लभते १३॥ अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासन्निधौ वा जप्त्वा सिद्धमन्त्रो भवति महाविघ्नात्प्रमुच्यते महादोषात्प्रमुच्यते महापापात्प्रमुच्यते सर्वविद्भवति सर्वविद्भवति एवं वेद इत्युपनिषत् १४॥

Yo durvankurairyajati sa vaishravanopamo bhavati Yo lajairyajati sa yashovan bhavati sa medhavan bhavati Yo modakasahasrena yajati sa vanchhitaphalamavapnoti Yah sajyasamidbhiryajati sa sarvam labhate sa sarvam labhate Ashtau brahmanan samyaggrahayitva suryavarchasvi bhavati Suryagrahe mahanadyam pratimasannidhau va japtva siddhamantro bhavati Mahavighnatpramuchyate mahadoshatpramuchyate mahapapatpramuchyate Sa sarvavidbhavati sa sarvavidbhavati ya evam veda ityupanishat

Meaningਜੋ ਦੂਰ੍ਵਾਂਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਲਾਜੇ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਅਤੇ ਮੇਧਾਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰ ਮੋਦਕਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਵਾਂਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਘਿਉ ਅਤੇ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਸਮਾਨ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜਗ੍ਰਹਣ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਾਂ ਗਣੇਸ਼ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਅੱਗੇ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧਮੰਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਵਿਘਨ, ਮਹਾਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਰਵਗ੍ਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਸਰਵਗ੍ਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੰਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ — ਇਹੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ੍ ਹੈ।

Verse 14#

Shanti mantra

शान्ति मन्त्र सहनाववतु सह नौ भुनक्तु सह वीर्यं करवावहै तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै भद्रं कर्णेभिः श‍ृणुयाम देवाः शान्तिः शान्तिः शान्तिः इति श्रीगणपत्यथर्वशीर्षं समाप्तम्

Shanti mantra Om sahanavavatu saha nau bhunaktu Saha viryam karavavahai Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai Om bhadram karnebhih sharinuyama devah Om shantih shantih shantih Iti shriganapatyatharvashirsham samaptam

Meaningਸਮਾਪਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ: ਓਂ. ਉਹ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ (ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ) ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੇ; ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਮਰਥ੍ਯ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੀਏ; ਸਾਡਾ ਅਧ੍ਯਯਨ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇ; ਅਸੀਂ ਪਰਸਪਰ ਦ੍ਵੇਸ਼ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਓਂ, ਸ਼ੁਭ ਸੁਣੀਏ। ਓਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਗਣਪਤ੍ਯਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Word-by-Word Breakdown

ॐ गं गणपतये नमः
Om Gam Ganapataye Namah
ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਗਣੇਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ (ਬੀਜ) ਮੰਤਰ
त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि
Tvameva Pratyaksham Tattvamasi
ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਤੱਤ੍ਵ (ਪਰਮ ਸੱਚ) ਹੋ
गणपतये
Ganapataye
ਗਣਪਤਿ ਨੂੰ — ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ
एकदन्त
Ekadanta
ਏਕਦੰਤ — ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲੇ
वक्रतुण्ड
Vakratunda
ਵਕ੍ਰਤੁੰਡ — ਟੇਢੀ ਸੁੰਡ ਵਾਲੇ
लम्बोदर
Lambodara
ਲੰਬੋਦਰ — ਵੱਡੇ ਉਦਰ ਵਾਲੇ
विघ्ननाशिने
Vighnanashine
ਵਿਘਨਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ — ਵਿਘਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਨੂੰ
मूलाधार
Muladhara
ਮੂਲਾਧਾਰ — ਜਿਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਨਿਤ੍ਯ ਵੱਸਦੇ ਹਨ
सच्चिदानन्द
Sachchidananda
ਸੱਚਿਦਾਨੰਦ — ਸਤ੍-ਚਿਤ੍-ਆਨੰਦ
ब्रह्मभूयाय कल्पते
Brahmabhuyaya Kalpate
ਬ੍ਰਹਮਰੂਪ ਹੋਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

Origin & History

Source: Atharva Veda tradition (Atharvashirsha Upanishad)

Author: Traditional (Vedic-Upanishadic)

Period: Ancient

ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰਕਾਲੀਨ ਉਪਨਿਸ਼ਦੀ 'ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼' ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਮੰਡਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ — ਹਰ ਕਾਰਜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਵਾਹਿਤ ਵਿਘਨਹਰਤਾ — ਉਸ ਸਾਕਸ਼ਾਤ੍ ਸੱਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਮਸਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੈਅ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਾਣਪਤ੍ਯ ਪਰੰਪਰਾ ਦੁਆਰਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਸਮਸਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਸਮੇਂ।

Frequently Asked Questions

ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ (ਜਾਂ ਗਣਪਤੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ) ਅਥਰਵਵੇਦ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ਾਤ੍ ਬ੍ਰਹਮ — ਪਰਮ ਸੱਚ, ਸ੍ਰਸ਼ਟਾ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰਕ — ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੀਜਮੰਤਰ, ਗਾਯਤ੍ਰੀ, ਧਿਆਨ-ਰੂਪ ਤਥਾ ਪਾਠ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
'ਤ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕਸ਼ੰ ਤੱਤ੍ਵਮਸਿ' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੁਭਵਯੋਗ ਤੱਤ੍ਵ ਹੋ।' ਇਹ ਆਰੰਭਿਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਣੇਸ਼ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰਹਮ, ਪਰਮ ਤੱਤ੍ਵ, ਸਾਕਸ਼ਾਤ੍ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕਸ਼ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੀਜਮੰਤਰ ਕੀ ਹੈ?
ਇਹ ਗ੍ਰੰਥ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਬੀਜਮੰਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਓਂ ਗੰ ਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ 'ਗੰ' ਅੱਖਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਓਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿਘਨਾਂ, ਪੰਚਮਹਾਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਭੈਅ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਤਥਾ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰ ਆਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੱਚੀ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਬੁੱਧੀ, ਵਾਕ੍‌ਸ਼ਕਤੀ ਤਥਾ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗਣਪਤੀ ਅਥਰਵਸ਼ੀਰਸ਼ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਨਿੱਤ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਯਕ ਚਤੁਰਥੀ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਤਥਾ ਗਣੇਸ਼ ਚਤੁਰਥੀ ਨੂੰ। ਇਹ ਸਮਸਤ ਗਣੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਠਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →