ਗੁਣੈਰੁੱਤਮਤਾਂ ਯਾਤਿ (ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ, ਪਦ ਤੋਂ ਨਹੀਂ) — Word-by-Word Meaning
गुणैरुत्तमतां याति
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
गुणैः
guṇaiḥ
ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ, ਸਦਗੁਣਾਂ ਤੋਂ, ਯੋਗਤਾ ਤੋਂ
उत्तमताम्
uttamatām
ਉੱਤਮਤਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ, ਉੱਚੀ / ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਥਿਤੀ
याति
yāti
ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ
न
na
ਨਹੀਂ
उच्चैः-आसन-संस्थितः
uccair āsana-saṁsthitaḥ
(ਕੇਵਲ) ਉੱਚੇ ਆਸਨ / ਉੱਚ ਪਦ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣ ਤੋਂ
प्रासाद-शिखर-स्थः
prāsāda-śikhara-sthaḥ
ਰਾਜਮਹਲ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ / ਸਥਿਤ
अपि
api
ਵੀ, ਭਾਵੇਂ
काकः
kākaḥ
ਇੱਕ ਕਾਂ
किम्
kim
ਕੀ...? (ਪ੍ਰਸ਼ਨਵਾਚਕ)
गरुडायते
garuḍāyate
ਗਰੁੜ (ਦਿਵ੍ਯ ਪੰਛੀ ਰਾਜਾ) ਵਾਂਗ ਆਚਰਣ ਕਰਦਾ / ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
Complete Translation
ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਉੱਚੇ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਾਜਮਹਲ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਕੀ ਕਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਗਰੁੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਚਾਣਕਯ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਦ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਆਸਨ ਸੱਚਾ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ — ਉਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Origin & History
Source: Chanakya Niti
Author: Chanakya (Vishnugupta / Kautilya)
Period: Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
ਚਾਣਕਯ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਪਰ ਪਦ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਮੁੱਲਵਾਨ ਮੰਨਿਆ, ਅਕਸਰ ਉੱਚ ਪਦ ਦੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਗ੍ਰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਕੇਵਲ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਵਿਸਮਰਣੀਯ ਚਿੱਤਰ ਨਾਲ ਖ਼ਾਲੀ ਅਭਿਮਾਨ ਦਾ ਉਪਹਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਮਹਲ ਦੇ ਬੁਰਜ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਕਾਂ ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕਾਂ ਹੀ ਹੈ, ਗਰੁੜ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸੱਚੀ ਉੱਨਤੀ ਚਰਿੱਤਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਸਨ ਦੀ ਨਹੀਂ।
Frequently Asked Questions
'ਗੁਣੈਰੁੱਤਮਤਾਂ ਯਾਤਿ' ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਚਾਣਕਯ ਨੀਤੀ (ਨੀਤੀ ਦਰਪਣ) ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ — ਚਾਣਕਯ (ਕੌਟਿਲਯ / ਵਿਸ਼ਣੁਗੁਪਤ), ਨੀਤੀ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਆਚਾਰੀਆ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਸੂਕਤੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ।
ਕਾਂ-ਅਤੇ-ਗਰੁੜ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਗਰੁੜ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪੰਛੀ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਸ਼ਲੋਕ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਕਾਂ ਰਾਜਮਹਲ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਿਖਰ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਕੀ ਉਹ ਗਰੁੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਯਕੀਨਨ ਨਹੀਂ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਘੱਟ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕੇਵਲ ਉੱਚੇ ਪਦ 'ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਣ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?▼
ਕਿ ਸੱਚੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਚਰਿੱਤਰ ਤੋਂ ਅਰਜਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਦਵੀ, ਆਸਨ ਜਾਂ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਪਦ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਅਸਲ ਗੁਣ ਵਿਕਸਾਉਣ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦ ਦੀ ਥਾਂ ਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਪਰਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →