ਈਸ਼ਾਵਾਸ੍ਯਮਿਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ (ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ) — Word-by-Word Meaning
ईशावास्यमिदं सर्वम्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ईशा
īśā
ਈਸ਼ਾ — ਈਸ਼ਵਰ ਦੁਆਰਾ, ਪਰਮ ਸ਼ਾਸਕ (ਈਸ਼ਵਰ) ਦੁਆਰਾ
वास्यम्
vāsyam
ਵਾਸ੍ਯਮ੍ — ਵਿਆਪਤ ਹੈ, ਆਛਾਦਿਤ ਹੈ, ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ; ਈਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਢਕੇ ਜਾਣ ਯੋਗ
इदं सर्वम्
idaṁ sarvam
ਇਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ — ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ (ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ)
यत् किञ्च
yat kiñca
ਯਤ੍ ਕਿਞ੍ਚ — ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ
जगत्याम् जगत्
jagatyāṁ jagat
ਜਗਤ੍ਯਾਮ੍ ਜਗਤ੍ — ਇਸ ਗਤੀਸ਼ੀਲ (ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ) ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ; ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚੱਲਦਾ ਹੈ
तेन त्यक्तेन
tena tyaktena
ਤੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇਨ — ਉਸ ਤਿਆਗ ਦੁਆਰਾ; ਅਨਾਸਕਤੀ ਦੁਆਰਾ (ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ)
भुञ्जीथाः
bhuñjīthāḥ
ਭੁਞ੍ਜੀਥਾਃ — ਤੈਨੂੰ ਭੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਆਪਣਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ
मा गृधः
mā gṛdhaḥ
ਮਾ ਗ੍ਰਿਧਃ — ਲੋਭ ਨਾ ਕਰ, ਲਾਲਚੀ ਨਾ ਬਣ
कस्य स्वित् धनम्
kasya svit dhanam
ਕਸ੍ਯ ਸ੍ਵਿਤ੍ ਧਨਮ੍ — ਇਹ ਧਨ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? (ਇਹ ਧਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ)
Complete Translation
ਇਸ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ — ਇਸ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚੱਲਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਸਭ ਈਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਿਆਗ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ (ਉਸ ਦਾ) ਭੋਗ ਕਰ; ਕਿਸੇ ਦੇ ਧਨ ਦਾ ਲੋਭ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਨ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?
Origin & History
Source: Isha Upanishad, Verse 1
Author: Traditional (Upanishadic)
Period: Vedic / Upanishadic
ਈਸ਼ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਰਫ਼ ਅਠਾਰਾਂ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਨਮਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਜਗਤ ਈਸ਼ — ਈਸ਼ਵਰ — ਨਾਲ ਆਛਾਦਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਿਆਗ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਸ਼ਬਦ 'ਈਸ਼ਾ' ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਜੀਵਨ-ਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪਿਆਰਾ ਸਾਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਈਸ਼ਾਵਾਸ੍ਯਮਿਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ'। ਇਸ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਿਆਗਪੂਰਵਕ ਜੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਮਿਲੇ ਉਸ ਦਾ ਲੋਭ-ਰਹਿਤ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਨ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ।
ਈਸ਼ਾਵਾਸ੍ਯਮਿਦੰ ਸਰ੍ਵਮ੍ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ?▼
ਇਹ ਈਸ਼ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ (ਸ਼ਲੋਕ ੧) ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੁਕਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ ਤੇ ਵਾਜਸਨੇਯੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਅਧਿਆਇ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਇਸ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਬਦ 'ਈਸ਼ਾ' ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
'ਤਿਆਗ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗ' ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ?▼
ਇਹ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ 'ਤੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇਨ ਭੁਞ੍ਜੀਥਾਃ' — ਮਾਲਕੀਅਤ ਦੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪਾਲਣ ਤੇ ਭੋਗ ਕਰ। ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਾਤਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਅੰਦਰੋਂ ਮਮਤਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ 'ਧਨ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?' ਕਿਉਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ?▼
'ਮਾ ਗ੍ਰਿਧਃ ਕਸ੍ਯ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਧਨਮ੍' — 'ਲੋਭ ਨਾ ਕਰ, ਇਹ ਧਨ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?' — ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਡਾ ਨਹੀਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਭ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦਾ ਖੋਹ ਲੈਣ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਨੂੰ ਘੋਲ ਕੇ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →