ਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਯਤਃ (ਭਾਗਵਤ ਮੰਗਲਾਚਰਣ) — Word-by-Word Meaning
जन्माद्यस्य यतः
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
जन्म-आदि
janma-ādi
ਜਨ੍ਮ-ਆਦਿ — ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ
अस्य
asya
ਅਸ੍ਯ — ਇਸ ਦਾ (ਇਸ ਵਿਅਕਤ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ)
यतः
yataḥ
ਯਤਃ — ਜਿਸ ਤੋਂ
अन्वयात्
anvayāt
ਅਨ੍ਵਯਾਤ੍ — ਪ੍ਰਤੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ)
इतरतः
itarataḥ
ਇਤਰਤਃ — ਪਰੋਖ ਤੌਰ 'ਤੇ (ਵਿਅਕਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਅਤੀਤ)
च
ca
ਚ — ਅਤੇ
अर्थेषु
artheṣu
ਅਰ੍ਥੇਸ਼ੁ — ਸਮੂਹ ਵਿਹਾਰਾਂ / ਪ੍ਰਯੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ
अभिज्ञः
abhijñaḥ
ਅਭਿਜ੍ਞਃ — ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਚੇਤ, ਸਰਵਗਿਆ
स्वराट्
svarāṭ
ਸ੍ਵਰਾਟ੍ — ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ, ਸ੍ਵਯੰਪ੍ਰਕਾਸ਼
तेने
tene
ਤੇਨੇ — ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਫੁਰਿਤ ਕੀਤਾ
ब्रह्म
brahma
ਬ੍ਰਹ੍ਮ — ਵੇਦਗਿਆਨ
हृदा
hṛdā
ਹ੍ਰਿਦਾ — ਹਿਰਦੇ ਰਾਹੀਂ
आदि-कवये
ādi-kavaye
ਆਦਿ-ਕਵਯੇ — ਆਦਿ ਸ੍ਰਿਜੇ ਪ੍ਰਾਣੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੂੰ
मुह्यन्ति
muhyanti
ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ — ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
यत्
yat
ਯਤ੍ — ਜਿਸ ਬਾਰੇ
सूरयः
sūrayaḥ
ਸੂਰਯਃ — ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਵਗਣ
तेजो-वारि-मृदाम्
tejo-vāri-mṛdām
ਤੇਜੋ-ਵਾਰਿ-ਮ੍ਰਿਦਾਮ੍ — ਅਗਨੀ, ਜਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ
विनिमयः
vinimayaḥ
ਵਿਨਿਮਯਃ — ਪਰਸਪਰ ਵਿਨਿਮਯ / ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ
त्रि-सर्गः
tri-sargaḥ
ਤ੍ਰਿ-ਸਰ੍ਗਃ — ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
अमृषा
amṛṣā
ਅਮ੍ਰਿਸ਼ਾ — ਸੱਚ ਵਰਗੀ (ਆਪਣੀ ਆਸ਼੍ਰਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸਤਵਿਕ)
धाम्ना स्वेन
dhāmnā svena
ਧਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਵੇਨ — ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਾਮ / ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਤੇਜ ਤੋਂ
निरस्त-कुहकम्
nirasta-kuhakam
ਨਿਰਸ੍ਤ-ਕੁਹਕਮ੍ — ਸਮੂਹ ਮਾਇਆ / ਛਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ
सत्यं परं
satyaṃ param
ਸਤ੍ਯੰ ਪਰੰ — ਪਰਮ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਸੱਚ
धीमहि
dhīmahi
ਧੀਮਹਿ — ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ
Complete Translation
ਮੈਂ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਪ੍ਰਤੱਖ ਅਤੇ ਪਰੋਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਜਾਣਨਹਾਰ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ (ਸ੍ਵਰਾਟ੍) ਹੈ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਸੇ ਨੇ ਆਦਿਕਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵੇਦਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਗਨੀ, ਜਲ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਪਰਸਪਰ ਵਿਨਿਮਯ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੱਚ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਮਿਥਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੂਪ-ਧਾਮ ਤੋਂ ਸਦਾ ਸਮੂਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ — ਉਸ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਅਸੀਂ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Origin & History
Source: Srimad Bhagavata Purana, Canto 1, Chapter 1, Verse 1 (Mangalacharana)
Author: Veda Vyasa (Krishna Dvaipayana)
Period: Puranic
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਕਿਸੇ ਕਥਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਇੱਕੋ ਗਹਿਰੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਆਵਾਹਨ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਵੇਦਾਂ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਕਰ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵੇਦਵਿਆਸ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਨੂੰ 'ਵੇਦਰੂਪੀ ਰੁੱਖ ਦੇ ਪੱਕੇ ਫਲ' ਵਜੋਂ ਰਚਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨ — ਪਰਮ ਸੱਚ, ਵਾਸੁਦੇਵ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ — ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੀਕਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਉੱਤੇ ਹੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖੇ ਹਨ।
Frequently Asked Questions
ਜਨ੍ਮਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਯਤਃ ਕੀ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਸ਼ਲੋਕ (ਮੰਗਲਾਚਰਣ, ਅਰਥਾਤ ਮੰਗਲ-ਆਵਾਹਨ) ਹੈ — ਸਕੰਧ 1, ਅਧਿਆਇ 1, ਸ਼ਲੋਕ 1 — ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਂ ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ' ਦਾ ਸਮਰਣ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨੂੰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?▼
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ 'ਸਤ੍ਯੰ ਪਰੰ ਧੀਮਹਿ' — 'ਅਸੀਂ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ' — ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਦੇ 'ਧੀਮਹਿ' ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਧੁਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਟੀਕਾਕਾਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਆਸ ਨੇ ਭਾਗਵਤ ਦਾ ਆਰੰਭ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਗਵਤ ਉਸ ਦੀ ਸ੍ਵਾਭਾਵਿਕ ਵਿਆਖਿਆ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੇ 'ਸ੍ਵਰਾਟ੍' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?▼
ਸ੍ਵਰਾਟ੍ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸ੍ਵਯੰਪ੍ਰਕਾਸ਼। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮ ਸੱਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ, ਜਦਕਿ ਸ੍ਰਿਜਿਆ ਵਿਸ਼ਵ ਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?▼
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਾਗਵਤ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਠਨ, ਪਾਰਾਯਣ ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਚਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਲਈ ਇੱਕ ਆਵਾਹਨ ਵਜੋਂ ਨਿਤ ਵੀ ਜਪਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →