Mantra.Tips

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ Meaning — Line by Line

कृष्णाष्टकम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼੍ਟਕਮ੍ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam |
  2. Verse 2. atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam |
  3. Verse 3. kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam |
  4. Verse 4. mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam |
  5. Verse 5. utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham |
  6. Verse 6. rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam |
  7. Verse 7. gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam |
  8. Verse 8. śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam |
  9. Verse 9. kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet |
Verse 1#

vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam |

वसुदेवसुतं देवं कंसचाणूरमर्दनम् देवकीपरमानन्दं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् १॥

vasudevasutaṃ devaṃ kaṃsacāṇūramardanam | devakīparamānandaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 1||

Meaningਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ, ਕੰਸ ਅਤੇ (ਪਹਿਲਵਾਨ) ਚਾਣੂਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਕੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 2#

atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam |

अतसीपुष्पसङ्काशम् हारनूपुरशोभितम् रत्नकङ्कणकेयूरं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् २॥

atasīpuṣpasaṅkāśam hāranūpuraśobhitam | ratnakaṅkaṇakeyūraṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 2||

Meaningਨੀਲੇ ਅਤਸੀ (ਅਲਸੀ) ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਪਾਜੇਬਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਰਤਨ-ਜੜੇ ਕੰਗਣ ਅਤੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 3#

kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam |

कुटिलालकसंयुक्तं पूर्णचन्द्रनिभाननम् विलसत्कुण्डलधरं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ३॥

kuṭilālakasaṃyuktaṃ pūrṇacandranibhānanam | vilasatkuṇḍaladharaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 3||

Meaningਘੁੰਗਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 4#

mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam |

मन्दारगन्धसंयुक्तं चारुहासं चतुर्भुजम् बर्हिपिच्छावचूडाङ्गं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ४॥

mandāragandhasaṃyuktaṃ cāruhāsaṃ caturbhujam | barhipicchāvacūḍāṅgaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 4||

Meaningਮੰਦਾਰ ਫੁੱਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ, ਮਨੋਹਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ, ਚਤੁਰਭੁਜ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਰ-ਪੰਖ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 5#

utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham |

उत्फुल्लपद्मपत्राक्षं नीलजीमूतसन्निभम् यादवानां शिरोरत्नं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ५॥

utphullapadmapatrākṣaṃ nīlajīmūtasannibham | yādavānāṃ śiroratnaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 5||

Meaningਖਿੜੇ ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 6#

rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam |

रुक्मिणीकेळिसंयुक्तं पीताम्बरसुशोभितम् अवाप्ततुलसीगन्धं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ६॥

rukmiṇīkeḷisaṃyuktaṃ pītāmbarasuśobhitam | avāptatulasīgandhaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 6||

Meaningਰੁਕਮਿਣੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 7#

gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam |

गोपिकानां कुचद्वन्द्व कुङ्कुमाङ्कितवक्षसम् श्री निकेतं महेष्वासं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ७॥

gopikānāṃ kucadvandva kuṅkumāṅkitavakṣasam | śrī niketaṃ maheṣvāsaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 7||

Meaningਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਆਲਿੰਗਨ ਤੋਂ ਕੁੰਕੁਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਨਿਵਾਸ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਰ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 8#

śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam |

श्रीवत्साङ्कं महोरस्कं वनमालाविराजितम् शङ्खचक्रधरं देवं कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम् ८॥

śrīvatsāṅkaṃ mahoraskaṃ vanamālāvirājitam | śaṅkhacakradharaṃ devaṃ kṛṣṇaṃ vande jagadgurum || 8||

Meaningਵਿਸ਼ਾਲ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵਯ ਸਰੂਪ — ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 9#

kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet |

कृष्णाष्टकमिदं पुण्यं प्रातरुत्थाय यः पठेत् कोटिजन्मकृतं पापं स्मरणेन विनश्यति

kṛṣṇāṣṭakamidaṃ puṇyaṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet | koṭijanmakṛtaṃ pāpaṃ smaraṇena vinaśyati ||

Meaningਜੋ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਸ਼੍ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਿਮਰਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Word-by-Word Breakdown

वसुदेवसुतं
Vasudeva-sutaṃ
ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ
कंसचाणूरमर्दनम्
Kaṃsa-chāṇūra-mardanam
ਕੰਸ ਅਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਚਾਣੂਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
देवकीपरमानन्दं
Devakī-paramānandaṃ
ਦੇਵਕੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ
कृष्णं वन्दे जगद्गुरुम्
Kṛṣṇaṃ vande jagad-gurum
ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਟੇਕ
अतसीपुष्पसङ्काशम्
Atasī-puṣpa-saṅkāśam
ਨੀਲੇ ਅਤਸੀ (ਅਲਸੀ) ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ
पूर्णचन्द्रनिभाननम्
Pūrṇa-chandra-nibhānanam
ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਦੀਪਤੀਮਾਨ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ
बर्हिपिच्छावचूडाङ्गं
Barhi-pichchhāva-chūḍāṅgaṃ
ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੋਰ-ਪੰਖ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ
नीलजीमूतसन्निभम्
Nīla-jīmūta-sannibham
ਗੂੜ੍ਹੇ ਜਲ-ਭਰੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ
यादवानां शिरोरत्नं
Yādavānāṃ śiroratnaṃ
ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ (ਸ਼ਿਰੋਰਤਨ)
शङ्खचक्रधरं
Śaṅkha-chakra-dharaṃ
ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ
श्रीवत्साङ्कं
Śrīvatsāṅkaṃ
ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਨਾਲ ਅੰਕਿਤ — ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲਮਯ ਚੱਕਰ
प्रातरुत्थाय
Prātar-utthāya
ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲ ਉੱਠ ਕੇ (ਇਸ ਦੇ ਪਾਠ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮਾਂ)

Origin & History

Source: A traditional hymn to Sri Krishna

Author: Traditional

'ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਅੱਠ ਸਰਲ, ਮਧੁਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਨੀਲਮੇਘ ਵਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਨੇਤਰ ਤੇ ਪੂਰਨ-ਚੰਦਰ ਮੁਖ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਮੋਰਪੰਖ, ਪੀਤਾਂਬਰ ਤੇ ਵਨਮਾਲਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ — ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ', ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਅਣਗਿਣਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਘੋਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੂਲ ਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ, ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਕੀ ਹੈ?
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਸ਼ਲੋਕਾਂ (ਅਸ਼ਟਕਮ੍) ਦਾ ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜੋ 'ਵਸੁਦੇਵਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਰਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸਰੂਪ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਂ ਵਨ੍ਦੇ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍' — 'ਮੈਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' — ਦੀ ਟੇਕ ਉੱਤੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
'ਵਸੁਦੇਵ ਸੁਤਂ ਦੇਵਮ੍' ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਦਿਵਯ ਪੁੱਤਰ'। ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਸੁਦੇਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਵਜੋਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰੀ ਕੰਸ ਤੇ ਪਹਿਲਵਾਨ ਚਾਣੂਰ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ — ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਗੁਰੂ (ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ) ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਇਸ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਉਸ ਸਿਮਰਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭਗਤੀ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਕਿਰਪਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਟਕਮ੍ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਸਤੋਤਰ ਖੁਦ ਸਵੇਰੇ (ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ, 'ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ') ਪਾਠ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮਾਸ਼ਟਮੀ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਵਜੋਂ ਯੋਗ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →