ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ Meaning — Line by Line
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. ikOankaar satigur prasaadh ||
- Verse 2. salok mahalaa nauvaa ||
- Verse 3. gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen ||
- Verse 4. bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas ||
- Verse 5. taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet ||
- Verse 6. biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan ||
- Verse 7. dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan ||
- Verse 8. patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath ||
- Verse 9. tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen ||
- Verse 10. tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam ||
- Verse 11. sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi ||
- Verse 12. jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet ||
- Verse 13. paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan ||
- Verse 14. ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar ||
- Verse 15. sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan ||
- Verse 16. ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan ||
- Verse 17. harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan ||
- Verse 18. bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan ||
- Verse 19. jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag ||
- Verse 20. jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas ||
- Verse 21. jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan ||
- Verse 22. bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam ||
- Verse 23. jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam ||
- Verse 24. jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar ||
- Verse 25. jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan ||
- Verse 26. nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet ||
- Verse 27. jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet ||
- Verse 28. praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
- Verse 29. jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh ||
- Verse 30. maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan ||
- Verse 31. jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan ||
- Verse 32. man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam ||
- Verse 33. praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
- Verse 34. sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi ||
- Verse 35. janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas ||
- Verse 36. jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan ||
- Verse 37. baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan ||
- Verse 38. karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh ||
- Verse 39. man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet ||
- Verse 40. nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee ||
- Verse 41. jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi ||
- Verse 42. jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam ||
- Verse 43. jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan ||
- Verse 44. garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet ||
- Verse 45. jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan ||
- Verse 46. ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man ||
- Verse 47. suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit ||
- Verse 48. teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan ||
- Verse 49. sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen ||
- Verse 50. nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh ||
- Verse 51. jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet ||
- Verse 52. raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar ||
- Verse 53. chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi ||
- Verse 54. jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal ||
- Verse 55. dhoharaa ||
- Verse 56. bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai ||
- Verse 57. bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai ||
- Verse 58. sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath ||
- Verse 59. naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh ||
- Verse 60. raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi ||
ikOankaar satigur prasaadh ||
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ikOankaar satigur prasaadh ||
Meaningਇੱਕ ਹੀ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ। ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ:
salok mahalaa nauvaa ||
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ ॥
salok mahalaa nauvaa ||
Meaningਸਲੋਕ, ਨੌਵੇਂ ਮਹਲ (ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ):
gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen ||
ਗੁਨ ਗੋਬਿੰਦ ਗਾਇਓ ਨਹੀ ਜਨਮੁ ਅਕਾਰਥ ਕੀਨੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਜਲ ਕਉ ਮੀਨੁ ॥੧॥
gun gobi(n)dh gaio nahee janam akaarath keen || kahu naanak har bhaj manaa jeh bidh jal kau meen ||1||
Meaningਜੇ ਤੂੰ ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਗਾਏ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਗੁਆ ਲਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਜਿਵੇਂ ਮੱਛੀ ਜਲ ਨੂੰ (ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ)। ॥੧॥
bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas ||
ਬਿਖਿਅਨ ਸਿਉ ਕਾਹੇ ਰਚਿਓ ਨਿਮਖ ਨ ਹੋਹਿ ਉਦਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਜੁ ਹਰਿ ਮਨਾ ਪਰੈ ਨ ਜਮ ਕੀ ਫਾਸ ॥੨॥
bikhian siau kaahe rachio nimakh na hoh udhaas || kahu naanak bhaj har manaa parai na jam kee faas ||2||
Meaningਤੂੰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਵੀ ਉਦਾਸ (ਵਿਰਕਤ) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ? ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਤਾਂ ਜਮ ਦੀ ਫਾਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ। ॥੨॥
taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet ||
ਤਰਨਾਪੋ ਇਉ ਹੀ ਗਇਓ ਲੀਓ ਜਰਾ ਤਨੁ ਜੀਤਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਭਜੁ ਹਰਿ ਮਨਾ ਅਉਧ ਜਾਤੁ ਹੈ ਬੀਤਿ ॥੩॥
taranaapo iau hee gio leeo jaraa tan jeet || kahu naanak bhaj har manaa aaudh jaat hai beet ||3||
Meaningਤੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਇਉਂ ਹੀ ਲੰਘ ਗਈ, ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਨੇ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਉਮਰ ਬੀਤਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ॥੩॥
biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan ||
ਬਿਰਧਿ ਭਇਓ ਸੂਝੈ ਨਹੀ ਕਾਲੁ ਪਹੂਚਿਓ ਆਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਨਰ ਬਾਵਰੇ ਕਿਉ ਨ ਭਜੈ ਭਗਵਾਨੁ ॥੪॥
biradh bhio soojhai nahee kaal pahoochio aan || kahu naanak nar baavare kiau na bhajai bhagavaan ||4||
Meaningਤੂੰ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਬਾਵਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਭਜਦਾ? ॥੪॥
dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan ||
ਧਨੁ ਦਾਰਾ ਸੰਪਤਿ ਸਗਲ ਜਿਨਿ ਅਪੁਨੀ ਕਰਿ ਮਾਨਿ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸੰਗੀ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਜਾਨਿ ॥੫॥
dhan dhaaraa sa(n)pat sagal jin apunee kar maan || ein mai kachh sa(n)gee nahee naanak saachee jaan ||5||
Meaningਧਨ, ਇਸਤਰੀ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਜਾਣ। ॥੫॥
patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath ||
ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਨ ਭੈ ਹਰਨ ਹਰਿ ਅਨਾਥ ਕੇ ਨਾਥ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਜਾਨੀਐ ਸਦਾ ਬਸਤੁ ਤੁਮ ਸਾਥਿ ॥੬॥
patit udhaaran bhai haran har anaath ke naath || kahu naanak teh jaaneeaai sadhaa basat tum saath ||6||
Meaningਉਹ ਪਤਿਤਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭੈਅ ਹਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਨਾਥਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ॥੬॥
tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen ||
ਤਨੁ ਧਨੁ ਜਿਹ ਤੋ ਕਉ ਦੀਓ ਤਾਂ ਸਿਉ ਨੇਹੁ ਨ ਕੀਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਨਰ ਬਾਵਰੇ ਅਬ ਕਿਉ ਡੋਲਤ ਦੀਨ ॥੭॥
tan dhan jeh to kau dheeo taa(n) siau neh na keen || kahu naanak nar baavare ab kiau ddolat dheen ||7||
Meaningਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤਨ ਤੇ ਧਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਬਾਵਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਉਂ ਡੋਲਦਾ ਹੈਂ? ॥੭॥
tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam ||
ਤਨੁ ਧਨੁ ਸੰਪੈ ਸੁਖ ਦੀਓ ਅਰੁ ਜਿਹ ਨੀਕੇ ਧਾਮ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਸਿਮਰਤ ਕਾਹਿ ਨ ਰਾਮੁ ॥੮॥
tan dhan sa(n)pai sukh dheeo ar jeh neeke dhaam || kahu naanak sun re manaa simarat kaeh na raam ||8||
Meaningਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਤਨ, ਧਨ, ਸੰਪਤੀ, ਸੁਖ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਦਿੱਤੇ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ॥੮॥
sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi ||
ਸਭ ਸੁਖ ਦਾਤਾ ਰਾਮੁ ਹੈ ਦੂਸਰ ਨਾਹਿਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਸਿਮਰਤ ਗਤਿ ਹੋਇ ॥੯॥
sabh sukh dhaataa raam hai dhoosar naahin koi || kahu naanak sun re manaa teh simarat gat hoi ||9||
Meaningਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਰਾਮ ਹੀ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ॥੯॥
jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet ||
ਜਿਹ ਸਿਮਰਤ ਗਤਿ ਪਾਈਐ ਤਿਹ ਭਜੁ ਰੇ ਤੈ ਮੀਤ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਅਉਧ ਘਟਤ ਹੈ ਨੀਤ ॥੧੦॥
jeh simarat gat paieeaai teh bhaj re tai meet || kahu naanak sun re manaa aaudh ghaTat hai neet ||10||
Meaningਜਿਸ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਗਤੀ (ਮੁਕਤੀ) ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਭਜ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਮਰ ਨਿੱਤ ਘਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ॥੧੦॥
paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan ||
ਪਾਂਚ ਤਤ ਕੋ ਤਨੁ ਰਚਿਓ ਜਾਨਹੁ ਚਤੁਰ ਸੁਜਾਨ ॥ ਜਿਹ ਤੇ ਉਪਜਿਓ ਨਾਨਕਾ ਲੀਨ ਤਾਹਿ ਮੈ ਮਾਨੁ ॥੧੧॥
paa(n)ch tat ko tan rachio jaanahu chatur sujaan || jeh te upajio naanakaa leen taeh mai maan ||11||
Meaningਇਹ ਸਰੀਰ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ — ਹੇ ਚਤੁਰ ਸੁਜਾਨ, ਇਹ ਜਾਣ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਮੰਨ ਲੈ ਕਿ ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਉਪਜਿਆ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਏਂਗਾ। ॥੧੧॥
ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar ||
ਘਟ ਘਟ ਮੈ ਹਰਿ ਜੂ ਬਸੈ ਸੰਤਨ ਕਹਿਓ ਪੁਕਾਰਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਤਿਹ ਭਜੁ ਮਨਾ ਭਉ ਨਿਧਿ ਉਤਰਹਿ ਪਾਰਿ ॥੧੨॥
ghaT ghaT mai har joo basai sa(n)tan kahio pukaar || kahu naanak teh bhaj manaa bhau nidh utareh paar ||12||
Meaningਘਟ-ਘਟ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਹਰੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਪੁਕਾਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਭਜ, ਤਾਂ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਉਤਰ ਜਾਏਂਗਾ। ॥੧੨॥
sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan ||
ਸੁਖੁ ਦੁਖੁ ਜਿਹ ਪਰਸੈ ਨਹੀ ਲੋਭੁ ਮੋਹੁ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਸੋ ਮੂਰਤਿ ਭਗਵਾਨ ॥੧੩॥
sukh dhukh jeh parasai nahee lobh moh abhimaan || kahu naanak sun re manaa so moorat bhagavaan ||13||
Meaningਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਦੁਖ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਤੇ ਅਭਿਮਾਨ ਛੂੰਹਦੇ ਨਹੀਂ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ॥੧੩॥
ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan ||
ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਿਆ ਨਾਹਿ ਜਿਹਿ ਕੰਚਨ ਲੋਹ ਸਮਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਮੁਕਤਿ ਤਾਹਿ ਤੈ ਜਾਨਿ ॥੧੪॥
ausatat ni(n)dhiaa naeh jeh ka(n)chan loh samaan || kahu naanak sun re manaa mukat taeh tai jaan ||14||
Meaningਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਤਤ-ਨਿੰਦਿਆ ਨਹੀਂ (ਵਿਆਪਦੀ), ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਤੇ ਲੋਹਾ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਜਾਣ। ॥੧੪॥
harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan ||
ਹਰਖੁ ਸੋਗੁ ਜਾ ਕੈ ਨਹੀ ਬੈਰੀ ਮੀਤ ਸਮਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਮੁਕਤਿ ਤਾਹਿ ਤੈ ਜਾਨਿ ॥੧੫॥
harakh sog jaa kai nahee bairee meet samaan || kahu naanak sun re manaa mukat taeh tai jaan ||15||
Meaningਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਖ-ਸੋਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਹਨ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਜਾਣ। ॥੧੫॥
bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan ||
ਭੈ ਕਾਹੂ ਕਉ ਦੇਤ ਨਹਿ ਨਹਿ ਭੈ ਮਾਨਤ ਆਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਗਿਆਨੀ ਤਾਹਿ ਬਖਾਨਿ ॥੧੬॥
bhai kaahoo kau dhet neh neh bhai maanat aan || kahu naanak sun re manaa giaanee taeh bakhaan ||16||
Meaningਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੈਅ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਭੈਅ ਮੰਨਦਾ ਹੈ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਆਖ। ॥੧੬॥
jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag ||
ਜਿਹਿ ਬਿਖਿਆ ਸਗਲੀ ਤਜੀ ਲੀਓ ਭੇਖ ਬੈਰਾਗ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਨਰ ਮਾਥੈ ਭਾਗੁ ॥੧੭॥
jeh bikhiaa sagalee tajee leeo bhekh bairaag || kahu naanak sun re manaa teh nar maathai bhaag ||17||
Meaningਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਵਿਸ਼ੇ-ਵਾਸਨਾ ਤਜ ਦਿੱਤੀ, ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਭੇਖ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਿਆ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਭਾਗ ਹੈ। ॥੧੭॥
jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas ||
ਜਿਹਿ ਮਾਇਆ ਮਮਤਾ ਤਜੀ ਸਭ ਤੇ ਭਇਓ ਉਦਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨੁ ਰੇ ਮਨਾ ਤਿਹ ਘਟਿ ਬ੍ਰਹਮ ਨਿਵਾਸੁ ॥੧੮॥
jeh maiaa mamataa tajee sabh te bhio udhaas || kahu naanak sun re manaa teh ghaT braham nivaas ||18||
Meaningਜਿਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਦੀ ਮਮਤਾ ਤਜ ਦਿੱਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ। ॥੧੮॥
jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan ||
ਜਿਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਉਮੈ ਤਜੀ ਕਰਤਾ ਰਾਮੁ ਪਛਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਵਹੁ ਮੁਕਤਿ ਨਰੁ ਇਹ ਮਨ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੧੯॥
jeh praanee haumai tajee karataa raam pachhaan || kahu naanak vahu mukat nar ieh man saachee maan ||19||
Meaningਜਿਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੇ ਹਉਮੈ ਤਜ ਕੇ ਕਰਤਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ। ॥੧੯॥
bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam ||
ਭੈ ਨਾਸਨ ਦੁਰਮਤਿ ਹਰਨ ਕਲਿ ਮੈ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਮੁ ॥ ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਜੋ ਨਾਨਕ ਭਜੈ ਸਫਲ ਹੋਹਿ ਤਿਹ ਕਾਮ ॥੨੦॥
bhai naasan dhuramat haran kal mai har ko naam || nis dhin jo naanak bhajai safal hoh teh kaam ||20||
Meaningਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭੈਅ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦੁਰਮਤ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਜੋ ਰਾਤ-ਦਿਨ (ਉਸ ਨੂੰ) ਭਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ॥੨੦॥
jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam ||
ਜਿਹਬਾ ਗੁਨ ਗੋਬਿੰਦ ਭਜਹੁ ਕਰਨ ਸੁਨਹੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਪਰਹਿ ਨ ਜਮ ਕੈ ਧਾਮ ॥੨੧॥
jihabaa gun gobi(n)dh bhajahu karan sunahu har naam || kahu naanak sun re manaa pareh na jam kai dhaam ||21||
Meaningਜੀਭ ਨਾਲ ਗੋਬਿੰਦ ਦੇ ਗੁਣ ਭਜ, ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਤੂੰ ਜਮ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਪਏਂਗਾ। ॥੨੧॥
jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar ||
ਜੋ ਪ੍ਰਾਨੀ ਮਮਤਾ ਤਜੈ ਲੋਭ ਮੋਹ ਅਹੰਕਾਰ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਆਪਨ ਤਰੈ ਅਉਰਨ ਲੇਤ ਉਧਾਰ ॥੨੨॥
jo praanee mamataa tajai lobh moh aha(n)kaar || kahu naanak aapan tarai aauran let udhaar ||22||
Meaningਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਮਮਤਾ, ਲੋਭ, ਮੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਆਪ ਤਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ॥੨੨॥
jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan ||
ਜਿਉ ਸੁਪਨਾ ਅਰੁ ਪੇਖਨਾ ਐਸੇ ਜਗ ਕਉ ਜਾਨਿ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਸਾਚੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਭਗਵਾਨ ॥੨੩॥
jiau supanaa ar pekhanaa aaise jag kau jaan || ein mai kachh saacho nahee naanak bin bhagavaan ||23||
Meaningਜਿਵੇਂ ਸੁਪਨਾ ਤੇ (ਅੱਖਾਂ ਦਾ) ਤਮਾਸ਼ਾ — ਇਸ ਜਗਤ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਾਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨਾਨਕ, ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ॥੨੩॥
nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet ||
ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਮਾਇਆ ਕਾਰਨੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਡੋਲਤ ਨੀਤ ॥ ਕੋਟਨ ਮੈ ਨਾਨਕ ਕੋਊ ਨਾਰਾਇਨੁ ਜਿਹ ਚੀਤਿ ॥੨੪॥
nis dhin maiaa kaarane praanee ddolat neet || koTan mai naanak kouoo naarain jeh cheet ||24||
Meaningਰਾਤ-ਦਿਨ ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨਿੱਤ ਡੋਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਲਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ। ॥੨੪॥
jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet ||
ਜੈਸੇ ਜਲ ਤੇ ਬੁਦਬੁਦਾ ਉਪਜੈ ਬਿਨਸੈ ਨੀਤ ॥ ਜਗ ਰਚਨਾ ਤੈਸੇ ਰਚੀ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਮੀਤ ॥੨੫॥
jaise jal te budhabudhaa upajai binasai neet || jag rachanaa taise rachee kahu naanak sun meet ||25||
Meaningਜਿਵੇਂ ਜਲ ਤੋਂ ਬੁਲਬੁਲਾ ਉਪਜਦਾ ਤੇ ਨਿੱਤ ਮਿਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਰਚੀ ਗਈ — ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਿੱਤਰ। ॥੨੫॥
praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
ਪ੍ਰਾਨੀ ਕਛੂ ਨ ਚੇਤਈ ਮਦਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ਅੰਧੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਪਰਤ ਤਾਹਿ ਜਮ ਫੰਧ ॥੨੬॥
praanee kachhoo na chetiee madh maiaa kai a(n)dh || kahu naanak bin har bhajan parat taeh jam fa(n)dh ||26||
Meaningਪ੍ਰਾਣੀ ਕੁਝ ਵੀ ਚੇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਮ ਦੀ ਫਾਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ॥੨੬॥
jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh ||
ਜਉ ਸੁਖ ਕਉ ਚਾਹੈ ਸਦਾ ਸਰਨਿ ਰਾਮ ਕੀ ਲੇਹ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਦੁਰਲਭ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹ ॥੨੭॥
jau sukh kau chaahai sadhaa saran raam kee leh || kahu naanak sun re manaa dhuralabh maanukh dheh ||27||
Meaningਜੇ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੁਖ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ। ॥੨੭॥
maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan ||
ਮਾਇਆ ਕਾਰਨਿ ਧਾਵਹੀ ਮੂਰਖ ਲੋਗ ਅਜਾਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਸਿਰਾਨ ॥੨੮॥
maiaa kaaran dhaavahee moorakh log ajaan || kahu naanak bin har bhajan birathaa janam siraan ||28||
Meaningਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੂਰਖ ਤੇ ਅਨਜਾਣ ਲੋਕ ਦੌੜਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ॥੨੮॥
jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan ||
ਜੋ ਪ੍ਰਾਨੀ ਨਿਸਿ ਦਿਨੁ ਭਜੈ ਰੂਪ ਰਾਮ ਤਿਹ ਜਾਨੁ ॥ ਹਰਿ ਜਨ ਹਰਿ ਅੰਤਰੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੨੯॥
jo praanee nis dhin bhajai roop raam teh jaan || har jan har a(n)tar nahee naanak saachee maan ||29||
Meaningਜੋ ਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਤ-ਦਿਨ (ਹਰੀ ਨੂੰ) ਭਜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਜਾਣ। ਹਰੀ-ਜਨ ਤੇ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ — ਹੇ ਨਾਨਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ। ॥੨੯॥
man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam ||
ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੈ ਫਧਿ ਰਹਿਓ ਬਿਸਰਿਓ ਗੋਬਿੰਦ ਨਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਜੀਵਨ ਕਉਨੇ ਕਾਮ ॥੩੦॥
man maiaa mai fadh rahio bisario gobi(n)dh naam || kahu naanak bin har bhajan jeevan kaune kaam ||30||
Meaningਮਨ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਗੋਬਿੰਦ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸਰ ਗਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਜੀਵਨ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ? ॥੩੦॥
praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh ||
ਪ੍ਰਾਨੀ ਰਾਮੁ ਨ ਚੇਤਈ ਮਦਿ ਮਾਇਆ ਕੈ ਅੰਧੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਪਰਤ ਤਾਹਿ ਜਮ ਫੰਧ ॥੩੧॥
praanee raam na chetiee madh maiaa kai a(n)dh || kahu naanak har bhajan bin parat taeh jam fa(n)dh ||31||
Meaningਪ੍ਰਾਣੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੇਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਮ ਦੀ ਫਾਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ॥੩੧॥
sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi ||
ਸੁਖ ਮੈ ਬਹੁ ਸੰਗੀ ਭਏ ਦੁਖ ਮੈ ਸੰਗਿ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਅੰਤਿ ਸਹਾਈ ਹੋਇ ॥੩੨॥
sukh mai bahu sa(n)gee bhe dhukh mai sa(n)g na koi || kahu naanak har bhaj manaa a(n)t sahaiee hoi ||32||
Meaningਸੁਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਥੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਾਥ ਨਹੀਂ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਉਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗਾ। ॥੩੨॥
janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas ||
ਜਨਮ ਜਨਮ ਭਰਮਤ ਫਿਰਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਜਮ ਕੋ ਤ੍ਰਾਸੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜੁ ਮਨਾ ਨਿਰਭੈ ਪਾਵਹਿ ਬਾਸੁ ॥੩੩॥
janam janam bharamat firio miTio na jam ko traas || kahu naanak har bhaj manaa nirabhai paaveh baas ||33||
Meaningਜਨਮ-ਜਨਮ ਭਟਕਦਾ ਫਿਰਿਆ, ਪਰ ਜਮ ਦਾ ਤ੍ਰਾਸ ਨਾ ਮਿਟਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਤਾਂ ਨਿਰਭੈ ਨਿਵਾਸ ਪਾਏਂਗਾ। ॥੩੩॥
jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan ||
ਜਤਨ ਬਹੁਤੁ ਮੈ ਕਰਿ ਰਹਿਓ ਮਿਟਿਓ ਨ ਮਨ ਕੋ ਮਾਨੁ ॥ ਦੁਰਮਤਿ ਸਿਉ ਨਾਨਕ ਫਧਿਓ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਭਗਵਾਨ ॥੩੪॥
jatan bahut mai kar rahio miTio na man ko maan || dhuramat siau naanak fadhio raakh leh bhagavaan ||34||
Meaningਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜਤਨ ਕਰ ਕੇ ਵੇਖ ਲਏ, ਪਰ ਮਨ ਦਾ ਮਾਣ ਨਾ ਮਿਟਿਆ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਨਾਨਕ ਦੁਰਮਤ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ। ॥੩੪॥
baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan ||
ਬਾਲ ਜੁਆਨੀ ਅਰੁ ਬਿਰਧਿ ਫੁਨਿ ਤੀਨਿ ਅਵਸਥਾ ਜਾਨਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਬਿਰਥਾ ਸਭ ਹੀ ਮਾਨੁ ॥੩੫॥
baal juaanee ar biradh fun teen avasathaa jaan || kahu naanak har bhajan bin birathaa sabh hee maan ||35||
Meaningਬਾਲਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਫਿਰ ਬੁਢਾਪਾ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹਰੀ ਦੇ ਭਜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਮੰਨ। ॥੩੫॥
karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh ||
ਕਰਣੋ ਹੁਤੋ ਸੁ ਨਾ ਕੀਓ ਪਰਿਓ ਲੋਭ ਕੈ ਫੰਧ ॥ ਨਾਨਕ ਸਮਿਓ ਰਮਿ ਗਇਓ ਅਬ ਕਿਉ ਰੋਵਤ ਅੰਧ ॥੩੬॥
karano huto su naa keeo pario lobh kai fa(n)dh || naanak samio ram gio ab kiau rovat a(n)dh ||36||
Meaningਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ ਸੋ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਲੋਭ ਦੀ ਫਾਹੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਹੇ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਕਿਉਂ ਰੋਂਦਾ ਹੈਂ? ॥੩੬॥
man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet ||
ਮਨੁ ਮਾਇਆ ਮੈ ਰਮਿ ਰਹਿਓ ਨਿਕਸਤ ਨਾਹਿਨ ਮੀਤ ॥ ਨਾਨਕ ਮੂਰਤਿ ਚਿਤ੍ਰ ਜਿਉ ਛਾਡਿਤ ਨਾਹਿਨ ਭੀਤਿ ॥੩੭॥
man maiaa mai ram rahio nikasat naahin meet || naanak moorat chitr jiau chhaaddit naahin bheet ||37||
Meaningਮਨ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਿੱਤਰ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਚਿਤਰੀ ਮੂਰਤ ਕੰਧ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ। ॥੩੭॥
nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee ||
ਨਰ ਚਾਹਤ ਕਛੁ ਅਉਰ ਅਉਰੈ ਕੀ ਅਉਰੈ ਭਈ ॥ ਚਿਤਵਤ ਰਹਿਓ ਠਗਉਰ ਨਾਨਕ ਫਾਸੀ ਗਲਿ ਪਰੀ ॥੩੮॥
nar chaahat kachh aaur aaurai kee aaurai bhiee || chitavat rahio Thagaur naanak faasee gal paree ||38||
Meaningਮਨੁੱਖ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੁੰਦਾ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਫਾਹੀ ਉਸੇ ਦੇ ਗਲ ਪੈ ਗਈ। ॥੩੮॥
jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi ||
ਜਤਨ ਬਹੁਤ ਸੁਖ ਕੇ ਕੀਏ ਦੁਖ ਕੋ ਕੀਓ ਨ ਕੋਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੁਨਿ ਰੇ ਮਨਾ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਸੋ ਹੋਇ ॥੩੯॥
jatan bahut sukh ke ke'ee dhukh ko keeo na koi || kahu naanak sun re manaa har bhaavai so hoi ||39||
Meaningਸੁਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜਤਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਦੁਖ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਸੁਣ ਰੇ ਮਨ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ॥੩੯॥
jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam ||
ਜਗਤੁ ਭਿਖਾਰੀ ਫਿਰਤੁ ਹੈ ਸਭ ਕੋ ਦਾਤਾ ਰਾਮੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮਨ ਸਿਮਰੁ ਤਿਹ ਪੂਰਨ ਹੋਵਹਿ ਕਾਮ ॥੪੦॥
jagat bhikhaaree firat hai sabh ko dhaataa raam || kahu naanak man simar teh pooran hoveh kaam ||40||
Meaningਜਗਤ ਭਿਖਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਦਾ ਦਾਤਾ ਰਾਮ ਹੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੇ ਮਨ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ। ॥੪੦॥
jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan ||
ਝੂਠੈ ਮਾਨੁ ਕਹਾ ਕਰੈ ਜਗੁ ਸੁਪਨੇ ਜਿਉ ਜਾਨੁ ॥ ਇਨ ਮੈ ਕਛੁ ਤੇਰੋ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਕਹਿਓ ਬਖਾਨਿ ॥੪੧॥
jhooThai maan kahaa karai jag supane jiau jaan || ein mai kachh tero nahee naanak kahio bakhaan ||41||
Meaningਝੂਠਾ ਮਾਣ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਜਿਹਾ ਜਾਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰਾ ਨਹੀਂ — ਨਾਨਕ ਨੇ ਆਖ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ॥੪੧॥
garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet ||
ਗਰਬੁ ਕਰਤੁ ਹੈ ਦੇਹ ਕੋ ਬਿਨਸੈ ਛਿਨ ਮੈ ਮੀਤ ॥ ਜਿਹਿ ਪ੍ਰਾਨੀ ਹਰਿ ਜਸੁ ਕਹਿਓ ਨਾਨਕ ਤਿਹਿ ਜਗੁ ਜੀਤਿ ॥੪੨॥
garab karat hai dheh ko binasai chhin mai meet || jeh praanee har jas kahio naanak teh jag jeet ||42||
Meaningਤੂੰ ਦੇਹੀ ਦਾ ਗਰਬ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਇਹ ਛਿਣ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਜਿਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੇ ਹਰੀ ਦਾ ਜਸ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਨਾਨਕ, ਉਸੇ ਨੇ ਜਗਤ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ॥੪੨॥
jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan ||
ਜਿਹ ਘਟਿ ਸਿਮਰਨੁ ਰਾਮ ਕੋ ਸੋ ਨਰੁ ਮੁਕਤਾ ਜਾਨੁ ॥ ਤਿਹਿ ਨਰ ਹਰਿ ਅੰਤਰੁ ਨਹੀ ਨਾਨਕ ਸਾਚੀ ਮਾਨੁ ॥੪੩॥
jeh ghaT simaran raam ko so nar mukataa jaan || teh nar har a(n)tar nahee naanak saachee maan ||43||
Meaningਜਿਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਜਾਣ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੰਤਰ ਨਹੀਂ — ਹੇ ਨਾਨਕ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ। ॥੪੩॥
ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man ||
ਏਕ ਭਗਤਿ ਭਗਵਾਨ ਜਿਹ ਪ੍ਰਾਨੀ ਕੈ ਨਾਹਿ ਮਨਿ ॥ ਜੈਸੇ ਸੂਕਰ ਸੁਆਨ ਨਾਨਕ ਮਾਨੋ ਤਾਹਿ ਤਨੁ ॥੪੪॥
ek bhagat bhagavaan jeh praanee kai naeh man || jaise sookar suaan naanak maano taeh tan ||44||
Meaningਭਗਵਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵੀ ਭਗਤੀ ਜਿਸ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ — ਹੇ ਨਾਨਕ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੂਰ ਤੇ ਕੁੱਤੇ ਜਿਹਾ ਜਾਣ। ॥੪੪॥
suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit ||
ਸੁਆਮੀ ਕੋ ਗ੍ਰਿਹੁ ਜਿਉ ਸਦਾ ਸੁਆਨ ਤਜਤ ਨਹੀ ਨਿਤ ॥ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਹਰਿ ਭਜਉ ਇਕ ਮਨਿ ਹੁਇ ਇਕ ਚਿਤਿ ॥੪੫॥
suaamee ko girahu jiau sadhaa suaan tajat nahee nit || naanak ieh bidh har bhajau ik man hui ik chit ||45||
Meaningਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਮਾਲਕ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ — ਹੇ ਨਾਨਕ, ਇਸੇ ਵਿਧੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਜ, ਇੱਕ ਮਨ ਤੇ ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ। ॥੪੫॥
teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan ||
ਤੀਰਥ ਬਰਤ ਅਰੁ ਦਾਨ ਕਰਿ ਮਨ ਮੈ ਧਰੈ ਗੁਮਾਨੁ ॥ ਨਾਨਕ ਨਿਹਫਲ ਜਾਤ ਤਿਹ ਜਿਉ ਕੁੰਚਰ ਇਸਨਾਨੁ ॥੪੬॥
teerath barat ar dhaan kar man mai dharai gumaan || naanak nihafal jaat teh jiau ku(n)char isanaan ||46||
Meaningਜੋ ਤੀਰਥ, ਵਰਤ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਭਿਮਾਨ ਧਰਦਾ ਹੈ — ਹੇ ਨਾਨਕ, ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਨਿਸਫਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦਾ ਇਸ਼ਨਾਨ। ॥੪੬॥
sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen ||
ਸਿਰੁ ਕੰਪਿਓ ਪਗ ਡਗਮਗੇ ਨੈਨ ਜੋਤਿ ਤੇ ਹੀਨ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਈ ਤਊ ਨ ਹਰਿ ਰਸਿ ਲੀਨ ॥੪੭॥
sir ka(n)pio pag ddagamage nain jot te heen || kahu naanak ieh bidh bhiee tuoo na har ras leen ||47||
Meaningਸਿਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗਾ, ਪੈਰ ਡਗਮਗਾ ਗਏ, ਨੈਣ ਜੋਤ ਤੋਂ ਹੀਣ ਹੋ ਗਏ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਵੀ ਹਰੀ-ਰਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਨਾ ਹੋਇਆ। ॥੪੭॥
nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh ||
ਨਿਜ ਕਰਿ ਦੇਖਿਓ ਜਗਤੁ ਮੈ ਕੋ ਕਾਹੂ ਕੋ ਨਾਹਿ ॥ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਹੈ ਤਿਹ ਰਾਖੋ ਮਨ ਮਾਹਿ ॥੪੮॥
nij kar dhekhio jagat mai ko kaahoo ko naeh || naanak thir har bhagat hai teh raakho man maeh ||48||
Meaningਮੈਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਮਝ ਕੇ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੀ ਥਿਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ॥੪੮॥
jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet ||
ਜਗ ਰਚਨਾ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ ਜਾਨਿ ਲੇਹੁ ਰੇ ਮੀਤ ॥ ਕਹਿ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਨਾ ਰਹੈ ਜਿਉ ਬਾਲੂ ਕੀ ਭੀਤਿ ॥੪੯॥
jag rachanaa sabh jhooTh hai jaan leh re meet || keh naanak thir naa rahai jiau baaloo kee bheet ||49||
Meaningਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ ਸਭ ਝੂਠ ਹੈ — ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਇਹ ਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਰੇਤ ਦੀ ਕੰਧ। ॥੪੯॥
raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar ||
ਰਾਮੁ ਗਇਓ ਰਾਵਨੁ ਗਇਓ ਜਾ ਕਉ ਬਹੁ ਪਰਵਾਰੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਕਛੁ ਨਹੀ ਸੁਪਨੇ ਜਿਉ ਸੰਸਾਰੁ ॥੫੦॥
raam gio raavan gio jaa kau bahu paravaar || kahu naanak thir kachh nahee supane jiau sa(n)saar ||50||
Meaningਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਰਾਵਣ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਕੁਝ ਵੀ ਥਿਰ ਨਹੀਂ, ਸੰਸਾਰ ਸੁਪਨੇ ਜਿਹਾ ਹੈ। ॥੫੦॥
chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi ||
ਚਿੰਤਾ ਤਾ ਕੀ ਕੀਜੀਐ ਜੋ ਅਨਹੋਨੀ ਹੋਇ ॥ ਇਹੁ ਮਾਰਗੁ ਸੰਸਾਰ ਕੋ ਨਾਨਕ ਥਿਰੁ ਨਹੀ ਕੋਇ ॥੫੧॥
chi(n)taa taa kee keejeeaai jo anahonee hoi || eih maarag sa(n)saar ko naanak thir nahee koi ||51||
Meaningਚਿੰਤਾ ਉਸੇ ਦੀ ਕੀਜੀਏ ਜੋ ਅਣਹੋਣੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਇਹੀ ਮਾਰਗ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਥਿਰ ਨਹੀਂ। ॥੫੧॥
jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal ||
ਜੋ ਉਪਜਿਓ ਸੋ ਬਿਨਸਿ ਹੈ ਪਰੋ ਆਜੁ ਕੈ ਕਾਲਿ ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਇ ਲੇ ਛਾਡਿ ਸਗਲ ਜੰਜਾਲ ॥੫੨॥
jo upajio so binas hai paro aaj kai kaal || naanak har gun gai le chhaadd sagal ja(n)jaal ||52||
Meaningਜੋ ਉਪਜਿਆ ਹੈ ਸੋ ਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਜਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਡਿੱਗ ਪਏਗਾ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾ ਲੈ, ਸਭ ਜੰਜਾਲ ਛੱਡ ਦੇ। ॥੫੨॥
bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai ||
ਬਲੁ ਛੁਟਕਿਓ ਬੰਧਨ ਪਰੇ ਕਛੂ ਨ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਅਬ ਓਟ ਹਰਿ ਗਜ ਜਿਉ ਹੋਹੁ ਸਹਾਇ ॥੫੩॥
bal chhuTakio ba(n)dhan pare kachhoo na hot upai || kahu naanak ab oT har gaj jiau hoh sahai ||53||
Meaningਬਲ ਛੁੱਟ ਗਿਆ, ਬੰਧਨ ਪੈ ਗਏ, ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਹੁਣ ਹਰੀ ਹੀ ਓਟ ਹੈ, ਗਜ (ਗਜੇਂਦਰ) ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਸਹਾਈ ਹੋ। ॥੫੩॥
bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai ||
ਬਲੁ ਹੋਆ ਬੰਧਨ ਛੁਟੇ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਹੋਤ ਉਪਾਇ ॥ ਨਾਨਕ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤੁਮਰੈ ਹਾਥ ਮੈ ਤੁਮ ਹੀ ਹੋਤ ਸਹਾਇ ॥੫੪॥
bal hoaa ba(n)dhan chhuTe sabh kichh hot upai || naanak sabh kichh tumarai haath mai tum hee hot sahai ||54||
Meaningਬਲ ਆ ਗਿਆ, ਬੰਧਨ ਛੁੱਟ ਗਏ, ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਹਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ॥੫੪॥
sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath ||
ਸੰਗ ਸਖਾ ਸਭਿ ਤਜਿ ਗਏ ਕੋਊ ਨ ਨਿਬਹਿਓ ਸਾਥਿ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਪਤਿ ਮੈ ਟੇਕ ਏਕ ਰਘੁਨਾਥ ॥੫੫॥
sa(n)g sakhaa sabh taj ge kouoo na nibahio saath || kahu naanak ieh bipat mai Tek ek raghunaath ||55||
Meaningਸੰਗ-ਸਾਥੀ ਸਭ ਛੱਡ ਗਏ, ਕੋਈ ਸਾਥ ਨਾ ਨਿਭਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਘੁਨਾਥ ਹੀ ਟੇਕ ਹੈ। ॥੫੫॥
naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh ||
ਨਾਮੁ ਰਹਿਓ ਸਾਧੂ ਰਹਿਓ ਰਹਿਓ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦੁ ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਜਗਤ ਮੈ ਕਿਨ ਜਪਿਓ ਗੁਰ ਮੰਤੁ ॥੫੬॥
naam rahio saadhoo rahio rahio gur gobi(n)dh || kahu naanak ieh jagat mai kin japio gur ma(n)t ||56||
Meaningਨਾਮ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਸਾਧੂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਨਾਨਕ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵਿਰਲੇ ਨੇ ਹੀ ਗੁਰ-ਮੰਤਰ ਜਪਿਆ। ॥੫੬॥
raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi ||
ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਉਰ ਮੈ ਗਹਿਓ ਜਾ ਕੈ ਸਮ ਨਹੀ ਕੋਇ ॥ ਜਿਹ ਸਿਮਰਤ ਸੰਕਟ ਮਿਟੈ ਦਰਸੁ ਤੁਹਾਰੋ ਹੋਇ ॥੫੭॥੧॥
raam naam ur mai gahio jaa kai sam nahee koi || jeh simarat sa(n)kaT miTai dharas tuhaaro hoi ||57||1||
Meaningਮੈਂ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ॥੫੭॥੧॥
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Sri Guru Granth Sahib (Ang 1426–1429). English translation: Sant Singh Khalsa (public domain).
Author: Guru Tegh Bahadur Ji
Period: 17th century CE
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਭੋਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੇ ਸਲੋਕ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ੫੭ ਦੋਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ, ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਉਸ ਇੱਕ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਵਸਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਟਿਕਦਾ ਹੈ।
Frequently Asked Questions
ਸਲੋਕ ਮਹਲਾ ੯ ਕਿਸ ਨੇ ਲਿਖੇ?▼
ਮਹਲਾ ੯ ਦੇ ਸਲੋਕ ਕੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →