Mantra.Tips

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ (ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ) Meaning — Line by Line

श्री रामचन्द्र कृपालु

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ (ਰਾਮ ਸਤੁਤੀ) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Shri ramachandra kripalu bhaju mana harana bhavabhaya darunam
  2. Verse 2. Kandarpa aganita amita chhavi nava nila nirada sundaram
  3. Verse 3. Bhaju dinabandhu dinesha danava daitya vamsha nikandanam
  4. Verse 4. Shira mukuta kundala tilaka charu udara anga vibhushanam
  5. Verse 5. Iti vadati tulasidasa shankara shesha muni mana ranjanam
Verse 1#

Shri ramachandra kripalu bhaju mana harana bhavabhaya darunam

श्री रामचन्द्र कृपालु भजु मन हरण भवभय दारुणम् नवकञ्ज लोचन कञ्ज मुख कर कञ्ज पद कञ्जारुणम्

Shri ramachandra kripalu bhaju mana harana bhavabhaya darunam Navakanja lochana kanja mukha kara kanja pada kanjarunam

Meaningਹੇ ਮਨ! ਕਿਰਪਾਲੁ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਭੈ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਨਵ-ਵਿਕਸਿਤ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ, ਹੱਥ ਤੇ ਚਰਨ ਲਾਲ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ।

Verse 2#

Kandarpa aganita amita chhavi nava nila nirada sundaram

कन्दर्प अगणित अमित छवि नव नील नीरद सुन्दरम् पटपीत मानहु तड़ित रुचि शुचि नौमि जनक सुतावरम्

Kandarpa aganita amita chhavi nava nila nirada sundaram Patapita manahu tadita ruchi shuchi naumi janaka sutavaram

Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਬੀ ਅਣਗਿਣਤ ਕਾਮਦੇਵਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੀਨ ਨੀਲ ਮੇਘ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਬਸਤਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਨਕ-ਸੁਤਾ (ਸੀਤਾ) ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 3#

Bhaju dinabandhu dinesha danava daitya vamsha nikandanam

भजु दीनबन्धु दिनेश दानव दैत्य वंश निकन्दनम् रघुनन्द आनन्द कन्द कोसल चन्द दशरथ नन्दनम्

Bhaju dinabandhu dinesha danava daitya vamsha nikandanam Raghunanda ananda kanda kosala chanda dasharatha nandanam

Meaningਦੀਨਾਂ ਦੇ ਬੰਧੁ, ਤੇਜ ਦੇ ਸੂਰਜ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰ; ਜੋ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਮੂਲ, ਕੋਸਲ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।

Verse 4#

Shira mukuta kundala tilaka charu udara anga vibhushanam

शिर मुकुट कुण्डल तिलक चारु उदार अङ्ग विभूषणम् आजानु भुज शर चाप धर संग्राम जित खर दूषणम्

Shira mukuta kundala tilaka charu udara anga vibhushanam Ajanu bhuja shara chapa dhara samgrama jita khara dushanam

Meaningਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਤਿਲਕ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਉਦਾਰ ਆਭੂਸ਼ਣ ਸ਼ੋਭਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਣ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪਰਾਸਤ ਕੀਤਾ।

Verse 5#

Iti vadati tulasidasa shankara shesha muni mana ranjanam

इति वदति तुलसीदास शङ्कर शेष मुनि मन रञ्जनम् मम हृदय कञ्ज निवास कुरु कामादि खल दल गञ्जनम्

Iti vadati tulasidasa shankara shesha muni mana ranjanam Mama hridaya kanja nivasa kuru kamadi khala dala ganjanam

Meaningਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ, ਹੇ ਕਾਮ ਆਦਿ ਦੁਸ਼ਟ ਸ਼ਤਰੂ-ਦਲ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ।

Word-by-Word Breakdown

भवभय दारुणम्
Bhavabhaya Darunam
ਭਵ (ਜਨਮ-ਮੌਤ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਹੋਂਦ ਦੇ ਚੱਕਰ) ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਭੈ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ
नवकञ्ज लोचन
Navakanja Lochana
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਰ ਨਵ-ਵਿਕਸਿਤ (ਨਵ) ਕਮਲ (ਕੰਜ) ਵਰਗੇ ਹਨ
जनक सुतावरम्
Janaka Sutavaram
ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ (ਸੁਤਾ) ਸੀਤਾ ਦੇ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਰ (ਵਰ)
दशरथ नन्दनम्
Dasharatha Nandanam
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਪੁੱਤਰ (ਨੰਦਨ)
खर दूषणम्
Khara Dushanam
ਰਾਵਣ ਦੇ ਭਰਾ ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਨਾਮਕ ਰਾਖਸ਼, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ

Origin & History

Source: Vinaya Patrika of Goswami Tulsidas

Author: Goswami Tulsidas

Period: 16th century CE

ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਰਾਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਭਗਤ-ਕਵੀ ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੀ ਵਿਨਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ('ਨਿਮਰਤਾ ਦੀ ਅਰਜ਼ੀ') ਤੋਂ ਲਈ ਗਈ ਹੈ। ਕੁਝ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਯ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਸ਼ਰਥਨੰਦਨ ਅਤੇ ਦੈਤ-ਸੰਹਾਰਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਤੇ ਕਾਮ ਆਦਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ। ਇਹ ਹਿੰਦੀ-ਭਾਸ਼ੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

Frequently Asked Questions

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਕੀ ਹੈ?
'ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਭਜਮਨ' ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਦੁਆਰਾ ਵਿਨਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰਚਿਤ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਤੁਤੀ (ਪ੍ਰਸ਼ਸਤੀ-ਗਾਨ) ਹੈ। ਕੁਝ ਹੀ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਗਤ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਕਿਸਨੇ ਲਿਖੀ?
ਇਸ ਨੂੰ ਗੋਸੁਆਮੀ ਤੁਲਸੀਦਾਸ (1532–1623 ਈ.) ਨੇ ਰਚਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਵੀ ਲਿਖੀ। ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ-ਰਚਨਾ ਵਿਨਯ ਪਤ੍ਰਿਕਾ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਕ੍ਰਿਪਾਲੁ ਦਾ ਪਾਠ ਕਦੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵੇਰ-ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਤੇ ਰਾਮਾਇਣ ਪਾਠ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਦੁਆਰਾ ਗਾਇਆ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰੂਪ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਘਰਾਂ ਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?
ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਉਸ ਕਰੁਣਾਮਯ ਰਾਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਭਗਤ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ-ਲੋਭ ਰੂਪੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ।
'ਭਵਭੈ ਦਾਰੁਣਮ੍' ਦਾ ਅਰਥ ਕੀ ਹੈ?
'ਭਵਭੈ ਦਾਰੁਣਮ੍' ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ — ਭਵ ਅਰਥਾਤ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਦੁੱਖ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ (ਦਾਰੁਣ) ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →