ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰ
பக்தாமர ஸ்தோத்திரம் in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ਜੈਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਯ ਭਗਤੀ-ਸਤੋਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਰਚਨਾ ਆਚਾਰੀਆ ਮਾਨਤੁੰਗ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਰਿਸ਼ਭਨਾਥ (ਆਦਿਨਾਥ) ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ। ਵਸੰਤਤਿਲਕਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਇਸਦੇ ਚੁਤਾਲੀ ਸ਼ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਅਨੰਤ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਰੱਖਿਅਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਤੁੰਗ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਰਚਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੇੜੀ ਟੁੱਟਦੀ ਗਈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhaktamara Stotra (Jain devotional literature) · Acharya Manatunga · c. 6th–7th century CE
ਮਹਾਨ ਜੈਨ ਮੁਨੀ ਆਚਾਰੀਆ ਮਾਨਤੁੰਗ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਆਦਿਨਾਥ ਦੀ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਵਜੋਂ ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਿੰਵਦੰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਨਤੁੰਗ ਨੇ ਜਿਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਹਰ ਸ਼ਲੋਕ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਇੱਕ ਬੇੜੀ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਸ਼੍ਵੇਤਾਂਬਰ ਅਤੇ ਦਿਗੰਬਰ ਦੋਵਾਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਜੋਂ ਪਿਆਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਚਾਰੀਆ ਮਾਨਤੁੰਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੈਨ ਭਗਤੀ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੇੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਕੈਦਖ਼ਾਨੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਨੇ ਭਕ੍ਤਾਮਰ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਪਾਠ ਕੀਤਾ — ਅਤੇ ਹਰ ਲਗਾਤਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਬੇੜੀ ਟੁੱਟਦੀ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧ ਗਏ, ਜੋ ਜਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੂਰਾ ਪਾਠ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਭਕ੍ਤਾਮਰ-ਪ੍ਰਣਤ-ਮੌਲਿ-ਮਣਿ-ਪ੍ਰਭਾਣਾ- ਮੁਦ੍ਯੋਤਕਂ ਦਲਿਤ-ਪਾਪ-ਤਮੋ-ਵਿਤਾਨਮ੍। ਸਮ੍ਯਕ੍ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਜਿਨ-ਪਾਦ-ਯੁਗਂ ਯੁਗਾਦਾ- ਵਾਲਮ੍ਬਨਂ ਭਵ-ਜਲੇ ਪਤਤਾਂ ਜਨਾਨਾਮ੍॥
Bhaktamara-praṇata-mauli-maṇi-prabhāṇā- mudyotakaṁ dalita-pāpa-tamo-vitānam। Samyak praṇamya jina-pāda-yugaṁ yugādā- vālambanaṁ bhava-jale patatāṁ janānām॥
ਅਰਥ:ਜੋ ਜਿਨੇਂਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਨ-ਜੋੜੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟਾਂ ਦੀਆਂ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਰੂਪੀ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਆਲੰਬਨ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ:
ਯਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤਃ ਸਕਲ-ਵਾਙ੍ਮਯ-ਤਤ੍ਤ੍ਵ-ਬੋਧਾ- ਦੁਦ੍ਭੂਤ-ਬੁਦ੍ਧਿ-ਪਟੁਭਿਃ ਸੁਰ-ਲੋਕ-ਨਾਥੈਃ। ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਰ੍ਜਗਤ੍-ਤ੍ਰਿਤਯ-ਚਿਤ੍ਤ-ਹਰੈਰੁਦਾਰੈਃ ਸ੍ਤੋਸ਼੍ਯੇ ਕਿਲਾਹਮਪਿ ਤਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਿਨੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍॥
Yaḥ saṁstutaḥ sakala-vāṅmaya-tattva-bodhā- dudbhūta-buddhi-paṭubhiḥ sura-loka-nāthaiḥ। Stotrairjagat-tritaya-chitta-harairudāraiḥ stoṣye kilāhamapi taṁ prathamaṁ jinendram॥
ਅਰਥ:ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਤੀਖੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ (ਇੰਦਰ ਆਦਿ) ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਉਦਾਰ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲੇ ਜਿਨੇਂਦ੍ਰ (ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ) ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਬੁਧਾਰ੍ਚਿਤ-ਪਾਦ-ਪੀਠ! ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤ-ਮਤਿਰ੍ਵਿਗਤ-ਤ੍ਰਪੋऽਹਮ੍। ਬਾਲਂ ਵਿਹਾਯ ਜਲ-ਸਂਸ੍ਥਿਤ-ਮਿਨ੍ਦੁ-ਬਿਮ੍ਬ- ਮਨ੍ਯਃ ਕ ਇਚ੍ਛਤਿ ਜਨਃ ਸਹਸਾ ਗ੍ਰਹੀਤੁਮ੍॥
Buddhyā vināpi vibudhārchita-pāda-pīṭha! stotuṁ samudyata-matirvigata-trapo'ham। Bālaṁ vihāya jala-saṁsthita-mindu-bimba- manyaḥ ka ichchhati janaḥ sahasā grahītum॥
ਅਰਥ:ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਚਰਨ-ਪੀਠ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਲੱਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਦਯਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਿਤ ਚੰਦ੍ਰ-ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੌਣ ਅਚਾਨਕ ਫੜਨਾ ਚਾਹੇਗਾ?
ਵਕ੍ਤੁਂ ਗੁਣਾਨ੍ ਗੁਣ-ਸਮੁਦ੍ਰ! ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕ-ਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਕਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਮਃ ਸੁਰ-ਗੁਰੁ-ਪ੍ਰਤਿਮੋऽਪਿ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ। ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤ-ਕਾਲ-ਪਵਨੋਦ੍ਧਤ-ਨਕ੍ਰ-ਚਕ੍ਰਂ ਕੋ ਵਾ ਤਰੀਤੁਮਲਮਮ੍ਬੁ-ਨਿਧਿਂ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਮ੍॥
Vaktuṁ guṇān guṇa-samudra! śaśāṅka-kāntān kaste kṣamaḥ sura-guru-pratimo'pi buddhyā। Kalpānta-kāla-pavanoddhata-nakra-chakraṁ ko vā tarītumalamambu-nidhiṁ bhujābhyām॥
ਅਰਥ:ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਾਗਰ! ਆਪ ਦੇ ਚੰਦ੍ਰ ਸਮਾਨ ਕਾਂਤਿਮਾਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸਮਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੌਣ ਸਮਰੱਥ ਹੈ? ਪ੍ਰਲਯਕਾਲ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਵਾਯੂ ਨਾਲ ਖਲਬਲੀ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਕੌਣ ਤੈਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸੋऽਹਂ ਤਥਾਪਿ ਤਵ ਭਕ੍ਤਿ-ਵਸ਼ਾਨ੍ਮੁਨੀਸ਼! ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ੍ਤਵਂ ਵਿਗਤ-ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਪਿ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿਤ੍ਤਃ। ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾਤ੍ਮ-ਵੀਰ੍ਯਮਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮ੍ਰਿਗੋ ਮ੍ਰਿਗੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨਾਭ੍ਯੇਤਿ ਕਿਂ ਨਿਜ-ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ ਪਰਿਪਾਲਨਾਰ੍ਥਮ੍॥
So'haṁ tathāpi tava bhakti-vaśānmunīśa! kartuṁ stavaṁ vigata-śaktirapi pravṛttaḥ। Prītyātma-vīryamavichārya mṛgo mṛgendraṁ nābhyeti kiṁ nija-śiśoḥ paripālanārtham॥
ਅਰਥ:ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼! ਭਗਤੀ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੀ ਹਰਨੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਵਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ੇਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੀ?
ੴ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਰਿਸ਼ਭਦੇਵਾਯ ਨਮਃ॥
Oṁ hrīṁ śrīṁ ṛṣabhadevāya namaḥ॥
ਅਰਥ:ਓਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸ਼੍ਰੀਂ ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
பக்தாமர ஸ்தோத்திரம் ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਪਹਿਲੇ ਤੀਰਥੰਕਰ ਆਦਿਨਾਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਰ, ਬੰਧਨ, ਕੈਦ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਿਨ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਪਾਠ ਕਸ਼ਟ, ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਆਤਮਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਕਾਵਿਮਈ ਧਿਆਨ।
பக்தாமர ஸ்தோத்திரம் ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਆਦਿਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ। ਸੰਪੂਰਨ ਸਤੋਤਰ ਵਿੱਚ 44 ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ; ਬਹੁਤ ਭਗਤ ਰੋਜ਼ ਸੰਪੂਰਨ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਆਰੰਭਿਕ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਵਾਹਮਈ ਵਸੰਤਤਿਲਕਾ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਸਪਸ਼ਟ ਉਚਾਰੋ। ਰਿਸ਼ਭਦੇਵ ਨੂੰ ਬੀਜ-ਮੰਤਰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰੋ। ਸਫ਼ਾਈ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਬਲਵਾਨ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ பக்தாமர ஸ்தோத்திரம் ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ