ഭവന്തി നമ്രാസ്തരവഃ ഫലോദ്ഗമൈഃ
பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) in Malayalam · മലയാളം
നിങ്ങളുടെ ഭാഷ/ലിപിയിൽ വായിക്കൂ
✦ അർഥം
ഭർതൃഹരിയുടെ നീതിശതകത്തിലെ ഈ പ്രിയപ്പെട്ട ശ്ലോകം വിനയം തന്നെയാണ് മഹത്ത്വത്തിന്റെ സഹജ ലക്ഷണം എന്നു പഠിപ്പിക്കുന്നു. ഫലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങൾ കുനിയുന്നതുപോലെ, വെള്ളത്താൽ നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിലേക്കു കുനിയുന്നതുപോലെ, യഥാർത്ഥ സജ്ജനങ്ങളും പരോപകാരികളും സമൃദ്ധി വർധിക്കുന്തോറും കൂടുതൽ വിനയമുള്ളവരാകുന്നു, ഗർവിഷ്ഠരല്ല. ഇത് സംസ്കൃത സാഹിത്യത്തിൽ സമൃദ്ധി, ഔദാര്യം, വിനയം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്ന ദൃഷ്ടാന്തമാണ്.
ഉത്ഭവം & കഥ
Niti Shataka of Bhartrhari (Subhashita) · Bhartrhari · Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)
ഭർതൃഹരി തന്റെ നീതിശതകത്തിൽ സജ്ജനന്റെ — യഥാർത്ഥ ശ്രേഷ്ഠ പുരുഷന്റെ — സ്വഭാവത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും പുകഴ്ത്തുന്നു. ഇവിടെ അദ്ദേഹം തന്റെ ഉപദേശത്തിനായി പ്രകൃതിയിലേക്കു തിരിയുന്നു: ഫലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ വൃക്ഷവും വെള്ളം വഹിക്കുന്ന മേഘവും രണ്ടും ഭൂമിയിലേക്കു വിനയത്തോടെ കുനിയുന്നു. ഈ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളിൽ നിന്ന് പരോപകാരികൾ എത്രത്തോളം സമൃദ്ധരാകുന്നുവോ അത്രത്തോളം വിനയമുള്ളവരാകുന്നു എന്ന തത്ത്വം അദ്ദേഹം നിർധാരണം ചെയ്യുന്നു — അങ്ങനെ വിനയം ഉദാര ആത്മാവിന്റെ മുദ്രയാകുന്നു.
✦ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ
നീതി ആചാര്യന്മാർ ഈ ഒറ്റ ശ്ലോകം ഗർവിഷ്ഠ ഹൃദയങ്ങളെ മൃദുവാക്കിയതായി പലപ്പോഴും പറയുന്നു, കാരണം ഒരാൾ കുനിയുന്ന വൃക്ഷത്തെയും ഇറങ്ങുന്ന മേഘത്തെയും സജ്ജന ആത്മാവിന്റെ കണ്ണാടിയായി യഥാർത്ഥത്തിൽ കണ്ടാൽ, സമൃദ്ധിയിൽ അഹങ്കാരം അസ്വാഭാവികമായി തോന്നിത്തുടങ്ങുന്നു, വിനയം തന്നെ അതിന്റെ നിശ്ശബ്ദ പ്രതിഫലമാകുന്നു.
മന്ത്രം
ഏതെങ്കിലും വരിയിലോ ▶ ബട്ടണിലോ തൊട്ട് കേൾക്കൂ
ഭവന്തി നമ്രാസ്തരവഃ ഫലോദ്ഗമൈഃ നവാമ്ബുഭിര്ഭൂമിവിലമ്ബിനോ ഘനാഃ। അനുദ്ധതാഃ സത്പുരുഷാഃ സമൃദ്ധിഭിഃ സ്വഭാവ ഏവൈഷ പരോപകാരിണാമ്॥
bhavanti namrās taravaḥ phalodgamaiḥ navāmbubhir bhūmi-vilambino ghanāḥ। anuddhatāḥ sat-puruṣāḥ samṛddhibhiḥ svabhāva evaiṣa paropakāriṇām॥
അർഥം:വൃക്ഷങ്ങൾ ഫലങ്ങളുടെ ഭാരത്താൽ കുനിയുന്നു; പുതിയ (മഴ) വെള്ളത്താൽ നിറഞ്ഞ മേഘങ്ങൾ ഭൂമിയിലേക്കു കുനിഞ്ഞ് താഴേക്കിറങ്ങുന്നു; സജ്ജനങ്ങൾ സമൃദ്ധി നേടിയാലും അനുദ്ധതരായി (അഹങ്കാരരഹിതരായി) നിലകൊള്ളുന്നു — കാരണം ഈ വിനയം തന്നെയാണ് പരോപകാരികളുടെ സഹജ സ്വഭാവം. ഭർതൃഹരി പ്രകൃതിയെത്തന്നെ ദൃഷ്ടാന്തമാക്കി, യഥാർത്ഥ മഹത്ത്വം അഹങ്കാരത്താലല്ല, വിനയത്താൽ പ്രകടമാകുന്നു എന്നു കാണിക്കുന്നു.
പദം-പദം അർഥം
ഉച്ചാരണം കേൾക്കാൻ ഏതെങ്കിലും പദത്തിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യൂ
பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) പാരായണ ഫലങ്ങൾ
വിനയവും ശാലീനതയും വളർത്തുന്നു, വിശേഷിച്ച് വിജയത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും സമയങ്ങളിൽ.
യഥാർത്ഥ മഹത്ത്വം അഹങ്കാരത്താലല്ല, വിനയത്താൽ പ്രകടമാകുന്നു എന്നു പഠിപ്പിക്കുന്നു.
മറ്റുള്ളവരോട് നിസ്വാർത്ഥ സേവനത്തിന്റെ (പരോപകാരം) ഭാവന ഉണർത്തുന്നു.
നിത്യ ചാരിത്ര്യ ചിന്തനയ്ക്ക് പ്രകൃതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയ മനോഹരമായ ധ്യാനം.
ധനം, പദവി അല്ലെങ്കിൽ ജ്ഞാനം വർധിക്കുമ്പോൾ അഹങ്കാരത്തെയും ഗർവത്തെയും ചെറുക്കുന്നു.
മൂല്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ആത്മനിർമാണത്തിനുമുള്ള ഒരു കാലാതീത ശ്ലോകം.
பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) പാരായണ വിധി
ശ്ലോകം ഉരുവിട്ട് അതിന്റെ മൂന്നു ദൃശ്യങ്ങൾ മനസ്സിൽ കാണുക — ഫലങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു കുനിയുന്ന വൃക്ഷം, താഴേക്കിറങ്ങുന്ന മഴമേഘം, സമൃദ്ധിയിലും വിനയമുള്ളവനായ സജ്ജനൻ. ഓരോ ദൃശ്യവും അനുദ്ധതനും ഉദാരനുമായി നിലകൊള്ളാനുള്ള നിങ്ങളുടെ ദൃഢനിശ്ചയം ആഴത്തിലാക്കട്ടെ. വിജയത്തെ വിനയത്തോടെ നേരിടാനും മറ്റുള്ളവർക്ക് നിശ്ശബ്ദമായി സേവനം ചെയ്യാനും ഇത് ധ്യാനാത്മക സ്മരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്നതാണ് ഉത്തമം.
പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ
ഇവയും വായിക്കൂ
ॐ
പൂർണ பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) ശ്ലോകം-ശ്ലോകം അർഥസഹിതം വായിക്കൂ, അല്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ പവിത്ര പാഠങ്ങൾ കാണൂ