Mantra.Tips
subhashitabhartrhariniti-shatakahumility

ଭଵନ୍ତି ନମ୍ରାସ୍ତରଵଃ ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ

பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) in Odia · ଓଡ଼ିଆ

🕉️ hindu·📿 3× ଜପ·🕐 ପ୍ରଭାତ ଚିନ୍ତନ, କିମ୍ବା ସଫଳତା, ସିଦ୍ଧି କିମ୍ବା ସମ୍ମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ।·📜 Niti Shataka of Bhartrhari (Subhashita)
Share:

ଅର୍ଥ

ଭର୍ତୃହରିଙ୍କ ନୀତିଶତକର ଏହି ପ୍ରିୟ ଶ୍ଲୋକ ଶିଖାଏ ଯେ ନମ୍ରତା ହିଁ ମହାନତାର ସହଜ ଲକ୍ଷଣ। ଯେପରି ଫଳରେ ଲଦା ବୃକ୍ଷ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି ଓ ଜଳରେ ଭରା ମେଘ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁ ଯାଏ, ସେହିପରି ପ୍ରକୃତ ସଜ୍ଜନ ଓ ପରୋପକାରୀ ଲୋକ ସମୃଦ୍ଧି ବଢ଼ିବା ସହ ଅଧିକ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ଅହଂକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହା ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧି, ଉଦାରତା ଓ ନମ୍ରତାର ସମ୍ବନ୍ଧର ସର୍ବାଧିକ ଉଦ୍ଧୃତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।

ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ କଥା

Niti Shataka of Bhartrhari (Subhashita) · Bhartrhari · Classical Sanskrit literature (c. 5th century CE)

ଭର୍ତୃହରି ତାଙ୍କ ନୀତିଶତକରେ ସଜ୍ଜନର — ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷର — ଚରିତ୍ରର ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି ଆଡ଼କୁ ଫେରନ୍ତି: ଫଳରେ ଭରା ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଜଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ମେଘ ଦୁଇଟି ଯାକ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନମ୍ରଭାବେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରୁ ସେ ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ବାହାର କରନ୍ତି ଯେ ପରୋପକାରୀମାନେ ଯେତେ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ସେତେ ଅଧିକ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି — ଏହିପରି ନମ୍ରତା ଉଦାର ଆତ୍ମାର ପରିଚୟ ହୋଇଯାଏ।

ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ପରି

ନୀତିର ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ବାରମ୍ବାର କୁହନ୍ତି ଯେ କେବଳ ଏହି ଗୋଟିଏ ଶ୍ଲୋକ ଅହଂକାରୀ ହୃଦୟକୁ କୋମଳ କରିଛି, କାରଣ ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନଇଁବା ବୃକ୍ଷ ଓ ଓହ୍ଲାଇବା ମେଘକୁ ସଜ୍ଜନ ଆତ୍ମାର ଦର୍ପଣ ଭାବେ ପ୍ରକୃତରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅହଂକାର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲାଗିବାକୁ ଲାଗେ ଏବଂ ନମ୍ରତା ନିଜେ ତାହାର ନୀରବ ପୁରସ୍କାର ହୋଇଯାଏ।

ମନ୍ତ୍ର

ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍ ଛୁଇଁ ଶୁଣନ୍ତୁ

ଭଵନ୍ତି ନମ୍ରାସ୍ତରଵଃ ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ ନଵାମ୍ବୁଭିର୍ଭୂମିଵିଲମ୍ବିନୋ ଘନାଃ। ଅନୁଦ୍ଧତାଃ ସତ୍ପୁରୁଷାଃ ସମୃଦ୍ଧିଭିଃ ସ୍ଵଭାଵ ଏଵୈଷ ପରୋପକାରିଣାମ୍॥

bhavanti namrās taravaḥ phalodgamaiḥ navāmbubhir bhūmi-vilambino ghanāḥ। anuddhatāḥ sat-puruṣāḥ samṛddhibhiḥ svabhāva evaiṣa paropakāriṇām॥

ଅର୍ଥ:ବୃକ୍ଷ ଫଳର ଭାରରେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି; ନୂତନ (ବର୍ଷା) ଜଳରେ ଭରା ମେଘ ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁ ତଳକୁ ଆସେ; ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇ ମଧ୍ୟ ଅନୁଦ୍ଧତ (ଅହଂକାରରହିତ) ରହନ୍ତି — କାରଣ ଏହି ନମ୍ରତା ହିଁ ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର ସହଜ ସ୍ୱଭାବ। ଭର୍ତୃହରି ପ୍ରକୃତିର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଇ ଦେଖାନ୍ତି ଯେ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା ଅହଂକାରରେ ନୁହେଁ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

ଶବ୍ଦ-ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ

ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ ଯେକୌଣସି ଶବ୍ଦରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ

ଭଵନ୍ତି🔊bhavantiଭବନ୍ତି — ହୁଅନ୍ତି, ହୋଇଯାଆନ୍ତି
ନମ୍ରାଃ🔊namrāḥନମ୍ରାଃ — ନଇଁଥିବା, ନମ୍ର, ତଳକୁ ନଇଁବା
ତରଵଃ🔊taravaḥତରବଃ — ବୃକ୍ଷମାନେ
ଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ🔊phalodgamaiḥଫଲୋଦ୍ଗମୈଃ — ଫଳର ଉଦ୍ଗମ / ଭାରରେ
ନଵାମ୍ବୁଭିଃ🔊navāmbubhiḥନବାମ୍ବୁଭିଃ — ନୂତନ (ବର୍ଷା) ଜଳରେ
ଭୂମିଵିଲମ୍ବିନଃ🔊bhūmi-vilambinaḥଭୂମିବିଲମ୍ବିନଃ — ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁଥିବା
ଘନାଃ🔊ghanāḥଘନାଃ — ମେଘମାନେ
ଅନୁଦ୍ଧତାଃ🔊anuddhatāḥଅନୁଦ୍ଧତାଃ — ଅନୁଦ୍ଧତ, ଅହଂକାରରହିତ, ଗର୍ବହୀନ
ସତ୍ପୁରୁଷାଃ🔊sat-puruṣāḥସତ୍ପୁରୁଷାଃ — ସଜ୍ଜନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ସଦାଚାରୀ ପୁରୁଷ
ସମୃଦ୍ଧିଭିଃ🔊samṛddhibhiḥସମୃଦ୍ଧିଭିଃ — ସମୃଦ୍ଧିରେ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ବୈଭବରେ
ସ୍ଵଭାଵଃ🔊svabhāvaḥସ୍ୱଭାବଃ — ସହଜ ସ୍ୱଭାବ, ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରକୃତି
ଏଵ ଏଷଃ🔊eva eṣaḥଏବ ଏଷଃ — ଏହି ତ ନିଶ୍ଚୟ (ହୁଏ)
ପରୋପକାରିଣାମ୍🔊paropakāriṇāmପରୋପକାରିଣାମ୍ — ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର, ଅନ୍ୟର ହିତ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର

பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) ପାଠର ଲାଭ

ନମ୍ରତା ଓ ଶାଳୀନତା ବିକଶିତ କରେ, ବିଶେଷତଃ ସଫଳତା ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ସମୟରେ।

ଶିଖାଏ ଯେ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା ଅହଂକାରରେ ନୁହେଁ, ନମ୍ରତାରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ।

ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ସେବା (ପରୋପକାର)ର ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରେ।

ନିତ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଚିନ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତି-ଆଧାରିତ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଧ୍ୟାନ।

ଧନ, ପଦ କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ବଢ଼ିଲେ ଅହଂକାର ଓ ଗର୍ବକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ।

ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଶିକ୍ଷା ଓ ଆତ୍ମ-ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏକ କାଳଜୟୀ ଶ୍ଲୋକ।

பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) ପାଠ ବିଧି

ଜପ ସଂଖ୍ୟା3ଥର
ଉତ୍ତମ ସମୟପ୍ରଭାତ ଚିନ୍ତନ, କିମ୍ବା ସଫଳତା, ସିଦ୍ଧି କିମ୍ବା ସମ୍ମାନର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ।

ଶ୍ଲୋକ ପାଠ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାର ତିନୋଟି ଦୃଶ୍ୟ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ — ଫଳରେ ଲଦି ନଇଁବା ବୃକ୍ଷ, ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ବର୍ଷା ମେଘ, ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ନମ୍ର ରହିବା ସଜ୍ଜନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦୃଶ୍ୟ ଅନୁଦ୍ଧତ ଓ ଉଦାର ରହିବାର ଆପଣଙ୍କ ସଂକଳ୍ପକୁ ଗଭୀର କରୁ। ସଫଳତାକୁ ନମ୍ରତାରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନୀରବରେ ସେବା କରିବାକୁ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତନଶୀଳ ସ୍ମରଣ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

ଏହି ପୃଷ୍ଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) ଓଡ଼ିଆ ଲିପିରେ ଦିଆଯାଇଛି — ସେହି ମୂଳ ଶ୍ଳୋକ, ଅକ୍ଷର-ଅକ୍ଷର ଲିପ୍ୟନ୍ତରିତ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆପଣ ସହଜରେ ପଢ଼ି ଜପ କରିପାରିବେ। ଯେକୌଣସି ଧାଡ଼ି (କିମ୍ବା ▶ ବଟନ୍) ଛୁଇଁ ତାହାର ପାଠ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ହଁ — କେବଳ ଲିପି ବଦଳେ; ଶବ୍ଦ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅର୍ଥ ମୂଳ ହିଁ ରହେ। ଏହି ପୃଷ୍ଠାର ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ, ଲାଭ ଓ ପାଠ ବିଧି ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ।
ଏହାର ଅର୍ଥ 'ବୃକ୍ଷ ଫଳର ଭାରରେ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି।' ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ଲୋକ ଫଳରେ ଲଦା ବୃକ୍ଷ ଓ ଜଳରେ ଭରା ମେଘକୁ — ଯେଉଁ ଦୁଇଟି ପୃଥିବୀ ଆଡ଼କୁ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି — ସେହି ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ସହ ତୁଳନା କରେ ଯେଉଁମାନେ ସମୃଦ୍ଧିରେ ମଧ୍ୟ ନମ୍ର ରହନ୍ତି, ଏହା ଦେଖାଇ ଯେ ନମ୍ରତା ପରୋପକାରୀମାନଙ୍କର ସହଜ ସ୍ୱଭାବ।
ଏହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତ କବି-ଦାର୍ଶନିକ ଭର୍ତୃହରିଙ୍କ ନୀତିଶତକରୁ, ନୀତି ଓ ସଦାଚାର ଉପରେ ତାଙ୍କର ଶହେ ଶ୍ଲୋକର ସଂକଳନରୁ ଆସିଛି।
ଯେ ପ୍ରକୃତ ମହାନତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ମଣିଷକୁ ଅଧିକ ନମ୍ର ଓ ଉଦାର କରିବା ଉଚିତ, ଅଧିକ ଅହଂକାରୀ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତି ନିଜେ ଏହାର ଆଦର୍ଶ: ସମୃଦ୍ଧି ବୃକ୍ଷ ଓ ମେଘକୁ ତଳକୁ ନୁଆଁଏ, ସେହିପରି ତାହା ସଜ୍ଜନକୁ କୋମଳ ଓ ଅନୁଦ୍ଧତ କରେ।

ଏଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ

ଉପଯୋଗୀ ଲାଗିଲା କି? ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ 🙏

Share:

ସମ୍ପୂର୍ଣ பவந்தி நம்ராஸ்தரவ: பலோத்கமை: (பணிவின் சுலோகம்) ଶ୍ଳୋକ-ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ଥ ସହିତ ପଢ଼ନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଅଧିକ ପବିତ୍ର ପାଠ ଦେଖନ୍ତୁ