ભએ પ્રગટ કૃપાલા
பயே ப்ரகட க்ருபாலா (ஸ்ரீராம ஜன்ம ஸ்துதி) in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
'ભયે પ્રગટ કૃપાલા' તુલસીદાસ રચિત રામચરિતમાનસના બાલકાંડની પ્રસિદ્ધ શ્રીરામ-જન્મ સ્તુતિ છે, જે માતા કૌસલ્યા સમક્ષ ભગવાન શ્રીરામના દિવ્ય પ્રાકટ્યનું વર્ણન કરે છે. તેમાં તેમના ચતુર્ભુજ, મેઘશ્યામ, આભૂષણયુક્ત રૂપનું ચિત્રણ, કૌસલ્યાજીની વિસ્મયપૂર્ણ સ્તુતિ, અને એ આશ્ચર્ય છે કે અનંત બ્રહ્માંડોના સ્વામી તેમના પુત્ર બન્યા. તે રામ નવમી અને રામજન્મોત્સવ પર ભક્તિથી ગવાય છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Ramcharitmanas, Bala Kanda (Goswami Tulsidas) · Goswami Tulsidas · 16th century CE (c. 1574)
રામચરિતમાનસના બાલકાંડમાં તુલસીદાસ અયોધ્યામાં રાજા દશરથ અને રાણી કૌસલ્યાને ત્યાં ભગવાન શ્રીરામના જન્મનું વર્ણન કરે છે. પ્રભુ પ્રથમ કૌસલ્યાને પોતાના તેજોમય ચતુર્ભુજ દિવ્ય રૂપમાં દર્શન આપે છે, અને તેઓ વિહ્વળ થઈને આ સ્તુતિ અર્પે છે, તેમને માયા અને માપથી પર પરમ બ્રહ્મ સ્વીકારતાં. તેમના પ્રેમથી દ્રવિત થઈને અને માનવ શૈશવની લીલાઓનો આનંદ લેવાની ઇચ્છાથી, રામ મુસ્કાય છે, એક સુહાવની કથાથી તેમને સાંત્વના આપે છે, અને રડતા શિશુનું રૂપ ધારણ કરી લે છે જેથી માતા તેમને માતૃ-સ્નેહથી લાડ લડાવી શકે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
તુલસીદાસ લખે છે કે પ્રભુના રોમ-રોમમાં અગણિત બ્રહ્માંડ વસે છે — છતાં પોતાની ભક્તિમતી કૌસલ્યાના પ્રેમવશ તે જ અનંત સત્તા તેમનું નાનું શિશુ બની ગઈ; પરંપરા માને છે કે રામ નવમી પર આ સ્તુતિ ગાવાથી ઘર રામ-જન્મની એ જ માંગલિકતાથી ભરાઈ જાય છે અને ભક્તોને પ્રભુને પોતાના રૂપમાં જોવાનું વરદાન મળે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
ભએ પ્રગટ કૃપાલા દીનદયાલા કૌસલ્યા હિતકારી। હરષિત મહતારી મુનિ મન હારી અદ્ભુત રૂપ બિચારી॥ લોચન અભિરામા તનુ ઘનસ્યામા નિજ આયુધ ભુજ ચારી। ભૂષન બનમાલા નયન બિસાલા સોભાસિંધુ ખરારી॥
bhae pragaṭa kṛpālā dīnadayālā kausalyā hitakārī haraṣita mahatārī muni mana hārī adbhuta rūpa bicārī locana abhirāmā tanu ghanasyāmā nija āyudha bhuja cārī bhūṣana banamālā nayana bisālā sobhāsiṃdhu kharārī
અર્થ:દીનો પર દયા કરનારા અને કૌસલ્યાજીના હિતકારી કૃપાળુ પ્રભુ પ્રગટ થયા. માતા હર્ષિત થઈ ઊઠ્યાં અને મુનિઓના મનને હરનારા તેમના અદ્ભુત રૂપનો વિચાર કરતાં તેમને જોવા લાગ્યાં — નેત્રોને આનંદ આપનાર, મેઘ સમાન શ્યામ શરીર, ચારે ભુજાઓમાં પોતાનાં આયુધ ધારણ કરી, આભૂષણો અને વનમાળાથી વિભૂષિત, વિશાળ નેત્રોવાળા, શોભાના સાગર, ખર દૈત્યના શત્રુ (શ્રીરામ).
કહ દુઇ કર જોરી અસ્તુતિ તોરી કેહિ બિધિ કરૌં અનંતા। માયા ગુન ગ્યાનાતીત અમાના બેદ પુરાન ભનંતા॥ કરુના સુખ સાગર સબ ગુન આગર જેહિ ગાવહિં શ્રુતિ સંતા। સો મમ હિત લાગી જન અનુરાગી ભયઉ પ્રગટ શ્રીકંતા॥
kaha dui kara jorī astuti torī kehi bidhi karauṃ anaṃtā māyā guna gyānātīta amānā beda purāna bhanaṃtā karunā sukha sāgara saba guna āgara jehi gāvahiṃ śruti saṃtā so mama hita lāgī jana anurāgī bhayau pragaṭa śrīkaṃtā
અર્થ:બંને હાથ જોડીને માતા બોલ્યાં — "હે અનંત! હું કયા પ્રકારે આપની સ્તુતિ કરું? વેદ-પુરાણ આપને માયા, ગુણ અને જ્ઞાનથી પર તથા અપ્રમેય કહે છે. કરુણા અને સુખના સાગર, સર્વ ગુણોના ધામ, જેમને શ્રુતિ અને સંત ગાય છે, તે જ શ્રીપતિ (લક્ષ્મીકાંત) મારા હિત માટે અને ભક્તો પરના પ્રેમને કારણે પ્રગટ થયા છે.
બ્રહ્માંડ નિકાયા નિર્મિત માયા રોમ રોમ પ્રતિ બેદ કહૈ। મમ ઉર સો બાસી યહ ઉપહાસી સુનત ધીર મતિ થિર ન રહૈ॥ ઉપજા જબ ગ્યાના પ્રભુ મુસુકાના ચરિત બહુત બિધિ કીન્હ ચહૈ। કહિ કથા સુહાઈ માતુ બુઝાઈ જેહિ પ્રકાર સુત પ્રેમ લહૈ॥
brahmāṃḍa nikāyā nirmita māyā roma roma prati beda kahai mama ura so bāsī yaha upahāsī sunata dhīra mati thira na rahai upajā jaba gyānā prabhu musukānā carita bahuta bidhi kīnha cahai kahi kathā suhāī mātu bujhāī jehi prakāra suta prema lahai
અર્થ:વેદ કહે છે કે માયાથી રચાયેલા અનેક બ્રહ્માંડ-સમૂહ આપના રોમ-રોમમાં વસે છે; તે જ પ્રભુ મારા ઉદરમાં રહ્યા — આ ઉપહાસ જેવી વાત સાંભળીને ધીર પુરુષોની બુદ્ધિ પણ સ્થિર રહેતી નથી." જ્યારે માતાને આ જ્ઞાન ઉત્પન્ન થયું, ત્યારે પ્રભુ મુસ્કાયા, કેમ કે તેઓ અનેક પ્રકારની લીલાઓ કરવા ઇચ્છતા હતા. પછી તેમણે સુહાવની કથા કહીને માતાને એ રીતે સમજાવ્યાં કે તેમને (પોતાના પ્રત્યે) પુત્ર-સ્નેહ પ્રાપ્ત થાય.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
பயே ப்ரகட க்ருபாலா (ஸ்ரீராம ஜன்ம ஸ்துதி) પાઠના લાભ
ભગવાન શ્રીરામના દિવ્ય જન્મનો ઉત્સવ મનાવે છે — રામ નવમી પૂજનનું કેન્દ્રબિંદુ.
હૃદયને ભક્તિ અને પ્રભુના સુંદર રૂપના દર્શનના આનંદથી ભરી દે છે.
રામજન્મોત્સવ પર તેનો પાઠ ઘરમાં રામની કૃપા લાવનાર મનાય છે.
શાંતિ, રક્ષા અને પ્રભુને પોતાના પ્રિયતમ માનીને તેમની નિકટતાનો અનુભવ કરાવે છે.
વાત્સલ્ય-ભાવ વિકસાવવામાં સહાયક — પ્રભુને માતૃ-સ્નેહથી પ્રેમ કરવો.
પરંપરાગત રીતે બાળકોને આશીર્વાદ આપવા તથા પ્રસવ અને પારિવારિક કલ્યાણ માટે ગવાય છે.
பயே ப்ரகட க்ருபாலா (ஸ்ரீராம ஜன்ம ஸ்துதி) જપ વિધિ
આ સ્તુતિને મધુરતાથી ગાઓ, આદર્શ રીતે રામ નવમીના મધ્યાહ્ને (રામ-જન્મનો પરંપરાગત ક્ષણ) શિશુ રામ અને માતા કૌસલ્યાના ચિત્ર કે વિગ્રહ સમક્ષ. શ્લોકોમાં વર્ણવેલા અદ્ભુત રૂપનું ધ્યાન કરો. તેને ઘણીવાર બાલકાંડમાંથી પૂર્ણ રામજન્મોત્સવ-પાઠના અંગ રૂપે, ઘંટ-ધ્વનિ અને પુષ્પ-વર્ષા સાથે ગવાય છે, અને ભક્તિ અનુસાર તેને દોહરાવી શકાય છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ பயே ப்ரகட க்ருபாலா (ஸ்ரீராம ஜன்ம ஸ்துதி) શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ