பீஷ்ம ஸ்துதி — Complete Lyrics
भीष्म स्तुति
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
इति मतिरुपकल्पिता वितृष्णा
भगवति सात्वतपुङ्गवे विभूम्नि ।
स्वसुखमुपगते क्वचिद्विहर्तुं
प्रकृतिमुपेयुषि यद्भवप्रवाहः ॥
iti matir-upakalpitā vitṛṣṇā
bhagavati sātvata-puṅgave vibhūmni |
sva-sukham-upagate kvacid-vihartuṃ
prakṛtim-upeyuṣi yad-bhava-pravāhaḥ ||
இவ்வாறு அனைத்து தாகத்திலிருந்தும் விடுபட்டு, நான் என் மனதை அந்த எங்கும் நிறைந்த சாத்வத குலச் சிறந்த இறைவனில் நிலைநிறுத்துகிறேன், அவர் தன் ஆனந்தத்திலேயே மூழ்கியிருந்தாலும் சில சமயங்களில் லீலைக்காக அவதரித்து வடிவம் ஏற்கிறார், அவரிலிருந்தே இந்த அனைத்து சம்சார-ஓட்டமும் தோன்றுகிறது.
Verse 2
त्रिभुवनकमनं तमालवर्णं
रविकरगौरवराम्बरं दधाने ।
वपुरलककुलावृताननाब्जं
विजयसखे रतिरस्तु मेऽनवद्या ॥
tri-bhuvana-kamanaṃ tamāla-varṇaṃ
ravi-kara-gaura-varāmbaraṃ dadhāne |
vapur-alaka-kulāvṛtānanābjaṃ
vijaya-sakhe ratir-astu me'navadyā ||
என் தூய, குற்றமற்ற அன்பு அவரிடம் இருக்கட்டும் — அர்ஜுனனின் (விஜயனின்) தோழன், மூன்று உலகங்களிலும் மிகவும் அழகானவர், தமால மரம் போல் கருநிறத்தவர், சூரியக் கதிர்கள் போல் ஒளிரும் பீதாம்பரம் அணிந்தவர், தாமரை முகம் சுருள் கூந்தலால் சூழப்பட்டவர்.
Verse 3
युधि तुरगरजोविधूम्रविष्वक्-
कचलुलितश्रमवार्यलङ्कृतास्ये ।
मम निशितशरैर्विभिद्यमान-
त्वचि विलसत्कवचेऽस्तु कृष्ण आत्मा ॥
yudhi turaga-rajo-vidhūmra-viṣvak-
kaca-lulita-śrama-vāry-alaṅkṛtāsye |
mama niśita-śarair-vibhidyamāna-
tvaci vilasat-kavace'stu kṛṣṇa ātmā ||
போர்க்களத்தில், அவர் முகம் குதிரைகளின் குளம்புகளால் எழுந்த தூசியால் சாம்பல் நிறமாகி, உழைப்பால் ஏற்பட்ட வியர்வைத் துளிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, அவர் தோல் என் கூரிய அம்புகளால் துளைக்கப்பட்டு, அவர் கவசம் மின்னிக்கொண்டிருக்க — அந்தக் கிருஷ்ணனில் என் ஆத்மா நிலைபெறட்டும்.
Verse 4
सपदि सखिवचो निशम्य मध्ये
निजपरयोर्बलयो रथं निवेश्य ।
स्थितवति परसैनिकायुरक्ष्णा
हृतवति पार्थसखे रतिर्ममास्तु ॥
sapadi sakhi-vaco niśamya madhye
nija-parayor-balayo rathaṃ niveśya |
sthitavati para-sainikāyur-akṣṇā
hṛtavati pārtha-sakhe ratir-mamāstu ||
உடனே தன் தோழனின் (அர்ஜுனனின்) வார்த்தைகளைக் கேட்டு, இரு படைகளுக்கும் நடுவே தேரை நிறுத்தி, அங்கேயே தன் பார்வையால் மட்டுமே எதிரிப் படை வீரர்களின் ஆயுளைக் கவர்ந்த — அந்தப் பார்த்தனின் தோழனில் என் அன்பு இருக்கட்டும்.
Verse 5
व्यवहितपृतनामुखं निरीक्ष्य
स्वजनवधाद्विमुखस्य दोषबुद्ध्या ।
कुमतिमहरदात्मविद्यया यश्-
चरणरतिः परमस्य तस्य मेऽस्तु ॥
vyavahita-pṛtanā-mukhaṃ nirīkṣya
sva-jana-vadhād-vimukhasya doṣa-buddhyā |
kumatim-aharad-ātma-vidyayā yaś-
caraṇa-ratiḥ paramasya tasya me'stu ||
என்னைப் படையின் முன்னணியில் கண்டு அர்ஜுனன் சுற்றத்தாரைக் கொல்வதிலிருந்து விலகி, அதைப் பாவமாகக் கருதியபோது, ஆத்மவித்தை உபதேசத்தால் அவன் குமதியை (மோகத்தை) நீக்கிய — அந்தப் பரமேஶ்வரனின் திருவடிகளில் என் ரதி இருக்கட்டும்.
Verse 6
स्वनिगममपहाय मत्प्रतिज्ञा-
मृतमधिकर्तुमवप्लुतो रथस्थः ।
धृतरथचरणोऽभ्ययाच्चलद्गु-
र्हरिरिव हन्तुमिभं गतोत्तरीयः ॥
sva-nigamam-apahāya mat-pratijñām-
ṛtam-adhi-kartum-avapluto ratha-sthaḥ |
dhṛta-ratha-caraṇo'bhyayāc-calad-gur-
harir-iva hantum-ibhaṃ gatottarīyaḥ ||
என் சபதத்தை மெய்யாக்க தன் சபதத்தை (ஆயுதம் ஏந்தமாட்டேன் என்பதை) விட்டு — தேரிலிருந்து குதித்து, தேர்ச் சக்கரத்தை எடுத்து, மேலாடை விழ, பூமியை நடுங்கச் செய்து, சிங்கம் யானையின் மீது பாய்வது போல் என் மீது ஓடினார்.
Verse 7
शितविशिखहतो विशीर्णदंशः
क्षतजपरिप्लुत आततायिनो मे ।
प्रसभमभिससार मद्वधार्थं
स भवतु मे भगवान्गतिर्मुकुन्दः ॥
śita-viśikha-hato viśīrṇa-daṃśaḥ
kṣataja-paripluta ātatāyino me |
prasabham-abhisasāra mad-vadhārthaṃ
sa bhavatu me bhagavān-gatir-mukundaḥ ||
என் கூரிய அம்புகளால் காயப்பட்டு, கவசம் சிதறி, உடல் இரத்தத்தில் தோய்ந்து — அந்த ஆததாயி என்னைக் கொல்ல வேகமாக ஓடினார்; அந்த இறைவன் முகுந்தனே என் கதியாகட்டும்.
Verse 8
विजयरथकुटुम्ब आत्ततोत्रे
धृतहयरश्मिनि तच्छ्रियेक्षणीये ।
भगवति रतिरस्तु मे मुमूर्षो-
र्यमिह निरीक्ष्य हता गताः स्वरूपम् ॥
vijaya-ratha-kuṭumba ātta-totre
dhṛta-haya-raśmini tac-chriyekṣaṇīye |
bhagavati ratir-astu me mumūrṣor-
yam-iha nirīkṣya hatā gatāḥ sva-rūpam ||
இந்த மரண நேரத்தில் என் அன்பு அந்த இறைவனில் இருக்கட்டும், அவர் அர்ஜுனனின் தேர்க் குதிரைகளின் கடிவாளத்தையும் சாட்டையையும் ஏந்தியவர், அவர் ஒளி ஒப்பற்றது — இங்கே போர்க்களத்தில் அவரைக் கண்டு உயிர் துறந்தவர்கள் அவர் வடிவத்தையே அடைந்தனர்.
Verse 9
ललितगतिविलासवल्गुहास-
प्रणयनिरीक्षणकल्पितोरुमानाः ।
कृतमनुकृतवत्य उन्मदान्धाः
प्रकृतिमगन्किल यस्य गोपवध्वः ॥
lalita-gati-vilāsa-valgu-hāsa-
praṇaya-nirīkṣaṇa-kalpitoru-mānāḥ |
kṛtam-anu-kṛtavatya unmadāndhāḥ
prakṛtim-agan-kila yasya gopa-vadhvaḥ ||
அவர் மனோகர நடை, அழகிய புன்னகை, அன்பு நிறைந்த பார்வையால் வ்ரஜ கோபியர் பெருமிதம் கொண்டனர், காதல் வெறியில் அவர் ஒவ்வொரு செயலையும் பின்பற்றி அவர் வடிவத்தையே அடைந்தனர் — அந்த இறைவனில் என் மனம் மகிழட்டும்.
Verse 10
मुनिगणनृपवर्यसङ्कुलेऽन्तः
सदसि युधिष्ठिरराजसूय एषाम् ।
अर्हणमुपपेद ईक्षणीयो
मम दृशिगोचर एष आविरात्मा ॥
muni-gaṇa-nṛpa-varya-saṅkule'ntaḥ
sadasi yudhiṣṭhira-rāja-sūya eṣām |
arhaṇam-upapeda īkṣaṇīyo
mama dṛśi-gocara eṣa āvir-ātmā ||
முனிவர்களாலும் சிறந்த அரசர்களாலும் நிறைந்த அரசன் யுதிஷ்டிரனின் ராஜசூய யாகத்தின் பெரும் சபையில் அக்ர பூஜைக்கு தகுதியானவராகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட — அந்தப் பரமாத்மாவே இன்று என் கண்களுக்கு முன் வெளிப்பட்டிருக்கிறார்.
Verse 11
तमिममहमजं शरीरभाजां
हृदि हृदि धिष्ठितमात्मकल्पितानाम् ।
प्रतिदृशमिव नैकधार्कमेकं
समधिगतोऽस्मि विधूतभेदमोहः ॥
tam-imam-aham-ajaṃ śarīra-bhājāṃ
hṛdi hṛdi dhiṣṭhitam-ātma-kalpitānām |
prati-dṛśam-iva naikadhārkam-ekaṃ
samadhigato'smi vidhūta-bheda-mohaḥ ||
அந்தப் பிறப்பற்ற இறைவன் ஒவ்வொரு உடலெடுத்தவரின் இதயத்திலும் அந்தராத்மாவாக நிலைபெற்றுள்ளார், ஒருவராக இருந்தாலும் பலராகத் தோன்றுகிறார் — ஒரே சூரியன் பல கண்களில் பிரதிபலிப்பது போல். வேற்றுமை மோகத்திலிருந்து விடுபட்டு இப்போது நான் அவரை அடைந்துவிட்டேன்.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →