ఆపదర్థే ధనం రక్షేత్ (ధనం, భార్య మరియు ఆత్మ రక్షణ) — Word-by-Word Meaning
आपदर्थे धनं रक्षेत्
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
आपदर्थे
āpad-arthe
ఆపద లేదా సంకట (కాలం) కోసం
धनम्
dhanam
ధనం, డబ్బు
रक्षेत्
rakṣet
రక్షించుకోవాలి / కాపాడుకోవాలి / కూడబెట్టుకోవాలి
दारान्
dārān
భార్య (మరియు కుటుంబం); గృహస్థం
धनैः
dhanaiḥ
ధనం ద్వారా, డబ్బుతో
अपि
api
కూడా, మరియు
आत्मानम्
ātmānam
తనను తాను, తన ఆత్మను
सततम्
satatam
ఎల్లప్పుడూ, నిరంతరం, అన్ని వేళలా
दारैः
dāraiḥ
భార్య/కుటుంబాన్ని (త్యజించైనా)
धनैः अपि
dhanaiḥ api
మరియు ధనాన్ని (త్యజించైనా)
दारैरपि धनैरपि
dārair api dhanair api
భార్య, ధనం రెండింటి విలువతోనైనా (ముందు ఆత్మను రక్షించాలి)
रक्षेद् धनैरपि
rakṣed dhanair api
ధనం ఖర్చు చేసైనా (కుటుంబాన్ని) రక్షించాలి
Complete Translation
ఆపదల కాలం కోసం ధనాన్ని కాపాడుకోవాలి (కూడబెట్టుకోవాలి); ఆ ధనాన్ని ఖర్చు చేసైనా భార్యను, కుటుంబాన్ని రక్షించుకోవాలి; కానీ తన ఆత్మను (తనను తాను) ఎల్లప్పుడూ రక్షించుకోవాలి, అందుకోసం కుటుంబాన్ని, ధనాన్ని రెండింటినీ త్యజించవలసి వచ్చినా సరే. చాణక్యుడు ప్రాధాన్యతల స్పష్టమైన క్రమాన్ని చెబుతాడు — ధనం ఆపద నుండి కాపాడుతుంది, కుటుంబం ధనం కంటే ప్రియమైనది, కానీ ఆత్మ (తన జీవితం, ఉనికి) అన్నింటికంటే పైన రక్షించదగినది.
Origin & History
Source: Chanakya Niti
Author: Chanakya (Vishnugupta / Kautilya)
Period: Ancient India (c. 4th–3rd century BCE)
చంద్రగుప్త మౌర్యుడిని సింహాసనానికి చేర్చిన చాణక్యుడు, తాను కష్టపడి సంపాదించిన జీవన రక్షణ, సమృద్ధి జ్ఞానాన్ని సంక్షిప్త నీతి శ్లోకాలలో సారాంశంగా బంధించాడు. ధనం, కుటుంబం, ఆత్మ రక్షణపై ఈ శ్లోకం అతని ఆచరణాత్మక నీతిని ప్రతిబింబిస్తుంది — ఇది వివేకవంతుడు సంకటంలో తూచవలసిన విలువల క్రమాన్ని నిర్దేశిస్తూ, ధనం, గృహస్థం కంటే పైన తన ఆత్మ రక్షణను ఉంచుతుంది.
Frequently Asked Questions
'ఆపదర్థే ధనం రక్షేత్' ఎక్కడి నుండి వచ్చింది?▼
ఇది చాణక్య నీతి (నీతి దర్పణ) లోని ఒక ప్రసిద్ధ శ్లోకం — ఇది రాజనీతి, అర్థశాస్త్రం, నీతిల ప్రాచీన భారతీయ ఆచార్యుడైన చాణక్యుడికి (కౌటిల్యుడు / విష్ణుగుప్తుడు) ఆపాదించిన సూక్తుల సముదాయం.
ఈ శ్లోకంలో ప్రాధాన్యతల క్రమం ఏమిటి?▼
ఆపద కోసం ధనాన్ని కూడబెట్టాలి; ఆ ధనాన్ని ఖర్చు చేసైనా కుటుంబాన్ని (దార) రక్షించాలి; తన ఆత్మను (ఆత్మన్) ఎల్లప్పుడూ రక్షించుకోవాలి, అందుకోసం కుటుంబం, ధనం రెండింటినీ త్యజించవలసి వచ్చినా. ముందు ఆత్మ, తరువాత కుటుంబం, ఆపై ధనం — ఇది విలువ ఆరోహణ క్రమం.
'ముందు తనను రక్షించుకోవడం' అంటే స్వార్థమా?▼
కాదు. ఈ శ్లోకం నిజమైన ఆపదలో వివేకం గురించి మాట్లాడుతుంది, స్వార్థం గురించి కాదు. తన జీవితం, ఉనికే నశిస్తే కుటుంబాన్ని రక్షించలేరు, ధనాన్ని వాడలేరు; కనుక ఆత్మ రక్షణే మిగతా అన్ని కర్తవ్యాలను సాధ్యం చేసే పునాది.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →