Mantra.Tips

అక్రూర స్తుతి (అక్రూరుని ప్రార్థన) Meaning — Line by Line

अक्रूर स्तुति

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of అక్రూర స్తుతి (అక్రూరుని ప్రార్థన) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

nato'smy ahaṁ tvākhila-hetu-hetuṁ

नतोऽस्म्यहं त्वाखिलहेतुहेतुं नारायणं पूरुषमाद्यमव्ययम् यन्नाभिजातादरविन्दकोशाद् ब्रह्माविरासीद्यत एष लोकः १॥

nato'smy ahaṁ tvākhila-hetu-hetuṁ nārāyaṇaṁ pūruṣam ādyam avyayam | yan-nābhi-jātād aravinda-kośād brahmāvirāsīd yata eṣa lokaḥ || 1||

Meaningనేను మీకు ప్రణామం చేస్తాను — సర్వ కారణాలకు కారణం, నారాయణుడు, ఆది, అవ్యయ పరమ పురుషుడు — ఎవరి నాభి నుండి పుట్టిన కమలకోశం నుండి బ్రహ్మ ప్రకటమయ్యాడో, ఎవరి నుండి ఈ సమస్త లోకం ఉద్భవించిందో.

Verse 2#

bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham ādir

भूस्तोयमग्निः पवनं खमादिर् महानजादिर्मन इन्द्रियाणि सर्वेन्द्रियार्था विबुधाश्च सर्वे ये हेतवस्ते जगतोऽङ्गभूताः २॥

bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham ādir mahān ajādir mana indriyāṇi | sarvendriyārthā vibudhāś ca sarve ye hetavas te jagato'ṅga-bhūtāḥ || 2||

Meaningభూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం, వాటి ఆదికారణం (అహంకారం); మహత్తత్త్వం; అజన్మ ప్రకృతి; మనస్సు, ఇంద్రియాలు, ఇంద్రియ విషయాలు, సమస్త అధిష్ఠాన దేవతలు — ఇవన్నీ జగత్తు కారణాలు మీ అంగభూతాలే.

Verse 3#

namo vijñāna-mātrāya sarva-pratyaya-hetave |

नमो विज्ञानमात्राय सर्वप्रत्ययहेतवे पुरुषेशप्रधानाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये ३॥

namo vijñāna-mātrāya sarva-pratyaya-hetave | puruṣeśa-pradhānāya brahmaṇe'nanta-śaktaye || 3||

Meaningమీకు నమస్కారం, విశుద్ధ విజ్ఞానం (చైతన్యం) మాత్రమైనవారికి, సమస్త జ్ఞానానికి హేతువైనవారికి, పురుషుడు, ప్రధానం (ప్రకృతి)ల స్వామికి — అనంత శక్తుల ఆ పరబ్రహ్మానికి నమస్కారం.

Verse 4#

namas te vāsudevāya sarva-bhūta-kṣayāya ca |

नमस्ते वासुदेवाय सर्वभूतक्षयाय हृषीकेश नमस्तुभ्यं प्रपन्नं पाहि मां प्रभो ४॥

namas te vāsudevāya sarva-bhūta-kṣayāya ca | hṛṣīkeśa namas tubhyaṁ prapannaṁ pāhi māṁ prabho || 4||

Meaningఓ వాసుదేవా, మీకు నమస్కారం, సమస్త భూతాల ఆశ్రయమైనవారికి; ఓ హృషీకేశా, మీకు నమస్కారం. ఓ ప్రభూ, నేను మీ శరణు పొందాను — నన్ను రక్షించు.

Word-by-Word Breakdown

नतोऽस्म्यहं
nato'smy ahaṁ
నేను ప్రణామం చేస్తాను
त्वाखिलहेतुहेतुं
tvā akhila-hetu-hetuṁ
మీకు, సర్వ కారణాలకు కారణం
नारायणं
nārāyaṇaṁ
నారాయణునికి (సమస్త ప్రాణుల ఆశ్రయం)
पूरुषमाद्यमव्ययम्
pūruṣam ādyam avyayam
ఆది, అవ్యయ పరమ పురుషుడు
यन्नाभिजातात्
yan-nābhi-jātāt
ఎవరి నాభి నుండి పుట్టినది
अरविन्दकोशात्
aravinda-kośāt
కమల కోశం నుండి
ब्रह्माविरासीत्
brahmā avirāsīt
బ్రహ్మ ప్రకటమయ్యాడు (సృష్టికర్త)
यत एष लोकः
yata eṣa lokaḥ
ఎవరి నుండి ఈ సమస్త లోకం (ఉద్భవించినది)
भूस्तोयमग्निः पवनं खम्
bhūs toyam agniḥ pavanaṁ kham
భూమి, జలం, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం (పంచ మహాభూతాలు)
महान्
mahān
మహత్తత్త్వం (విశ్వ బుద్ధి)
मन इन्द्रियाणि
mana indriyāṇi
మనస్సు, ఇంద్రియాలు
ये हेतवस्ते जगतोऽङ्गभूताः
ye hetavas te jagato'ṅga-bhūtāḥ
ఇవన్నీ జగత్తు కారణాలు మీ అంగభూతాలే
नमो विज्ञानमात्राय
namo vijñāna-mātrāya
మీకు నమస్కారం, విశుద్ధ విజ్ఞానం (చైతన్యం) మాత్రమైనవారికి
सर्वप्रत्ययहेतवे
sarva-pratyaya-hetave
సమస్త జ్ఞానం, బోధకు మూలం
ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये
brahmaṇe'nanta-śaktaye
అనంత శక్తుల పరబ్రహ్మానికి
नमस्ते वासुदेवाय
namas te vāsudevāya
మీకు నమస్కారం, వాసుదేవా (అంతర్యామి ప్రభువు, వసుదేవ పుత్రుడు)
सर्वभूतक्षयाय च
sarva-bhūta-kṣayāya ca
మరియు సమస్త సృష్ట భూతాల ఆశ్రయానికి (విశ్రామస్థలానికి)
हृषीकेश नमस्तुभ्यं
hṛṣīkeśa namas tubhyaṁ
ఓ హృషీకేశా (ఇంద్రియాల స్వామి), మీకు నమస్కారం
प्रपन्नं पाहि मां प्रभो
prapannaṁ pāhi māṁ prabho
ఓ ప్రభూ, నేను శరణాగతుడను, నన్ను రక్షించు

Origin & History

Source: Srimad Bhagavata Purana, Canto 10, Chapter 40 (The Prayers of Akrura)

Author: Veda Vyasa (as spoken by Akrura)

Period: Ancient (Puranic)

కంసుడు భక్తుడైన అక్రూరుని కృష్ణ, బలరాములను బృందావనం నుండి మధురకు తీసుకురావడానికి పంపినప్పుడు, అక్రూరుడు ప్రభువు దర్శనం కోసం ఉత్కట అభిలాషతో నిండిన హృదయంతో ప్రయాణం చేశాడు. మార్గంలో యమునా నదిలో స్నానం చేస్తుండగా, శేషనాగంపై విరాజమానుడై, దివ్య ప్రాణులతో పరివేష్టితుడై ఉన్న పరమ ప్రభువు నారాయణ స్వరూపంలో కృష్ణుని అద్భుత దర్శనం లభించింది. ఆశ్చర్యం, ప్రేమతో పరవశించి అక్రూరుడు చేతులు జోడించి ఈ స్తుతి చేశాడు, కృష్ణుని సర్వ కారణాలకు కారణంగా, ఎవరి నాభి-కమలం నుండి బ్రహ్మ పుట్టాడో, ఎవరి శరీరంలో సమస్త బ్రహ్మాండం నిలిచి ఉందో, అట్టివానిగా మహిమపరిచాడు. తనను పూర్తిగా సమర్పించుకుంటూ, 'ఓ ప్రభూ, నేను మీ శరణు పొందాను, నన్ను రక్షించు' అని ముగించాడు. ఆయన ఈ ప్రార్థన భాగవతంలోని మహా భక్తి-స్తోత్రాలలో స్థానం పొందింది.

Frequently Asked Questions

అక్రూర స్తుతి అంటే ఏమిటి?
అక్రూర స్తుతి అంటే అక్రూరుడు — కృష్ణ, బలరాములను మధురకు తీసుకువెళ్ళిన శ్రేష్ఠ యాదవుడు — సమర్పించిన ప్రార్థన, శ్రీమద్భాగవతం (స్కంధం 10, అధ్యాయం 40)లో వర్ణించబడింది. యమునలో ప్రభువు దివ్య దర్శనం పొంది పరవశించి అక్రూరుడు కృష్ణుని పరమ పురుషునిగా, నారాయణునిగా స్తుతించి, తనను పూర్తిగా సమర్పించుకున్నాడు.
అక్రూర స్తుతి ఎక్కడ వస్తుంది?
ఇది శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం, అధ్యాయం 40లో వస్తుంది, దీని శీర్షిక 'అక్రూరుని ప్రార్థన'. ఇక్కడ దాని ప్రసిద్ధ ప్రారంభ శ్లోకం, సృష్టిని ప్రభువు శరీరంగా వర్ణించే శ్లోకం, శరణాగతి ప్రసిద్ధ ముగింపు శ్లోకాలు ఇవ్వబడ్డాయి.
'నమస్తే వాసుదేవాయ... ప్రపన్నం పాహి మాం ప్రభో' అర్థం ఏమిటి?
దీని అర్థం: 'ఓ వాసుదేవా, సమస్త భూతాల ఆశ్రయమా, మీకు నమస్కారం; ఓ హృషీకేశా, మీకు నమస్కారం. ఓ ప్రభూ, నేను మీ శరణు పొందాను, నన్ను రక్షించు.' ఇది భాగవతంలో శరణాగతి (ప్రేమపూర్వక సమర్పణ) యొక్క అత్యంత ప్రియమైన వ్యక్తీకరణలలో ఒకటి.
అక్రూర స్తుతి పఠించడం వల్ల ప్రయోజనాలేమిటి?
ఇది భక్తి, సమర్పణ భావాన్ని పెంపొందిస్తుంది, ప్రభువే సమస్త అస్తిత్వ మూలమన్న బోధను మేల్కొలుపుతుంది, ఆయన రక్షణ, కృపను కోరి పఠిస్తారు. మహా భక్తుడు పలికిన ప్రామాణిక శాస్త్రం కావడంతో ఇది ప్రత్యేకించి పవిత్రం, మంగళకరమని భావిస్తారు.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →