Mantra.Tips

ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం Meaning — Line by Line

आपदुद्धारक हनुमत् स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.
  2. Verse 2. Vaame kare vairibhidam vahantam,
  3. Verse 3. Samveeta-kaupeenam udanchitaagum,
  4. Verse 4. Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate,
  5. Verse 5. Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha,
  6. Verse 6. Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine,
  7. Verse 7. Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam,
  8. Verse 8. Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase,
  9. Verse 9. Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham,
  10. Verse 10. Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate,
  11. Verse 11. Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane,
  12. Verse 12. Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah,
  13. Verse 13. Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam,
  14. Verse 14. Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah,
  15. Verse 15. Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah,
  16. Verse 16. Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka,
  17. Verse 17. Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.
Verse 1#

Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.

अस्य श्रीआपदुद्धारक हनुमत्स्तोत्रमहामन्त्रस्य, विभीषण ऋषिः, हनुमान् देवता, सर्वापदुद्धारक श्रीहनुमत्प्रसादेन मम सर्वापन्निवृत्त्यर्थे, सर्वकार्यानुकूल्यसिद्ध्यर्थे जपे विनियोगः।

Om asya shree-aapaduddhaaraka-hanumat-stotra-mahaamantrasya, vibheeshana rishih, hanumaan devataa, sarvaapaduddhaaraka shree-hanumat-prasaadena mama sarvaapan-nivrittyarthe, sarvakaaryaanukoolya-siddhyarthe jape viniyogah.

Meaningఓం. 'ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం' అనే ఈ మహామంత్రమునకు విభీషణుడు ఋషి, హనుమంతుడు దేవత; సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరించే శ్రీహనుమంతుని అనుగ్రహముతో నా సకల ఆపదల నివారణకు, సమస్త కార్యముల అనుకూల సిద్ధికి జపములో దీని వినియోగము.

Verse 2#

Vaame kare vairibhidam vahantam,

वामे करे वैरिभिदं वहन्तं शैलं परे शृङ्खलहारिटङ्कम्। ददानमच्छच्छविमञ्जनाभं भजे ज्वलत्कुण्डलमाञ्जनेयम्॥१॥

Vaame kare vairibhidam vahantam, Shailam pare shrinkhalahaaritankam, Dadaanam acchacchavim anjanaabham, Bhaje jvalat-kundalam aanjaneyam. (1)

Meaningఎడమ చేతిలో శత్రువులను చీల్చే (అస్త్రమును), మరో చేతిలో పర్వతమును (సంజీవని) ధరించి, ఉజ్జ్వల శిలను మోస్తూ, నిర్మలమైన, అంజనమువంటి శ్యామ కాంతి గల — అట్టి ప్రజ్వలిత కుండలములు గల ఆంజనేయుని నేను భజిస్తాను.

Verse 3#

Samveeta-kaupeenam udanchitaagum,

संवीतकौपीनमुदञ्चितागुं समुज्ज्वलन्मौञ्जिमथोपवीतम्। सकुण्डलं लम्बिशिखासमेतं तमाञ्जनेयं शरणं प्रपद्ये॥२॥

Samveeta-kaupeenam udanchitaagum, Samujjvalan-maunjim athopaveetam, Sakundalam lambi-shikhaa-sametam, Tam aanjaneyam sharanam prapadye. (2)

Meaningకౌపీనము ధరించి, ఊర్ధ్వ అంగములు గల, దేదీప్యమాన మౌంజి (మేఖల) మరియు యజ్ఞోపవీతముతో కూడిన, కుండలధారి, పొడవైన శిఖ గల ఆ ఆంజనేయుని నేను శరణు వేడుతాను.

Verse 4#

Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate,

आपन्नाखिललोकार्तिहारिणे श्रीहनूमते। अकस्मादागतोत्पातनाशनाय नमो नमः॥३॥

Aapannaakhila-lokaarti-haarine shree-hanoomate, Akasmaad-aagatotpaata-naashanaaya namo namah. (3)

Meaningసకల ఆపదగ్రస్త లోకముల పీడను హరించే శ్రీహనుమంతునికి, ఆకస్మికముగా వచ్చిన ఉత్పాతములను నశింపజేసేవానికి మాటిమాటికీ నమస్కారము.

Verse 5#

Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha,

सीतावियुक्तश्रीरामशोकदुःखभयापह। तापत्रितयसंहारिन्नाञ्जनेय नमोऽस्तु ते॥४॥

Seetaaviyukta-shreeraama-shoka-duhkha-bhayaapaha, Taapatritaya-samhaarinn-aanjaneya namo'stu te. (4)

Meaningసీత ఎడబాటులో శ్రీరాముని శోకము, దుఃఖము, భయమును హరించే, మూడు తాపములను సంహరించే ఓ ఆంజనేయా! నీకు నమస్కారము.

Verse 6#

Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine,

आधिव्याधिमहामारीग्रहपीडापहारिणे। प्राणापहर्त्रे दैत्यानां रामप्राणात्मने नमः॥५॥

Aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine, Praanaapahartre daityaanaam raamapraanaatmane namah. (5)

Meaningఆధి, వ్యాధి, మహామారి, గ్రహపీడను అపహరించే, దైత్యుల ప్రాణములను హరించే, రాముని ప్రాణస్వరూపునికి నమస్కారము.

Verse 7#

Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam,

संसारसागरावर्तकर्तव्यभ्रान्तचेतसाम्। शरणागतमर्त्यानां शरण्याय नमोऽस्तु ते॥६॥

Samsaarasaagaraavarta-kartavya-bhraantachetasaam, Sharanaagata-martyaanaam sharanyaaya namo'stu te. (6)

Meaningసంసార-సాగర సుడిగుండములో కర్తవ్యముచే భ్రాంతచిత్తులైన, శరణాగత మనుష్యుల శరణ్యుడవైన నీకు నమస్కారము.

Verse 8#

Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase,

वज्रदेहाय कालाग्निरुद्रायामिततेजसे। ब्रह्मास्त्रस्तम्भनायास्मै नमः श्रीरुद्रमूर्तये॥७॥

Vajradehaaya kaalaagni-rudraayaamitatejase, Brahmaastra-stambhanaayaasmai namah shree-rudramoortaye. (7)

Meaningవజ్రదేహుడవైన, కాలాగ్నిరుద్ర స్వరూపుడవైన, అమిత తేజస్సు గల, బ్రహ్మాస్త్రమును స్తంభింపజేసే — ఈ రుద్రమూర్తికి నమస్కారము.

Verse 9#

Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham,

रामेष्टं करुणापूर्णं हनूमन्तं भयापहम्। शत्रुनाशकरं भीमं सर्वाभीष्टप्रदायकम्॥८॥

Raameshtam karunaapoornam hanoomantam bhayaapaham, Shatru-naashakaram bheemam sarvaabheeshta-pradaayakam. (8)

Meaningరామునికి ప్రియమైన, కరుణాపూర్ణుడైన, భయమును హరించే, శత్రునాశకుడైన, భీముడైన (భయంకరుడైన), సకల అభీష్టములను ప్రసాదించే హనుమంతునికి —

Verse 10#

Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate,

कारागृहे प्रयाणे वा सङ्ग्रामे शत्रुसङ्कटे। जले स्थले तथाऽऽकाशे वाहनेषु चतुष्पथे॥९॥

Kaaraagrihe prayaane vaa sangraame shatrusankate, Jale sthale tathaa''kaashe vaahaneshu chatushpathe. (9)

Meaningకారాగారములో, ప్రయాణములో, యుద్ధములో, శత్రు-సంకటములో, నీటిలో, నేలపై, ఆకాశములో, వాహనములలో, నాలుగు దారుల కూడలిలో —

Verse 11#

Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane,

गजसिंहमहाव्याघ्रचोरभीषणकानने। ये स्मरन्ति हनूमन्तं तेषां नास्ति विपत् क्वचित्॥१०॥

Gaja-simha-mahaavyaaghra-chora-bheeshana-kaanane, Ye smaranti hanoomantam teshaam naasti vipat kvachit. (10)

Meaningఏనుగు, సింహము, మహావ్యాఘ్రము, దొంగలతో భయంకరమైన అడవిలో — హనుమంతుని స్మరించేవారికి ఎక్కడా విపత్తు ఉండదు.

Verse 12#

Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah,

सर्ववानरमुख्यानां प्राणभूतात्मने नमः। शरण्याय वरेण्याय वायुपुत्राय ते नमः॥११॥

Sarva-vaanara-mukhyaanaam praanabhootaatmane namah, Sharanyaaya varenyaaya vaayuputraaya te namah. (11)

Meaningసకల వానరశ్రేష్ఠుల ప్రాణస్వరూపునికి నమస్కారము; శరణ్యుడవు, వరేణ్యుడవు అయిన వాయుపుత్రా నీకు నమస్కారము.

Verse 13#

Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam,

प्रदोषे वा प्रभाते वा ये स्मरन्त्यञ्जनासुतम्। अर्थसिद्धिं जयं कीर्तिं प्राप्नुवन्ति संशयः॥१२॥

Pradoshe vaa prabhaate vaa ye smaranty-anjanaasutam, Arthasiddhim jayam keertim praapnuvanti na samshayah. (12)

Meaningసాయంకాలమైనా ప్రాతఃకాలమైనా అంజనాపుత్రుని స్మరించేవారు అర్థసిద్ధి, విజయము, కీర్తి పొందుతారు — ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 14#

Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah,

जप्त्वा स्तोत्रमिदं मन्त्रं प्रतिवारं पठेन्नरः। राजस्थाने सभास्थाने प्राप्ते वादे लभेज्जयम्॥१३॥

Japtvaa stotram idam mantram prativaaram pathennarah, Raajasthaane sabhaasthaane praapte vaade labhejjayam. (13)

Meaningఈ స్తోత్ర-మంత్రమును జపించి ప్రతిసారి దీనిని పఠించే మనుష్యుడు రాజసభలో, సభాస్థానములో లేదా వాదము ఎదురైనప్పుడు విజయము పొందుతాడు.

Verse 15#

Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah,

विभीषणकृतं स्तोत्रं यः पठेत् प्रयतो नरः। सर्वापद्भ्यो विमुच्येत नात्र कार्या विचारणा॥१४॥

Vibheeshanakritam stotram yah pathet prayato narah, Sarvaapadbhyo vimuchyeta naatra kaaryaa vichaaranaa. (14)

Meaningవిభీషణుడు రచించిన ఈ స్తోత్రమును సంయమముగల మనుష్యుడు పఠిస్తే సకల ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడు — ఇందులో ఆలోచించవలసిన అవసరము లేదు.

Verse 16#

Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka,

मर्कटेश महोत्साह सर्वशोकनिवारक। शत्रून् संहर मां रक्ष श्रियं दापय भो हरे॥१५॥

Markateesha mahotsaaha sarvashoka-nivaaraka, Shatroon samhara maam raksha shriyam daapaya bho hare. (15)

Meaningఓ మహా ఉత్సాహముగల వానరేశా! ఓ సకల శోకమును నివారించేవాడా! నా శత్రువులను సంహరించు, నన్ను రక్షించు, నాకు శ్రీని (సమృద్ధిని) ప్రసాదించు, ఓ హరీ (హనుమంతా)!

Verse 17#

Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.

इति श्रीसुदर्शनसंहितायां विभीषणकृतं सर्वापदुद्धारकं श्रीहनुमत्स्तोत्रं सम्पूर्णम्

Iti shree-sudarshana-samhitaayaam vibheeshanakritam sarvaapaduddhaarakam shree-hanumat-stotram sampoornam.

Meaningఈ విధముగా శ్రీసుదర్శనసంహితలో విభీషణకృత సర్వాపదుద్ధారక శ్రీహనుమత్ స్తోత్రము సంపూర్ణమైనది.

Word-by-Word Breakdown

आपदुद्धारक
aapad-uddhaaraka
ఆపదల నుండి ఉద్ధరించేవాడు, సంకటము నుండి రక్షకుడు (ఆపద్ = విపత్తు, ఉద్ధారక = ఎత్తేవాడు/రక్షించేవాడు)
विनियोगः
viniyogah
వినియోగము / అనుష్ఠాన ప్రయోగము (పఠనము ఆరంభములో మంత్రముది)
विभीषण ऋषिः
vibheeshana rishih
విభీషణుడు ఈ స్తోత్రమునకు ఋషి
वामे करे
vaame kare
ఎడమ చేతిలో
वैरिभिदम्
vairi-bhidam
శత్రువులను చీల్చే/నశింపజేసేది
शैलं वहन्तम्
shailam vahantam
పర్వతమును (సంజీవని) ధరించి
भजे ज्वलत्कुण्डलमाञ्जनेयम्
bhaje jvalat-kundalam aanjaneyam
ప్రజ్వలిత కుండలములు గల ఆంజనేయుని (అంజనా-పుత్రుని) నేను భజిస్తాను
शरणं प्रपद्ये
sharanam prapadye
నేను శరణు వేడుతాను
आपन्नाखिललोकार्तिहारिणे
aapanna-akhila-loka-aarti-haarine
సకల ఆపదగ్రస్త లోకముల పీడను హరించేవానికి
अकस्मादागतोत्पातनाशनाय
akasmaad-aagata-utpaata-naashanaaya
ఆకస్మికముగా వచ్చిన ఉత్పాతముల/అపశకునముల నాశకునికి
नमो नमः
namo namah
మాటిమాటికీ నమస్కారము
तापत्रितयसंहारिन्
taapa-tritaya-samhaarin
ఓ మూడు తాపముల (ఆధ్యాత్మిక, ఆధిభౌతిక, ఆధిదైవిక) సంహారకుడా
आधिव्याधिमहामारीग्रहपीडापहारिणे
aadhi-vyaadhi-mahaamaaree-grahapeedaa-pahaarine
ఆధి, వ్యాధి, మహామారి, గ్రహపీడను అపహరించేవానికి
रामप्राणात्मने
raama-praanaatmane
రాముని ప్రాణస్వరూపునికి/ఆత్మస్వరూపునికి
शरणागतमर्त्यानां शरण्याय
sharanaagata-martyaanaam sharanyaaya
శరణాగత మనుష్యుల శరణ్యునికి
वज्रदेहाय
vajra-dehaaya
వజ్రమువంటి కఠిన దేహము గలవానికి
ब्रह्मास्त्रस्तम्भनाय
brahmaastra-stambhanaaya
బ్రహ్మాస్త్రమును సైతము స్తంభింపజేయగల/నివారించగలవానికి
रामेष्टम्
raama-ishtam
రామునికి ప్రియమైన / రామునికి ఇష్టుడైన
सर्वाभीष्टप्रदायकम्
sarva-abheeshta-pradaayakam
సకల అభీష్ట వస్తువుల ప్రదాత
कारागृहे प्रयाणे
kaaraagrihe prayaane
కారాగారములో లేదా ప్రయాణము చేస్తున్నప్పుడు
ये स्मरन्ति हनूमन्तम्
ye smaranti hanoomantam
హనుమంతుని స్మరించేవారు
तेषां नास्ति विपत् क्वचित्
teshaam naasti vipat kvachit
వారికి ఎక్కడా విపత్తు ఉండదు
अर्थसिद्धिं जयं कीर्तिम्
artha-siddhim jayam keertim
అర్థసిద్ధి (ధనము/లక్ష్య ప్రాప్తి), విజయము, కీర్తి
सभास्थाने प्राप्ते वादे लभेज्जयम्
sabhaasthaane praapte vaade labhejjayam
సభాస్థానములో లేదా వాదము ఎదురైనప్పుడు విజయము లభిస్తుంది
सर्वापद्भ्यो विमुच्येत
sarva-aapadbhyo vimuchyeta
సకల ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడు
मर्कटेश महोत्साह
markateesha mahotsaaha
ఓ వానరేశా, మహా ఉత్సాహము/పరాక్రమము గలవాడా

Origin & History

Source: Sri Sudarshana Samhita

Author: Vibhishana (brother of Ravana, devotee of Rama)

Period: Traditional (Puranic/Samhita literature)

ఈ స్తోత్రం విభీషణునికి ఆపాదించబడింది, శ్రీసుదర్శనసంహితలో భద్రపరచబడింది. రామాయణ యుద్ధములో హనుమంతుని అసంఖ్యాక ఉద్ధారములను — అన్నిటికీ మించి లక్ష్మణుని ప్రాణములను కాపాడుటకు సంజీవని పర్వతమును తేవడం — చూసిన విభీషణుడు, హనుమంతుని ఆపదకు పరమ హర్తగా ఈ స్తోత్రమును రచించాడు. ధ్యాన శ్లోకములు హనుమంతుని ఒక చేతిలో పర్వతము, మరో చేతిలో శత్రునాశక అస్త్రముతో చిత్రిస్తాయి, ఇది ఆయన ఆరోగ్యదాత, రక్షకుడు అనే రెండు పాత్రలను చూపుతుంది. చివరి శ్లోకములు ఫలశ్రుతిగా ఉండి భక్తుడు ఏ ఏ ఆపదల నుండి విముక్తుడవుతాడో పేర్కొంటాయి.

Frequently Asked Questions

'ఆపదుద్ధారక' అర్థమేమి?
'ఆపదుద్ధారక' అనేది 'ఆపద్' (విపత్తు, సంకటం, దుర్భాగ్యం) మరియు 'ఉద్ధారక' (ఎత్తేవాడు లేదా రక్షించేవాడు) ల కలయిక. కావున 'ఆపదుద్ధారక హనుమంతుడు' అంటే 'సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరించే హనుమంతుడు.' ఈ స్తోత్రం హనుమంతుడు భక్తులను ప్రతి విధమైన సంకటము నుండి బయటకు తీసే శక్తి పేరిట ఉంది.
ఈ స్తోత్రమును ఎవరు రచించారు, ఇది ఎక్కడిది?
దీనిని రావణుని భక్త-సోదరుడైన విభీషణుడు రచించాడు, ఇది శ్రీసుదర్శనసంహితలో భద్రపరచబడింది. ఆరంభ వినియోగం స్పష్టముగా విభీషణుని ఋషి (ద్రష్ట) గాను, హనుమంతుని ఈ మంత్ర-స్తోత్రమునకు దేవతగాను పేర్కొంటుంది.
ఆపదుద్ధారక హనుమత్ స్తోత్రం ప్రత్యేకముగా ఎప్పుడు పఠిస్తారు?
దీనిని సాధారణ రక్షణ కొరకు ప్రాతః, సాయం పఠిస్తారు, ప్రత్యేకముగా ఏదైనా కష్టమును ఎదుర్కొనే ముందు — వ్యాజ్యం, పరీక్ష లేదా ఇంటర్వ్యూ, ప్రయాణం, రోగం లేదా ఆకస్మిక సంకటం — ఎందుకంటే శ్లోకములు సకల ఆపదల నుండి ఉద్ధరణ, రాజసభ, సభ, వాదములలో విజయం వాగ్దానం చేస్తాయి.
ఈ స్తోత్రములో హనుమంతుడు పర్వతమును మోస్తున్నట్లు ఎందుకు చూపబడ్డాడు?
ధ్యాన శ్లోకం హనుమంతుని పర్వతమును మోస్తున్నట్లు వర్ణిస్తుంది ఎందుకంటే రామాయణములోని ప్రసిద్ధ ఘట్టములో ఆయన హిమాలయాలకు వెళ్ళి గాయపడిన లక్ష్మణుని పునరుజ్జీవింపజేయుటకు ప్రాణరక్షక సంజీవని మూలికతో సహా సంపూర్ణ సంజీవని పర్వతమును తెచ్చాడు — ఇది హనుమంతుని ఆపద నుండి ఉద్ధరించేవానిగా చక్కని చిత్రం.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →