అర్జునకృత దుర్గా స్తోత్రం Meaning — Line by Line

अर्जुनकृत दुर्गा स्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

← Full Page Complete Lyrics Benefits & How to Chant

Meaning — Line by Line

Every verse of అర్జునకృత దుర్గా స్తోత్రం with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾

Verse 1. namaste siddha-senāni ārye mandara-vāsini |
Verse 2. bhadrakāli namas-tubhyaṃ mahākāli namo'stu te |
Verse 3. kātyāyani mahā-bhāge karāli vijaye jaye |
Verse 4. aṭṭa-śūla-praharaṇe khaḍga-kheṭaka-dhāriṇi |
Verse 5. mahiṣāsṛk-priye nityaṃ kauśiki pīta-vāsini |

Verse 1#

नमस्ते सिद्धसेनानि आर्ये मन्दरवासिनि। कुमारि कालि कापालि कपिले कृष्णपिङ्गले॥

namaste siddha-senāni ārye mandara-vāsini | kumāri kāli kāpāli kapile kṛṣṇa-piṅgale ||

Meaningఓ సిద్ధుల సేనకు సేనాపతీ! ఓ మందరాచలంపై నివసించే ఆర్యా! నీకు నమస్కారం — ఓ కుమారీ, ఓ కాళీ, ఓ కాపాలీ, ఓ కపిలా, ఓ కృష్ణపింగళా!

Verse 2#

भद्रकालि नमस्तुभ्यं महाकालि नमोऽस्तु ते। चण्डि चण्डे नमस्तुभ्यं तारिणि वरवर्णिनि॥

bhadrakāli namas-tubhyaṃ mahākāli namo'stu te | caṇḍi caṇḍe namas-tubhyaṃ tāriṇi vara-varṇini ||

Meaningఓ మంగళమయి భద్రకాళీ, నీకు నమస్కారం; ఓ మహాకాళీ, నీకు నమస్కారం అగుగాక; ఓ చండీ, ఓ చండా, నీకు నమస్కారం; ఓ తారిణీ, ఓ వరవర్ణినీ!

Verse 3#

कात्यायनि महाभागे करालि विजये जये। शिखिपिच्छध्वजधरे नानाभरणभूषिते॥

kātyāyani mahā-bhāge karāli vijaye jaye | śikhi-piccha-dhvaja-dhare nānā-bharaṇa-bhūṣite ||

Meaningఓ మహాభాగ్యశాలినీ కాత్యాయనీ, ఓ కరాళీ, ఓ విజయా, ఓ జయా! ఓ మయూరపింఛ ధ్వజం ధరించిన, నానా ఆభరణాలతో అలంకృత దేవీ!

Verse 4#

अट्टशूलप्रहरणे खड्गखेटकधारिणि। गोपेन्द्रस्यानुजे ज्येष्ठे नन्दगोपकुलोद्भवे॥

aṭṭa-śūla-praharaṇe khaḍga-kheṭaka-dhāriṇi | gopendrasyānuje jyeṣṭhe nanda-gopa-kulodbhave ||

Meaningఓ వికరాళ శూలం (త్రిశూలం) ధరించిన, ఓ ఖడ్గ, ఢాలు ధారిణీ! ఓ గోపేంద్రుని (కృష్ణుని) చెల్లెలా, ఓ జ్యేష్ఠా, ఓ నందగోపుని కులంలో జన్మించినదానా!

Verse 5#

महिषासृक्प्रिये नित्यं कौशिकि पीतवासिनि। अट्टहासे कोकमुखे नमस्तेऽस्तु रणप्रिये॥

mahiṣāsṛk-priye nityaṃ kauśiki pīta-vāsini | aṭṭa-hāse koka-mukhe namas-te'stu raṇa-priye ||

Meaningఓ మహిషాసురుని రక్తంతో సదా ప్రసన్నురాలవైన, ఓ పీతాంబరధారిణీ కౌశికీ! ఓ అట్టహాసం చేసే, ఓ (వికరాళ) తోడేలు ముఖం కల కోకముఖీ! ఓ రణప్రియా, నీకు నమస్కారం అగుగాక!

Word-by-Word Breakdown

नमस्ते सिद्धसेनानि

namaste siddha-senāni

నీకు నమస్కారం, సిద్ధుల (పూర్ణ పురుషుల) సేనకు సేనాపతీ

आर्ये मन्दरवासिनि

ārye mandara-vāsini

ఓ ఆర్యా, మందర పర్వతంపై నివసించేదానా

कुमारि

kumāri

ఓ చిరకుమారీ (కుమారీ)

कालि कापालि

kāli kāpāli

ఓ కాళీ, ఓ కపాలం ధరించేదానా (కాపాలీ)

कपिले कृष्णपिङ्गले

kapile kṛṣṇa-piṅgale

ఓ కపిలవర్ణా, ఓ కృష్ణ, పింగళ (శ్యామ-రక్తవర్ణ) రూపా

भद्रकालि नमस्तुभ्यं

bhadrakāli namas-tubhyaṃ

ఓ మంగళమయి భద్రకాళీ, నీకు నమస్కారం

महाकालि नमोऽस्तु ते

mahākāli namo'stu te

ఓ మహాకాళీ, నీకు నా నమస్కారం అగుగాక

चण्डि चण्डे

caṇḍi caṇḍe

ఓ ఉగ్ర చండీ, ఓ క్రోధమయీ (చండా)

तारिणि वरवर्णिनि

tāriṇi vara-varṇini

ఓ తారిణీ (ప్రాణులను దాటించేదానా), ఓ పరమ వర్ణ (సుందర వర్ణ) కలదానా

कात्यायनि महाभागे

kātyāyani mahā-bhāge

ఓ కాత్యాయనీ, ఓ మహాభాగ్యశాలినీ, తేజస్వినీ

करालि विजये जये

karāli vijaye jaye

ఓ కరాళీ (వికరాళ), ఓ విజయా, ఓ జయా (జయ-స్వరూపా)

शिखिपिच्छध्वजधरे

śikhi-piccha-dhvaja-dhare

ఓ మయూరపింఛతో అలంకృత ధ్వజం ధరించేదానా

नानाभरणभूषिते

nānā-bharaṇa-bhūṣite

ఓ నానా ఆభరణాలతో అలంకృతా

अट्टशूलप्रहरणे

aṭṭa-śūla-praharaṇe

ఓ మహా, వికరాళ శూలం (త్రిశూలం) ధరించేదానా

खड्गखेटकधारिणि

khaḍga-kheṭaka-dhāriṇi

ఓ ఖడ్గం, ఢాలు ధరించేదానా

गोपेन्द्रस्य अनुजे ज्येष्ठे

gopendrasyānuje jyeṣṭhe

ఓ గోపేంద్రుని (కృష్ణుని) చెల్లెలా, ఓ జ్యేష్ఠా

नन्दगोपकुलोद्भवे

nanda-gopa-kulodbhave

ఓ నందగోపుని కులంలో జన్మించినదానా

महिषासृक्प्रिये नित्यं

mahiṣāsṛk-priye nityaṃ

ఓ మహిషాసురుని రక్తంతో సదా ప్రసన్నురాలవైన

कौशिकि पीतवासिनि

kauśiki pīta-vāsini

ఓ కౌశికీ, ఓ పీతాంబరం ధరించేదానా

अट्टहासे कोकमुखे

aṭṭa-hāse koka-mukhe

ఓ అట్టహాసం చేసే, ఓ (వికరాళ) తోడేలు ముఖం కల (కోకముఖీ)

नमस्ते अस्तु रणप्रिये

namas-te'stu raṇa-priye

నీకు నమస్కారం అగుగాక, ఓ రణప్రియా (యుద్ధాన్ని ప్రియంగా భావించేదానా)

Origin & History

Source: Mahabharata, Bhishma Parva, Chapter 23 (Bhagavad-Gita Parva, the chapter preceding the Gita)

Author: Veda Vyasa (the hymn spoken by Arjuna at Krishna's bidding)

Period: Itihasa (Epic) period

కురుక్షేత్ర మైదానంలో, పాండవుల, కౌరవుల విశాల సేనలు యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడి ఉండగా, భగవాన్ కృష్ణుడు అర్జునునితో — 'నీ శత్రువుల నాశనం కోసం దేవి దుర్గను ఆవాహన చేయి' అన్నాడు. అర్జునుడు వెంటనే రథం దిగి, చేతులు జోడించి, దేవిని ఆమె అనేక నామాలతో స్తుతిస్తాడు — సిద్ధసేనానీ, కాళీ, భద్రకాళీ, మహాకాళీ, చండీ, కాత్యాయనీ, విజయా, కౌశికీ, మహిషాసురమర్దినీ. అతని భక్తికి సంతోషించి దేవి ఆకాశంలో అతని ముందు దర్శనమిచ్చి, నిశ్చిత విజయ వరం ఇచ్చి అంతర్ధానమవుతుంది. విజయ భరోసా పొంది అర్జునుడు ధనుస్సు ఎత్తుతాడు — అప్పుడే అమర భగవద్గీత ఉపదేశం ఆరంభమవుతుంది.

Frequently Asked Questions

అర్జునకృత దుర్గా స్తోత్రం అంటే ఏమిటి?▼

ఇది అర్జునుడు కురుక్షేత్ర యుద్ధ ఆరంభంలో, భగవాన్ కృష్ణుని నిర్దేశంతో, దేవి దుర్గకు అర్పించిన ప్రార్థన. ఇది మహాభారతపు భీష్మపర్వంలో (అధ్యాయం 23), భగవద్గీతకు ముందుగానే వచ్చే భాగంలో నమోదైంది, 'దుర్గా స్తవ' అనే పేరుతో కూడా తెలుసు.

యుద్ధానికి ముందు కృష్ణుడు అర్జునునితో దుర్గను ఎందుకు స్తుతింపజేశాడు?▼

రెండు సేనలు సిద్ధంగా నిలబడి ఉండగా, కృష్ణుడు అర్జునునితో శత్రువులపై విజయం కోసం దేవి దుర్గను ఆవాహన చేయమని చెప్పాడు. అర్జునుడు రథం దిగి ఈ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తాడు; అతని భక్తికి సంతోషించి దేవి ఆకాశంలో దర్శనమిచ్చి అతనికి విజయాన్ని భరోసా ఇస్తుంది, ఆపై భగవద్గీత చెప్పబడుతుంది.

ఈ స్తోత్ర పఠన ఫలం ఏమిటి?▼

తెల్లవారుజామున లేచి దేవి ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించేవాడు సర్వ భయం నుండి విముక్తుడై విజయం, సమృద్ధి, రక్షణ పొందుతాడని మహాభారతమే చెబుతుంది. సంప్రదాయపరంగా యుద్ధం, ప్రయాణం, పరీక్ష, ఏదైనా మహత్కార్యానికి ముందు విజయం, అడ్డంకులపై విజయం కోసం దీనిని పఠిస్తారు.

ఈ స్తోత్రంలో దుర్గను కృష్ణుని చెల్లెలు అని ఎందుకు అన్నారు?▼

ఈ స్తోత్రం దేవిని యోగనిద్రతో ఏకాత్మంగా భావిస్తుంది, ఆమె గోప నందుని ఇంట శిశు కృష్ణునికి బదులుగా ఇవ్వబడిన కన్యగా జన్మించింది. అందుకే ఆమెను కృష్ణుని (గోపేంద్రుని) చెల్లెలుగా, 'నందగోపుని కులంలో జన్మించినది' (నందగోపకులోద్భవా) గా స్తుతిస్తారు.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →