Mantra.Tips

అసంభవం హేమమృగస్య జన్మ — Word-by-Word Meaning

असम्भवं हेममृगस्य जन्म

Every Sanskrit word explained in English

Word-by-Word Breakdown

असम्भवम्
asambhavam
అసంభవం, జరగజాలనిది
हेममृगस्य
hemamṛgasya
బంగారు లేడిది
जन्म
janma
జన్మ, ఉనికి, పుట్టుక
तथापि
tathāpi
అయినప్పటికీ, అలాగైనా
रामः
rāmaḥ
రాముడు (శ్రీరాముడు)
लुलुभे
lulubhe
మోహితుడయ్యాడు, ఆశపడ్డాడు, లోభానికి లోనయ్యాడు
मृगाय
mṛgāya
లేడి కోసం, లేడి వెంట
प्रायः
prāyaḥ
సాధారణంగా, మామూలుగా, ఎక్కువగా
समापन्नविपत्तिकाले
samāpanna-vipatti-kāle
ఆపద సమీపించినప్పుడు, రాబోయే విపత్తు సమయంలో
धियः
dhiyaḥ
బుద్ధులు, మనసులు, వివేచనా శక్తులు
अपि
api
కూడా
पुंसाम्
puṁsām
మనుషుల, పురుషుల
मलिनी
malinī
మలినం, మసకబారిన, దెబ్బతిన్న
भवन्ति
bhavanti
అయిపోతాయి, మారిపోతాయి

Complete Translation

బంగారు లేడి పుట్టుక అసంభవం, అయినా రాముడు ఆ లేడి కోసం మోహితుడయ్యాడు; నిజమే, ఆపద సమీపించబోతున్నప్పుడు, జ్ఞానుల బుద్ధి కూడా మలినమై (భ్రమకు లోనై) పోతుంది. మారీచుని బంగారు లేడి మోహంలో పడి శ్రీరాముడు సీతాపహరణానికి దారితీసిన ఘటనల పరంపరలోకి ఎలా లాగబడ్డాడో ఈ ప్రసిద్ధ శ్లోకం వివరిస్తుంది.

Origin & History

Source: Subhashita drawn from the Ramayana tradition (golden deer episode, Aranya Kanda)

Author: Traditional (Subhashita reflecting on Valmiki Ramayana)

Period: Classical Sanskrit literature

రామాయణ అరణ్యకాండలో రాక్షసుడైన మారీచుడు రావణుని ఆజ్ఞతో సీత, రాములను మోహింపజేయడానికి మెరిసే బంగారు లేడి రూపం ధరించాడు. బంగారు లేడి స్వభావరీత్యా అసంభవమైనా, సీత దానిపై మోహితురాలైంది, రాముడు దానిని పట్టుకోవడానికి బయలుదేరాడు, లక్ష్మణుని ఆమె రక్షణకు ఉంచి — ఇదే సీతాపహరణానికి దారితీసిన ఘటనల పరంపరను ప్రారంభించింది. రాబోయే ఆపద శ్రేష్ఠమైన బుద్ధిని కూడా మలినం చేస్తుందన్న సూత్రంగా ఈ శ్లోకం ఆ ఘట్టాన్ని సంగ్రహిస్తుంది.

Frequently Asked Questions

'అసంభవం హేమమృగస్య జన్మ' అంటే ఏమిటి?
దీని అర్థం 'బంగారు లేడి పుట్టుక అసంభవం, అయినా రాముడు దాని కోసం మోహితుడయ్యాడు.' ఆపద రాబోతున్నప్పుడు జ్ఞానుల బుద్ధి కూడా మలినమైపోతుందని ఈ శ్లోకం తెలుపుతుంది — రామాయణంలో శ్రీరాముడు బంగారు లేడికి మోహితుడైనట్లుగా.
ఈ శ్లోకం రామాయణంలోని ఏ ఘట్టాన్ని వర్ణిస్తుంది?
రాక్షసుడైన మారీచుడు అందమైన బంగారు లేడి రూపం ధరించి శ్రీరాముని ఆశ్రమం నుండి దూరంగా లాగిన ఘట్టాన్ని ఇది సూచిస్తుంది; దీనితోనే రావణుడు సీతను అపహరించడానికి దారితీసిన ఘటనల పరంపర మొదలైంది.
ఈ శ్లోకం యొక్క లోతైన బోధ ఏమిటి?
విధి శ్రేష్ఠులైన, జ్ఞానులైన వారి బుద్ధిని కూడా మసకబారించగలదని. బంగారు లేడి అసంభవం, అయినా రాముడు దాని వెంట వెళ్ళాడు — వివేకంతో, వినయంతో ఉండమని ఇది గుర్తు చేస్తుంది, ఎందుకంటే రాబోయే ఆపద ఎవరి వివేకాన్నైనా చలింపజేయగలదు.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →