શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૩૬ — સ્થાને હૃષીકેશ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౩౬ — స్థానే హృషీకేశ in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
લૌકિક દર્શનના વિસ્મય અને ભય પછી અર્જુન પોતાનું ધૈર્ય ફરી પ્રાપ્ત કરી સ્તુતિ કરવા લાગે છે. તેઓ કહે છે કે એ ઉચિત જ છે કે શ્રીકૃષ્ણની મહિમાથી સમગ્ર જગત હર્ષિત થઈ પ્રેમપૂર્વક અનુરક્ત થાય છે, જ્યારે આસુરી શક્તિઓ ભયભીત થઈ ભાગે છે અને સિદ્ધજનો નતમસ્તક થઈ વંદના કરે છે. આ શ્લોક ભગવાનની શક્તિના ભયને તેમની મહિમાથી ઉપજેલા આનંદ અને પ્રેમ સાથે સુંદર સંતુલનમાં રાખે છે.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 36 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, અતિ વિશાળ લૌકિક રૂપને જોઈને અર્જુન સ્વસ્થ થાય છે અને પ્રાર્થનાઓની એક શૃંખલા અર્પે છે. આ શ્લોક એ સ્તુતિ-ગાનનો આરંભ કરે છે, એ દૃઢ કરતાં કે જગત શ્રીકૃષ્ણની મહિમામાં યોગ્ય જ હર્ષિત થાય છે જ્યારે આસુરી શક્તિઓ ભાગે છે અને સિદ્ધજનો તેમની સમક્ષ નતમસ્તક થાય છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
પરંપરા માને છે કે ભગવાનનું એ જ ગુણગાન, જેવું અર્જુન અહીં કરે છે, હૃદયને આનંદ આપે છે અને સમસ્ત ભયકારકથી રક્ષા કરે છે — કેમ કે જ્યાં પણ ભગવાનનું નામ અને સ્તુતિ ગૂંજે છે, ત્યાં આનંદ વધે છે અને અંધકારની શક્તિઓ પોતાનું બળ ગુમાવે છે.
મંત્ર
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
અર્જુન ઉવાચ સ્થાને હૃષીકેશ તવ પ્રકીર્ત્યા જગત્ પ્રહૃષ્યત્યનુરજ્યતે ચ। રક્ષાંસિ ભીતાનિ દિશો દ્રવન્તિ સર્વે નમસ્યન્તિ ચ સિદ્ધસઙ્ઘાઃ॥
arjuna uvācha sthāne hṛiṣhīkeśha tava prakīrtyā jagat prahṛiṣhyaty anurajyate cha rakṣhānsi bhītāni diśho dravanti sarve namasyanti cha siddha-saṅghāḥ
અર્થ:અર્જુને કહ્યું: હે હૃષીકેશ! એ ઉચિત જ છે કે આપની મહિમાથી જગત હર્ષિત થાય છે અને અનુરાગ પામે છે; ભયભીત રાક્ષસો સૌ દિશાઓમાં ભાગી જાય છે અને સમસ્ત સિદ્ધગણોના સમુદાય આપને નમસ્કાર કરે છે.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౩౬ — స్థానే హృషీకేశ પાઠના લાભ
ભગવાનની મહિમાનો ઉત્સવ મનાવનાર હર્ષપૂર્ણ સ્તુતિનો શ્લોક
એ દૃઢ કરે છે કે ભગવાનની મહિમા ભક્તિમય જગતને પ્રેમમાં આકર્ષે છે
સાધકને યાદ કરાવે છે કે ભગવાનનું સ્મરણ ભય અને બુરાઈને દૂર કરે છે
હૃદયને દિવ્યની મહાનતામાં આનંદિત થવા પ્રેરે છે
ભગવાન સમક્ષ નતમસ્તક થનાર સિદ્ધોના આદર્શનું સન્માન કરે છે
ભગવાનની શક્તિ પ્રત્યે શ્રદ્ધા સાથે સંતુલિત ભક્તિ વિકસાવે છે
శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౩౬ — స్థానే హృషీకేశ જપ વિધિ
આ શ્લોકનો પાઠ ભગવાનની હર્ષપૂર્ણ સ્તુતિ રૂપે કરો, તેમને ઇન્દ્રિયોના સ્વામી હૃષીકેશ રૂપે સંબોધતાં. પાઠ કરતી વેળાએ એના પર મનન કરો કે ભગવાનની સ્તુતિ કેવી રીતે હૃદયને હર્ષિત કરે છે અને એને પ્રેમમાં આકર્ષે છે, જ્યારે તેમના નામ પર ભય અને નકારાત્મકતા ભાગી જાય છે. એ અગિયારમા અધ્યાયમાં પ્રગટ લૌકિક રૂપના ભક્તિમય કીર્તન અથવા ચિંતન માટે યોગ્ય શ્લોક છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ శ్రీమద్భగవద్గీత ౧౧.౩౬ — స్థానే హృషీకేశ શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ