Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnamoksha-yoga

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૮.૫૪ — બ્રહ્મભૂતઃ પ્રસન્નાત્મા

శ్రీమద్భగవద్గీత 18.54 — బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 27× જપ·🕐 ગહન ધ્યાનના સમયે, ગીતાના અધ્યયન પછી, અથવા આંતરિક શાંતિની શોધના ક્ષણોમાં·📜 Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 54
Share:

અર્થ

ભગવદ્ગીતાના અંતિમ અને ઉપસંહાર રૂપ અઢારમા અધ્યાયનો આ શ્લોક બ્રહ્મને પ્રાપ્ત પુરુષની સ્થિતિનું વર્ણન કરે છે — આત્મામાં પ્રસન્ન થઈને તે કોઈ હાનિનો શોક કરતો નથી અને કોઈ લાભની આકાંક્ષા કરતો નથી, તથા સમસ્ત ભૂતોને સમભાવથી જુએ છે. બ્રહ્મમાં સ્થિત એવી આત્મા પછી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણની પરા ભક્તિને પ્રાપ્ત કરે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે આ દર્શાવે છે કે સર્વોચ્ચ જ્ઞાન પણ ભક્તિમાં જ પરિણત થાય છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 18, Verse 54 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

અઢારમા અને સમાપન અધ્યાય, મોક્ષ સંન્યાસ યોગમાં, શ્રીકૃષ્ણ સમગ્ર શિક્ષાનો સાર પ્રસ્તુત કરે છે અને સિદ્ધિની અવસ્થાઓનું વર્ણન કરે છે. આ શ્લોક તે પરાકાષ્ઠાને ચિહ્નિત કરે છે, જ્યાં સાધક, બ્રહ્મનો સાક્ષાત્કાર કરી તથા શાંતિ અને સમદૃષ્ટિ પ્રાપ્ત કરી, ભગવાનની પરમ પ્રેમમયી ભક્તિ તરફ ઊઠે છે — જ્ઞાન અને ભક્તિને એક કરતો.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

મહાન ભાષ્યકાર આ શ્લોકના આશ્ચર્યને જણાવે છે: કે બ્રહ્મનો મુક્ત જ્ઞાતા નિર્ગુણ સાક્ષાત્કાર પર જ અટકતો નથી, પરંતુ પરા ભક્તિમાં ખેંચાય છે; સંતોએ સાક્ષી આપી છે કે આત્મામાં તેમને જે ગહનતમ શાંતિ મળી તે અનિવાર્યપણે શ્રીકૃષ્ણ પ્રત્યે પ્રેમમાં ખીલી ઊઠી.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

બ્રહ્મભૂતઃ પ્રસન્નાત્મા શોચતિ કાઙ્ક્ષતિ।સમઃ સર્વેષુ ભૂતેષુ મદ્ભક્તિં લભતે પરામ્॥

brahma-bhūtaḥ prasannātmā na śhochati na kāṅkṣhati samaḥ sarveṣhu bhūteṣhu mad-bhaktiṁ labhate parām

અર્થ:બ્રહ્મ બનીને, આત્મામાં પ્રસન્ન થઈને, તે ન શોક કરે છે અને ન ઇચ્છા; સમસ્ત પ્રાણીઓ પ્રત્યે સમભાવ રાખતો, તે મારી પરા ભક્તિને પ્રાપ્ત કરે છે.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

બ્રહ્મભૂતઃ🔊brahma-bhūtaḥબ્રહ્મમાં સ્થિત (બ્રહ્મભૂત)
પ્રસન્નાત્મા🔊prasanna-ātmāમનથી પ્રસન્ન
🔊naન તો
શોચતિ🔊śhochatiશોક કરે છે
🔊naન જ
કાઙ્ક્ષતિ🔊kāṅkṣhatiઇચ્છા કરે છે
સમઃ🔊samaḥસમભાવ રાખનાર
સર્વેષુ🔊sarveṣhuસમસ્ત પ્રત્યે
ભૂતેષુ🔊bhūteṣhuપ્રાણીઓના
મદ્ભક્તિમ્🔊mat-bhaktimમારી ભક્તિ
લભતે🔊labhateપ્રાપ્ત કરે છે
પરામ્🔊parāmપરા, સર્વોચ્ચ

శ్రీమద్భగవద్గీత 18.54 — బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా પાઠના લાભ

બ્રહ્મમાં સ્થિત (આત્મ-સાક્ષાત્કાર પ્રાપ્ત) પુરુષની શાંત સ્થિતિનું વર્ણન કરે છે

હૃદયને હાનિના શોક અને લાભની લાલસાથી મુક્ત કરે છે

સમસ્ત પ્રાણીઓ પ્રત્યે સમદૃષ્ટિ વિકસાવે છે

પ્રગટ કરે છે કે સર્વોચ્ચ જ્ઞાન પરા ભક્તિમાં ખીલે છે

ગહન આંતરિક શાંતિ અને સંતોષ (પ્રસન્નતા) લાવે છે

જ્ઞાન (જ્ઞાન) અને ભક્તિ (ભક્તિ)ના માર્ગોને એક કરે છે

శ్రీమద్భగవద్గీత 18.54 — బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా જપ વિધિ

જપ સંખ્યા27વાર
ઉત્તમ સમયગહન ધ્યાનના સમયે, ગીતાના અધ્યયન પછી, અથવા આંતરિક શાંતિની શોધના ક્ષણોમાં

શ્લોકનો પાઠ કરો અને તેના અર્થમાં વિશ્રામ કરો: આત્માની પ્રસન્નતા, શોક અને લાલસાથી મુક્તિ, સમસ્ત પ્રત્યે સમદૃષ્ટિ, જે ભગવાન પ્રત્યે પ્રેમમયી ભક્તિમાં પરાકાષ્ઠા પામે છે. તેને જ્ઞાન અને ભક્તિને એક કરનાર માર્ગ પર એક ચિંતનશીલ આકાંક્ષા રૂપે ઉપયોગ કરો. શ્રીકૃષ્ણ તરફ હૃદયને પ્રેમથી વાળતા પહેલાં તેને મનને શાંતિ (પ્રસન્નતા)માં સ્થિર થવા દો. તેને શાંતિપૂર્વક અને ચિંતનશીલ ભાવે અભ્યાસ કરવો શ્રેષ્ઠ છે.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ శ్రీమద్భగవద్గీత 18.54 — బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
"બ્રહ્મભૂતઃ"નો અર્થ છે "બ્રહ્મ બની જવું" — તે જેણે બ્રહ્મ સાથે પોતાની એકતાનો સાક્ષાત્કાર કરી લીધો છે. આ શ્લોક એવા પુરુષને આત્મામાં પ્રસન્ન, શોક અને ઇચ્છાથી રહિત, સમસ્ત પ્રાણીઓ પ્રત્યે સમ, તથા પછી શ્રીકૃષ્ણની પરા ભક્તિને પ્રાપ્ત કરનાર બતાવે છે.
આ ગીતાનું એક ગહન સત્ય પ્રગટ કરે છે: બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કર્યા પછી પણ સાક્ષાત્કારી આત્મા "પરા ભક્તિ" — ભગવાનની પરમ પ્રેમમયી ભક્તિ — ને પ્રાપ્ત કરે છે. શુષ્ક જ્ઞાનમાં સમાપ્ત થવાને બદલે, આધ્યાત્મિક યાત્રા સાકાર ઈશ્વર પ્રત્યે ભક્તિની મધુરતામાં પરિણત થાય છે.
પરા ભક્તિ ભક્તિનું સર્વોચ્ચ, શુદ્ધતમ રૂપ છે જે આત્મ-જ્ઞાનમાં સ્થિત થયા અને સ્વાર્થમયી ઇચ્છાથી મુક્ત થયા પછી ઉદિત થાય છે. તે ભગવાન માટે, તેમના જ નિમિત્તે, કોઈ સાંસારિક પ્રયોજન વિના પ્રેમ છે, અને ગીતામાં તેને આધ્યાત્મિક માર્ગનું શિખર માનવામાં આવ્યું છે.
સમતા, શોક અને લાલસાથી મુક્તિ, તથા આધ્યાત્મિક સાધના દ્વારા મનની પ્રસન્નતા વિકસાવીને, અને હૃદયને ભગવાન તરફ વાળેલું રાખીને. આ શ્લોક તેને એક સ્વાભાવિક પ્રગતિ રૂપે રજૂ કરે છે — આંતરિક શાંતિ અને જ્ઞાનનું પરા ભક્તિમાં પરિપક્વ થવું.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ శ్రీమద్భగవద్గీత 18.54 — బ్రహ్మభూతః ప్రసన్నాత్మా શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ