bhagavad-gitagitakrishnaself-knowledge

శ్రీమద్భగవద్గీతా ౩.౪౨ — ఇన్ద్రియాణి పరాణ్యాహుః

శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః in Telugu · తెలుగు

🕉️ hindu·📿 11× జపం·🕐 ఉదయం ధ్యానంలో, లేదా లోతైన అధ్యయనం, ఆత్మవిచారానికి ముందు·📜 Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 42

మీ భాష/లిపిలో చదవండి

हिन्दी / देवनागरीతెలుగుதமிழ்ಕನ್ನಡ മലയാളം ગુજરાતી বাংলা ଓଡ଼ିଆ ਪੰਜਾਬੀ English සිංහල 𑌗𑍍𑌰𑌨𑍍𑌥

✦ అర్థం

ఈ ప్రసిద్ధ శ్లోకం మనిషి అంతర్గత శ్రేణిని వెల్లడిస్తుంది: శరీరం బయటి ఆవరణం, ఇంద్రియాలు దాని కంటే సూక్ష్మమైనవి, శ్రేష్ఠమైనవి, మనస్సు ఇంద్రియాల కంటే శ్రేష్ఠం, బుద్ధి మనస్సు కంటే శ్రేష్ఠం, బుద్ధి కంటే కూడా పరమైన ఆత్మ ఉంటుంది. సాధకుడు సమస్త సాధనాల కంటే పైన తన నిజమైన 'నేను'ను గుర్తించగలిగేలా, ఉన్నత శక్తులతో నిమ్నమైనవాటిని వశం చేసుకోగలిగేలా శ్రీకృష్ణుడు ఈ సోపానాన్ని ఇస్తాడు — ఇదే కామం (వాసన)పై విజయానికి కీలకం.

మూలం & కథ

Bhagavad Gita Chapter 3, Verse 42 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

కర్మయోగ అధ్యాయం ముగింపుకు దగ్గరగా, మనిషిని బలవంతంగా అన్నట్లు పాపం వైపు ఏది నడిపిస్తుందని అర్జునుడు అడుగుతాడు. రజోగుణం నుండి పుట్టిన కామమే (వాసన) శత్రువని, అది జ్ఞానాన్ని కప్పి ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధిలో నివసిస్తుందని శ్రీకృష్ణుడు సమాధానం ఇస్తాడు. సాధకుడు ఆత్మను సర్వోన్నతంగా తెలుసుకుని దాని పైకి ఎదిగి కామాన్ని వశం చేసుకునేలా ఈ శ్లోకం అంతర్గత శ్రేణి మ్యాప్ ఇస్తుంది.

✦ శాస్త్రాలలో చెప్పినట్లు

ఈ శ్లోకం, తదుపరి శ్లోకం నిర్దేశించినట్లు ఆత్మతో మనస్సును స్థిరం చేసే సాధకులు, భీషణతమ వాసనలు కూడా తమ పట్టును కోల్పోతాయని చెబుతారు — ఏ బలమూ వశం చేయలేని కామం, బుద్ధి కంటే ఆవల ఆత్మలో నిలవగానే విలీనమవుతుంది.

0మొత్తం జపం

మంత్రం

ఏ పంక్తిపైన అయినా లేదా ▶ బటన్‌పై తాకి వినండి

ఇన్ద్రియాణి పరాణ్యాహురిన్ద్రియేభ్యః పరం మనః। మనసస్తు పరా బుద్ధిర్యో బుద్ధేః పరతస్తు సః॥

indriyāṇi parāṇyāhur indriyebhyaḥ paraṁ manaḥ manasas tu parā buddhir yo buddheḥ paratas tu saḥ

అర్థం:ఇంద్రియాలను (శరీరం కంటే) శ్రేష్ఠమైనవని చెబుతారు; ఇంద్రియాల కంటే శ్రేష్ఠమైనది మనస్సు, మనస్సు కంటే శ్రేష్ఠమైనది బుద్ధి, మరియు బుద్ధి కంటే కూడా పరమైనది ఆత్మ.

పదం-పదం అర్థం

ఉచ్చారణ వినడానికి ఏ పదంపైన అయినా క్లిక్ చేయండి

ఇన్ద్రియాణి🔊indriyāṇiఇంద్రియాలు

పరాణి🔊parāṇiశ్రేష్ఠమైనవి (శరీరం కంటే)

ఆహుః🔊āhuḥఅని చెబుతారు

ఇన్ద్రియేభ్యః🔊indriyebhyaḥఇంద్రియాల కంటే

పరమ్🔊paramశ్రేష్ఠమైనది, ఉన్నతమైనది

మనః🔊manaḥమనస్సు

మనసః🔊manasaḥమనస్సు కంటే

తు🔊tuకానీ, నిశ్చయంగా

పరా🔊parāశ్రేష్ఠమైనది, ఉన్నతమైనది

బుద్ధిః🔊buddhiḥబుద్ధి

యః🔊yaḥఎవరు, ఏది

బుద్ధేః🔊buddheḥబుద్ధి కంటే

పరతః🔊parataḥదాని కంటే కూడా పరమైనది, మరింత ఉన్నతమైనది

సః🔊saḥఅది (ఆత్మ)

శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః పారాయణ ప్రయోజనాలు

✦

నిజమైన ఆత్మను (ఆత్మన్) శరీరం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి కంటే భిన్నంగా వెల్లడిస్తుంది

✦

ఆత్మవిచారం, అంతర్గత వివేకానికి స్పష్టమైన మార్గాన్ని ఇస్తుంది

✦

ఉన్నత బుద్ధి, ఆత్మ ద్వారా ఇంద్రియాలను వశం చేసుకునే శక్తిని సాధకునికి ఇస్తుంది

✦

కామం, క్రోధం, చంచల ఆవేగాలపై విజయంలో సహాయపడుతుంది

✦

ధ్యానాన్ని మనస్సు, బుద్ధి కంటే ఆవలికి తీసుకెళ్ళి లోతుగా చేస్తుంది

✦

అంతర్గత సాధనాలపై స్థిరత్వం, స్పష్టత, ప్రభుత్వాన్ని నిర్మిస్తుంది

శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః పారాయణ విధి

జప సంఖ్య11సార్లు

ఉత్తమ సమయంఉదయం ధ్యానంలో, లేదా లోతైన అధ్యయనం, ఆత్మవిచారానికి ముందు

శ్లోకాన్ని నెమ్మదిగా పఠించి, సోపానంలోని ప్రతి మెట్టు — శరీరం, ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి, ఆత్మ — పై చింతన చేయండి, ప్రతి స్థాయిలో ధ్యానాన్ని లోపలికి, పైకి మళ్ళిస్తూ, వీటన్నింటికీ ఆవల సాక్షి ఆత్మగా నిలిచేవరకు. ఇంద్రియాలు లేదా చంచల మనస్సు మిమ్మల్ని ఆక్రమించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడల్లా, దీన్ని ఉపయోగించి చేతనంగా ఉన్నత బుద్ధి, ఆత్మ శరణు పొందండి. వివేకాన్ని (భేదబుద్ధి), ఆత్మప్రభుత్వాన్ని పెంపొందించడానికి ఇది ఉత్తమ శ్లోకం.

తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు

ఈ పేజీలో పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః తెలుగు లిపిలో ఇవ్వబడింది — అవే మూల శ్లోకాలు, అక్షరం-అక్షరం లిప్యంతరించి, మీరు సౌకర్యంగా చదివి పఠించగలిగేలా. ఏ పంక్తిపైన అయినా (లేదా ▶ బటన్) తాకి దాని పఠనం వినండి.

అవును — లిపి మాత్రమే మారుతుంది; పదాలు, వాటి అర్థం మూలమే. ఈ పేజీలోని శ్లోకం-శ్లోకం అర్థం, ప్రయోజనాలు, పారాయణ విధి యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.

ఇది మనిషి శ్రేణిని ప్రదర్శిస్తుంది: ఇంద్రియాలు శరీరం కంటే ఉన్నతమైనవి, మనస్సు ఇంద్రియాల కంటే ఉన్నతం, బుద్ధి మనస్సు కంటే ఉన్నతం, ఆత్మ బుద్ధి కంటే కూడా ఉన్నతం. దీన్ని తెలుసుకోవడం వల్ల మనిషి నిజమైన ఆత్మతో తాదాత్మ్యం చెంది నిమ్న శక్తులను వశం చేసుకోగలడు.

మనిషి ఇష్టం లేకపోయినా పాపం చేయడానికి ఏది బలవంతం చేస్తుందని అర్జునుడు అడిగాడు; కామమే ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధిలో నివసించే శత్రువని శ్రీకృష్ణుడు చెప్పాడు. ఆ శత్రువును జయించడానికి సాధకుడు ఎక్కడ నిలబడాలో — ఆత్మలో, వీటన్నింటి కంటే పైన — ఈ శ్లోకం సరిగ్గా చూపుతుంది.

మనస్సు (మనస్) సంకల్ప-వికల్పాలను, కోరికలను, సందేహాలను ఉత్పన్నం చేస్తుంది, బుద్ధి (బుద్ధి) వివేకం చేస్తుంది, నిర్ణయిస్తుంది, తీర్పు ఇస్తుంది. బుద్ధి సూక్ష్మమైనది, శ్రేష్ఠమైనది, ఆత్మచే నిర్దేశించబడినప్పుడు చంచల మనస్సును, ఇంద్రియాలను వశం చేసుకోగలదు.

ఆత్మ, బుద్ధి మనస్సు, ఇంద్రియాల కంటే శ్రేష్ఠమని చూపి, ఉన్నత శక్తులను బలోపేతం చేసి నిమ్నమైనవాటిని పాలించమని ఇది చెబుతుంది. తదుపరి శ్లోకం సలహా ఇస్తుంది: ఆత్మను సర్వోన్నతంగా తెలుసుకుని, ఆత్మతో మనస్సును స్థిరం చేసి కామాన్ని జయించు.

ఇవి కూడా చదవండి

శ్రీమద్భగవద్గీత 3.19 — తస్మాదసక్తః సతతమ్श्रीमद्भगवद्गीता ३.१९ — तस्मादसक्तः सततम्శ్రీమద్భగవద్గీత 3.27 — ప్రకృతేః క్రియమాణాని గుణైఃश्रीमद्भगवद्गीता ३.२७ — प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः శ్రీమద్భగవద్గీత ౬.౬ — బంధురాత్మాత్మనస్తస్యश्रीमद्भगवद्गीता ६.६ — बन्धुरात्माऽऽत्मनस्तस्य దేహినోఽస్మిన్యథా దేహే (భగవద్గీత 2.13)देहिनोऽस्मिन्यथा देहे నైనం ఛిన్దన్తి శస్త్రాణిनैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि కృష్ణ మంత్రంकृष्ण मंत्र

ఉపయోగపడిందా? ఆత్మీయులతో పంచుకోండి 🙏

ॐ

పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుఃను శ్లోకం-శ్లోకం అర్థంతో చదవండి, లేదా మరిన్ని పవిత్ర పాఠాలు చూడండి

పూర్తి శ్రీమద్భగవద్గీత 3.42 — ఇంద్రియాణి పరాణ్యాహుః (దేవనాగరి)అన్ని మంత్రాలు ప్రయోజనం ద్వారా వెతకండి