ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਗਵਦ੍ਗੀਤਾ ੫.੨੨ — ਯੇ ਹਿ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਜਾ ਭੋਗਾ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౫.౨౨ — యే హి సంస్పర్శజా భోగా in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਸੰਨਿਆਸ-ਯੋਗ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇੰਦਰੀ-ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭੋਗ ਭਾਵੇਂ ਮਿੱਠੇ ਲੱਗਣ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੀ ਹੀ ਯੋਨੀ ਹਨ — ਛਿਣਭੰਗੁਰ, ਆਦਿ-ਅੰਤ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਕੇਵਲ ਖਾਲੀਪਣ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਅਜਿਹੇ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਛਿਣਿਕ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਨੰਦ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Bhagavad Gita Chapter 5, Verse 22 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)
ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ, ਕਰਮ-ਸੰਨਿਆਸ ਯੋਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰ ਹੀ ਆਨੰਦ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰੀ ਸੁਖਾਂ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਇੰਦਰੀ-ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਭੋਗ ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਯੋਨੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਨੰਦ ਖੋਜਦਾ ਹੈ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੰਨਿਆਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਛਿਣਿਕ ਇੰਦਰੀ-ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੰਸਾਰਿਕ ਭੋਗ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਅਖੰਡ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਨੰਦ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ — ਅਜਿਹਾ ਸੰਤੋਖ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਵਿਚਲਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਯੇ ਹਿ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਜਾ ਭੋਗਾ ਦੁਃਖਯੋਨਯ ਏਵ ਤੇ। ਆਦ੍ਯਨ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਨ ਤੇਸ਼ੁ ਰਮਤੇ ਬੁਧਃ॥
ye hi sansparśha-jā bhogā duḥkha-yonaya eva te ādyantavantaḥ kaunteya na teṣhu ramate budhaḥ
ਅਰਥ:ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ! ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਭੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਦਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਮਦਾ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౫.౨౨ — యే హి సంస్పర్శజా భోగా ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇਸ ਭਰਮ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਦਰੀ-ਭੋਗ ਸਥਾਈ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ
ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਛਾ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਨੰਤ ਆਨੰਦ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ
ਬਾਹਰੀ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਸੁਤੰਤਰ ਡੂੰਘੀ, ਸਥਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ
శ్రీమద్భగవద్గీత ౫.౨౨ — యే హి సంస్పర్శజా భోగా ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਜਦੋਂ ਵੀ ਛਿਣਿਕ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਦਿਓ। ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਇੰਦਰੀ-ਸੁਖ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਫਿਰ ਅਸ਼ਾਂਤ ਛੱਡ ਕੇ। ਆਸਕਤੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਜਾਏ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੰਦਰੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸਥਿਰ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਚਿੰਤਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ శ్రీమద్భగవద్గీత ౫.౨౨ — యే హి సంస్పర్శజా భోగా ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ