భగవతీ దుర్గా దుర్గార్తినాశిని (దుర్గ, క్లేశహారిణి, నిశుంభ సంహారం) — Word-by-Word Meaning
भगवती दुर्गा दुर्गार्तिनाशिनी (निशुम्भ-वध)
Every Sanskrit word explained in English
Word-by-Word Breakdown
ततः भगवती क्रुद्धा
tataḥ bhagavatī kruddhā
అప్పుడు భగవతి (దేవి) క్రుద్ధురాలై
दुर्गा
durgā
దుర్గ (అగమ్య, అజేయురాలు)
दुर्गार्तिनाशिनी
durga-ārti-nāśinī
క్లేశాలను, దుస్తర బాధలను నశింపజేసేది
चिच्छेद देवी चक्राणि
ciccheda devī cakrāṇi
దేవి ఆ చక్రాలను ఖండించింది
स्वशरैः सायकान् च तान्
sva-śaraiḥ sāyakān ca tān
మరియు ఆ బాణాలను, తన బాణాలతో
शूलहस्तं समायान्तम्
śūla-hastaṃ samāyāntam
చేతిలో శూలంతో ముందుకు వస్తూ
निशुम्भम् अमरार्दनम्
niśumbham amar-ārdanam
నిశుంభుని, దేవతలను (అమరులను) బాధించేవానిని
हृदि विव्याध शूलेन
hṛdi vivyādha śūlena
తన శూలంతో అతని హృదయాన్ని భేదించింది
वेगाविद्धेन चण्डिका
vegāviddhena caṇḍikā
వేగంగా విసిరిన శూలంతో, చండిక (అలా చేసింది)
भिन्नस्य तस्य शूलेन हृदयात्
bhinnasya tasya śūlena hṛdayāt
శూలంతో చీలిన అతని హృదయం నుండి
निःसृतः अपरः
niḥsṛtaḥ aparaḥ
మరో ప్రాణి బయటకు వచ్చాడు
तिष्ठ इति पुरुषः वदन्
tiṣṭha iti puruṣaḥ vadan
'ఆగు!' అంటూ ఒక పురుషుడు
देवी प्रहस्य शिरः चिच्छेद खड्गेन
devī prahasya śiraḥ ciccheda khaḍgena
దేవి అట్టహాసం చేసి ఖడ్గంతో అతని శిరస్సును ఖండించింది
ततः असौ अपतत् भुवि
tataḥ asau apatat bhuvi
అప్పుడు అతడు నేలపై పడిపోయాడు
Complete Translation
అప్పుడు క్రుద్ధురాలైన భగవతీ దుర్గ — క్లేశాలను, దుస్తరమైన బాధలను నశింపజేసేది — తన బాణాలతో ఆ చక్రాలను, బాణాలను ఖండించింది. బాధించే నిశుంభుడు చేతిలో శూలంతో ముందుకు రాగా, చండిక వేగంగా విసిరిన శూలంతో అతని హృదయాన్ని భేదించింది. శూలంతో చీలిన అతని హృదయం నుండి మరో మహాబలుడు, మహాపరాక్రముడైన పురుషుడు 'ఆగు!' అంటూ బయటకు వచ్చాడు. అతడు బయటకు రాగానే దేవి అట్టహాసం చేసి ఖడ్గంతో అతని శిరస్సును ఖండించింది; అప్పుడు అతడు నేలపై పడిపోయాడు.
Origin & History
Source: Durga Saptashati Chapter 9
Author: Sage Markandeya (Markandeya Purana)
Period: c. 400–600 CE (Markandeya Purana)
రక్తబీజుని సంహారం తర్వాత, దైత్య సోదరులు శుంభ నిశుంభులు అపార క్రోధంతో నిండి కలిసి దేవిపై దాడి చేశారు. ఆ ఘోర యుద్ధంలో నిశుంభుడు ఖడ్గం, ఈటె, శూలం, గదలతో చండికపై పదేపదే దాడి చేశాడు, వాటిని దేవి ఒక్కొక్కటిగా చూర్ణం చేసింది. చివరికి ఆమె తన శూలంతో అతని హృదయాన్ని భేదించి, అతని నుండి వచ్చిన రెండవ యోధుని శిరస్సును ఖండించి, నిశుంభుని కూల్చివేసింది, శుంభుడు ఒంటరిగా ఆమెను ఎదుర్కొనేలా చేసింది.
Frequently Asked Questions
'దుర్గార్తినాశిని' అంటే ఏమిటి?▼
దుర్గార్తినాశిని అంటే 'దుర్గ-ఆర్తిని నశింపజేసేది' — అంటే అధిగమించడం కష్టమైన క్లేశాలను, బాధలను, ప్రమాదాలను హరించేది (దుర్గ అంటే 'దుస్తరం' అని, దేవి నామం అని కూడా అర్థం). ఇది సప్తశతిలో దేవి యొక్క అత్యంత ప్రియమైన విశేషణాలలో ఒకటి.
చండిక నిశుంభునిపై దాడి చేసినప్పుడు ఏమి జరుగుతుంది?▼
చండిక తన శూలాన్ని వేగంగా నిశుంభుని హృదయంలోకి విసురుతుంది. చీలిన హృదయం నుండి మరో మహాబల యోధుడు 'ఆగు!' అంటూ వస్తాడు — కానీ దేవి అట్టహాసం చేసి ఖడ్గంతో అతని శిరస్సును ఖండించి, నిశుంభుని పూర్తిగా అంతం చేస్తుంది.
ఇది దుర్గా సప్తశతి ఏ అధ్యాయం నుండి వచ్చింది?▼
ఇవి దుర్గా సప్తశతి తొమ్మిదవ అధ్యాయం (నిశుంభ-వధ) లోని 29, 32 నుండి 34 శ్లోకాలు, ఇది దేవి మహాసరస్వతి అధిష్ఠించిన ఉత్తమ చరితంలో భాగం.
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →