Mantra.Tips

దుర్గే దుర్ఘట భారీ (మరాఠీ దేవీ ఆరతి) Meaning — Line by Line

दुर्गे दुर्घट भारी

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of దుర్గే దుర్ఘట భారీ (మరాఠీ దేవీ ఆరతి) with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Verse 1#

Durge Durghata Bhari Tujavin Samsari |

दुर्गे दुर्घट भारी तुजवीण संसारीं अनाथनाथे अंबे करुणा विस्तारीं वारीं वारीं जन्ममरणातें वारीं हारीं पडलो आतां संकट निवारीं

Durge Durghata Bhari Tujavin Samsari | Anathanathe Ambe Karuna Vistari || Vari Vari Janma-Maranate Vari | Hari Padalo Aata Sankat Nivari ||

Meaningఓ దుర్గా, నీవు లేకుండా ఈ సంసారం దాటరాని కష్టాలతో నిండి ఉంది; ఓ అనాథలకు నాథురాలైన అంబా, నీ కరుణను విస్తరించు. మాటిమాటికీ నా జన్మ-మరణాలను తొలగించు — నేను పూర్తిగా ఓడిపోయాను, ఇప్పుడు ఈ సంకటాన్ని తొలగించు.

Verse 2#

Jai Devi Jai Devi Jai Mahishasura-Mathani |

जय देवी जय देवी जय महिषासुरमथनी सुरवरईश्वरवरदे तारक संजीवनी धृ

Jai Devi Jai Devi Jai Mahishasura-Mathani | Suravara-Ishwara-Varade Taraka Sanjivani || Dhru ||

Meaningజయము, జయము, ఓ దేవీ, మహిషాసురుని మథించినదానా! దేవతలకు, ఈశ్వరులకు కూడా వరాలిచ్చేదానా, తారక సంజీవనీ.

Verse 3#

Tribhuvana-Bhuvani Pahata Tuj-Aisi Nahi |

त्रिभुवनभुवनीं पाहतां तुजऐसी नाहीं चारी श्रमले परंतु बोलवे कांहीं साही विवाद करितां पडिले प्रवाहीं ते तूं भक्तांलागीं पावसि लवलाहीं

Tribhuvana-Bhuvani Pahata Tuj-Aisi Nahi | Chari Shramale Parantu Na Bolave Kahi || Sahi Vivad Karita Padile Pravahi | Te Tu Bhaktanlagi Paavasi Lavalahi ||

Meaningమూడు లోకాల సమస్త భువనాలలో నీతో సమానమైనది లేదు. నాలుగు వేదాలు అలసిపోయాయి కానీ ఏమీ చెప్పలేకపోయాయి; ఆరు (దర్శనాలు) వాదిస్తూ ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయాయి — అయినా నీవు భక్తుల కోసం వేగంగా ప్రత్యక్షమవుతావు.

Verse 4#

Prasanna-Vadane Prasanna Hosi Nijadasa |

प्रसन्नवदने प्रसन्न होसी निजदासां क्लेशांपासुनि सोडवीं तोडीं भवपाशां अंबे तुजवांचून कोण पुरवील आशा नरहरि तल्लिन झाला पदपंकजलेशा

Prasanna-Vadane Prasanna Hosi Nijadasa | Kleshanpasuni Sodavi Todi Bhavapasha || Ambe Tujavanchun Kon Puravil Asha | Narahari Tallin Zhala Padapankaja-Lesha ||

Meaningప్రసన్న ముఖంతో నీవు నీ దాసులపై ప్రసన్నురాలవవుతావు; క్లేశాల నుండి విడిపించు, భవపాశాలను తెంచు. ఓ అంబా, నీవు లేకుండా ఎవరు ఆశలను నెరవేరుస్తారు? నరహరి నీ పాదపద్మాల ఒక్క రజ్జులోనే తల్లీనమయ్యాడు.

Word-by-Word Breakdown

दुर्गे
Durge
ఓ దుర్గే (పొందశక్యం కాని దేవి, సంకటహారిణి)
दुर्घट भारी
Durghata Bhari
అత్యంత దుర్ఘటమైన / దాటరాని కష్టాలతో నిండిన
तुजवीण संसारीं
Tujavin Samsari
నీవు లేకుండా, ఈ సంసారంలో
अनाथनाथे अंबे
Anathanathe Ambe
ఓ తల్లీ, అనాథలకు ఆశ్రయదాత్రి
करुणा विस्तारीं
Karuna Vistari
నీ కరుణను విస్తరించు / వ్యాపింపజేయి
जन्ममरणातें वारीं
Janma-Maranate Vari
జన్మ మరియు మరణాల (చక్రాన్ని) తొలగించు
संकट निवारीं
Sankat Nivari
ఈ సంకటాన్ని / ఆపదను తొలగించు
जय देवी
Jai Devi
నీకు జయము, ఓ దేవీ
महिषासुरमथनी
Mahishasura-Mathani
మహిషాసురుని మథించిన (వధించిన) దానా
सुरवरईश्वरवरदे
Suravara-Ishwara-Varade
దేవతలకు, ఈశ్వరులకు కూడా వరాలిచ్చేదానా
तारक संजीवनी
Taraka Sanjivani
తరింపజేసేది, (నవజీవనమిచ్చే) సంజీవనీ
त्रिभुवनभुवनीं
Tribhuvana-Bhuvani
మూడు లోకాల సమస్త భువనాలలో
तुजऐसी नाहीं
Tuj-Aisi Nahi
నీతో సమానమైనది లేదు
चारी श्रमले
Chari Shramale
నాలుగు (వేదాలు) అలసిపోయాయి (నిన్ను వర్ణిస్తూ)
प्रसन्नवदने
Prasanna-Vadane
ఓ ప్రసన్న ముఖం కలదానా
तोडीं भवपाशां
Todi Bhavapasha
భవపాశాలను (సంసార బంధాలను) తెంచివేయి
अंबे तुजवांचून
Ambe Tujavanchun
ఓ తల్లీ అంబా, నీవు లేకుండా
कोण पुरवील आशा
Kon Puravil Asha
ఎవరు (నా) ఆశలను నెరవేరుస్తారు?
नरहरि तल्लिन झाला
Narahari Tallin Zhala
నరహరి (కవి) పూర్తిగా తల్లీనమయ్యాడు
पदपंकजलेशा
Padapankaja-Lesha
నీ పాదపద్మాల ఒక్క రజ్జులో కూడా

Origin & History

Source: Traditional Marathi Devi aarti (sant-sahitya)

Author: Traditional (signed 'Narahari' in the final verse)

Period: Medieval

దుర్గే దుర్ఘట భారీ దేవీ మాత సాయంకాల ఆరాధనలో పాడే మరాఠీ ఆరతుల సంపన్న సంప్రదాయానికి చెందినది. దాని భక్తుడు ఆమె కృప లేకుండా సంసార జీవితం దాటరాని కష్టమని అంగీకరిస్తాడు మరియు నాలుగు వేదాలు, ఆరు దర్శనాలు కూడా ఆమెను గ్రహించలేకపోయాయని, అయినా ఆమె తన ప్రియులకు సహాయం చేయడానికి పరుగెత్తుకొస్తుందని గుర్తుచేస్తాడు. చివరి 'నరహరి' ముద్ర కవి ముద్ర, ఆమె పాదపద్మాల ఒక్క రజ్జుకే తనను సమర్పించుకుంటుంది. ఈ ఆరతి ముఖ్యంగా తుళజాపూర్ భవానీతో సంబంధం కలిగి ఉంది, ఆమె లెక్కలేనన్ని మహారాష్ట్ర కుటుంబాల పూజ్య కులదేవత.

Frequently Asked Questions

'దుర్గే దుర్ఘట భారీ' ఏ దేవికి సంబోధించబడింది?
ఇది మాతను ఆమె దుర్గ / భవానీ / అంబా రూపంలో — మహిషాసురుని వధించినదానిగా సంబోధిస్తుంది. మహారాష్ట్రలో ఇది దేవి, ముఖ్యంగా తుళజాపూర్ భవానీ గౌరవార్థం పాడబడుతుంది, ఆమె అనేక మరాఠీ కుటుంబాల మరియు ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ కులదేవత.
ఇక్కడ 'దుర్గా' నామానికి అర్థం ఏమిటి?
దుర్గా అంటే 'చేరడం కష్టమైనది' మరియు 'సంకటాన్ని (దుర్గ) హరించేది' అని కూడా. మొదటి పంక్తి దీనిపైనే శ్లేష చేస్తుంది: ఆమె లేకుండా జీవితం 'దుర్ఘట' (కష్టాలతో నిండినది), ఆమె ఒక్కతే ఆ కష్టాన్ని తొలగించగలదు.
ఈ ఆరతిని ఎవరు రచించారు?
ఇది ఒక సంప్రదాయ మరాఠీ ఆరతి, దాని చివరి పద్యంలో 'నరహరి' ముద్ర (సంతకం) ఉంది, దీని ద్వారా కవి తనను దేవి పాదపద్మాల రజ్జులో తల్లీనుడిగా ప్రకటించుకుంటాడు. ఇది శతాబ్దాలుగా దేవీ ఆరాధనలో పాడబడుతోంది.
దీన్ని పాడటానికి ఉత్తమ సమయం ఎప్పుడు?
ఇది దేవి ముందు ఉదయం మరియు సాయంకాల నిత్య ఆరతిలో పాడబడుతుంది, మరియు ముఖ్యంగా నవరాత్రుల తొమ్మిది రాత్రులలో, తుళజాపూర్, కొల్హాపూర్, సప్తశృంగి వంటి శక్తిపీఠాల దర్శన సమయంలో.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →