Mantra.Tips

ఇంద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రం Meaning — Line by Line

इन्द्रकृत लक्ष्मीस्तोत्रम्

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of ఇంద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రం with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah
  2. Verse 2. Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah
  3. Verse 3. Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah
  4. Verse 4. Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah
  5. Verse 5. Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah
  6. Verse 6. Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah
  7. Verse 7. Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare
  8. Verse 8. Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata
  9. Verse 9. Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye
  10. Verse 10. Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara
  11. Verse 11. Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana
  12. Verse 12. Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam
  13. Verse 13. Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini
  14. Verse 14. Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah
  15. Verse 15. Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha
  16. Verse 16. Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah
  17. Verse 17. Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike
  18. Verse 18. Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah
  19. Verse 19. Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari
  20. Verse 20. Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye
  21. Verse 21. Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam
Verse 1#

Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah

नमः कमलवासिन्यै नारायण्यै नमो नमः। कृष्णप्रियायै सारायै पद्मायै नमो नमः॥

Om Namah Kamala Vasinyai Narayanyai Namo Namah Krishnapriyayai Sarayai Padmayai Cha Namo Namah

Meaningఓం, కమలంపై నివసించు నారాయణికి మాటిమాటికీ నమస్కారం; కృష్ణప్రియ, సారస్వరూప, పద్మకు నమస్కారం.

Verse 2#

Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah

पद्मपत्रेक्षणायै पद्मास्यायै नमो नमः। पद्मासनायै पद्मिन्यै वैष्णव्यै नमो नमः॥

Padma Patrekshanayai Cha Padmasyayai Namo Namah Padmasanayai Padminyai Vaishnavyai Cha Namo Namah

Meaningకమల-నయన, కమల-ముఖ, కమలాసన, పద్మిని, వైష్ణవికి మాటిమాటికీ నమస్కారం.

Verse 3#

Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah

सर्वसम्पत्स्वरूपायै सर्वदात्र्यै नमो नमः। सुखदायै मोक्षदायै सिद्धिदायै नमो नमः॥

Sarva Sampat Svarupayai Sarvadatryai Namo Namah Sukhadayai Mokshadayai Siddhidayai Namo Namah

Meaningసమస్త సంపదల స్వరూప, అందరికీ ఇచ్చునది; సుఖం, మోక్షం, సిద్ధి ఇచ్చునదికి నమస్కారం.

Verse 4#

Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah

हरिभक्तिप्रदात्र्यै हर्षदात्र्यै नमो नमः। कृष्णवक्षस्थितायै कृष्णेशायै नमो नमः॥

Haribhakti Pradatryai Cha Harshadatryai Namo Namah Krishna Vakshasthitayai Cha Krishneshayai Namo Namah

Meaningహరి భక్తి, హర్షం ఇచ్చునది; కృష్ణుని వక్షస్థలంపై నిలిచిన, కృష్ణుని ఈశ్వరికి నమస్కారం.

Verse 5#

Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah

कृष्णशोभास्वरूपायै रत्नाढ्यायै नमो नमः। सम्पत्त्यधिष्ठातृदेव्यै महादेव्यै नमो नमः॥

Krishna Shobha Svarupayai Ratnadhyayai Namo Namah Sampatti Adhishthatru Devyai Mahadevyai Namo Namah

Meaningకృష్ణుని శోభాస్వరూప, రత్నాలతో సంపన్న; సంపదల అధిష్ఠాత్రి దేవి, మహాదేవికి నమస్కారం.

Verse 6#

Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah

सस्याधिष्ठातृदेव्यै सस्यलक्ष्म्यै नमो नमः। नमो बुद्धिस्वरूपायै बुद्धिदायै नमो नमः॥

Sasya Adhishthatru Devyai Cha Sasya Lakshmyai Namo Namah Namo Buddhi Svarupayai Buddhidayai Namo Namah

Meaningసస్య (ధాన్య) అధిష్ఠాత్రి దేవి, సస్యలక్ష్మి; బుద్ధిస్వరూప, బుద్ధి ఇచ్చునదికి నమస్కారం.

Verse 7#

Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare

वैकुण्ठे महालक्ष्मीर्लक्ष्मीः क्षीरोदसागरे। स्वर्गलक्ष्मीरिन्द्रगेहे राजलक्ष्मीर्नृपालये॥

Vaikunthe Cha Mahalakshmir Lakshmih Kshiroda Sagare Svarga Lakshmir Indra Gehe Raja Lakshmir Nripalaye

Meaningవైకుంఠంలో మీరు మహాలక్ష్మి, క్షీరసాగరంలో లక్ష్మి; ఇంద్రుని భవనంలో స్వర్గలక్ష్మి, రాజు మహలులో రాజలక్ష్మి.

Verse 8#

Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata

गृहलक्ष्मीश्च गृहिणां गेहे गृहदेवता। सुरभिस्सा गवां माता दक्षिणा यज्ञकामिनी॥

Griha Lakshmish Cha Grihinam Gehe Cha Griha Devata Surabhih Sa Gavam Mata Dakshina Yajna Kamini

Meaningగృహస్థుల ఇంట గృహలక్ష్మి, గృహదేవత; గోవుల తల్లి సురభి, యజ్ఞపు దక్షిణ.

Verse 9#

Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye

अदितिर्देवमाता त्वं कमला कमलालये। स्वाहा त्वं हविर्दाने कव्यदाने स्वधा स्मृता॥

Aditir Deva Mata Tvam Kamala Kamalalaye Svaha Tvam Cha Havirdane Kavyadane Svadha Smrita

Meaningమీరు దేవతల తల్లి అదితి, కమలాలయంలో కమల; హవిర్దానంలో స్వాహా, కవ్యదానంలో స్వధా అని చెప్పబడుదురు.

Verse 10#

Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara

त्वं हि विष्णुस्वरूपा सर्वाधारा वसुन्धरा। शुद्धसत्त्वस्वरूपा त्वं नारायणपरायणा॥

Tvam Hi Vishnu Svarupa Cha Sarvadhara Vasundhara Shuddha Sattva Svarupa Tvam Narayana Parayana

Meaningమీరే విష్ణుస్వరూప, సర్వాధార వసుంధర; శుద్ధసత్త్వస్వరూప, నారాయణ పరాయణ.

Verse 11#

Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana

क्रोधहिंसावर्जिता वरदा शुभानना। परमार्थप्रदा त्वं हरिदास्यप्रदा परा॥

Krodha Himsa Varjita Cha Varada Cha Shubhanana Paramartha Prada Tvam Cha Haridasya Prada Para

Meaningక్రోధం, హింస లేనిది, వరదాయిని, శుభానన; పరమార్థం ఇచ్చునది, హరి సేవ ఇచ్చు పరా.

Verse 12#

Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam

यया विना जगत्सर्वं भस्मीभूतमसारकम्। जीवन्मृतं विश्वं शवतुल्यं यया विना॥

Yaya Vina Jagat Sarvam Bhasmibhutam Asarakam Jivanmritam Cha Vishvam Cha Shava Tulyam Yaya Vina

Meaningఎవరు లేకుంటే సమస్త జగత్తు భస్మమై సారహీనమగునో; ఎవరు లేకుంటే విశ్వం జీవించి కూడ మృతమై శవతుల్యమగునో.

Verse 13#

Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini

सर्वेषां परा त्वं हि सर्वबान्धवरूपिणी। यया विना सम्भाष्यो बान्धवैर्बान्धवः सदा॥

Sarvesham Cha Para Tvam Hi Sarva Bandhava Rupini Yaya Vina Na Sambhashyo Bandhavair Bandhavah Sada

Meaningమీరు అందరికీ పరా, సమస్త బంధుత్వ స్వరూప; ఎవరు లేకుంటే బంధువుతో బంధువు సంభాషణ కూడ జరుగదో.

Verse 14#

Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah

त्वया हीनो बन्धुहीनस्त्वया युक्तः सबान्धवः। धर्मार्थकाममोक्षाणां त्वं कारणरूपिणी॥

Tvaya Hino Bandhuhinas Tvaya Yuktah Sabandhavah Dharma Artha Kama Mokshanam Tvam Cha Karana Rupini

Meaningమీరు లేని మనిషి బంధుహీనుడు, మీతో కూడినవాడు సబంధువు; మీరే ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్షాల కారణరూపిణి.

Verse 15#

Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha

स्तनन्धयानां त्वं माता शिशूनां शैशवे यथा। तथा त्वं सर्वदा माता सर्वेषां सर्वविश्वतः॥

Stanandhayanam Tvam Mata Shishunam Shaishave Yatha Tatha Tvam Sarvada Mata Sarvesham Sarva Vishvatah

Meaningశైశవంలో స్తన్యపానం చేయు శిశువులకు తల్లి ఎట్లో, అట్లే మీరు సమస్త విశ్వంలో అందరికీ ఎల్లప్పుడూ తల్లి.

Verse 16#

Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah

त्यक्तस्तनो मातृहीनः चेज्जीवति दैवतः। त्वया हीनो जनः कोऽपि जीवत्येव निश्चितम्॥

Tyakta Stano Matruhinah Sa Chej Jivati Daivatah Tvaya Hino Janah Kopi Na Jivatyeva Nishchitam

Meaningమాతృహీన, స్తనహీన శిశువు కూడ దైవవశాత్తు జీవించవచ్చు, కానీ మీరు లేని ఏ మనిషి కూడ నిశ్చయంగా జీవించడు.

Verse 17#

Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike

सुप्रसन्नस्वरूपा त्वं मे प्रसन्ना भवाम्बिके। वैरिग्रहस्तद्विषयं देहि मह्यं सनातनि॥

Suprasanna Svarupa Tvam Me Prasanna Bhava Ambike Vairigrahas Tad Vishayam Dehi Mahyam Sanatani

Meaningమీరు సుప్రసన్న స్వరూప; ఓ తల్లీ, నాపై ప్రసన్నురాలవు కమ్ము. ఓ సనాతనీ, శత్రువుల వశమైన ఆ సంపదను నాకు తిరిగి ఇమ్ము.

Verse 18#

Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah

वयं यावत्त्वया हीना बन्धुहीनाश्च भिक्षुकाः। सर्वसम्पद्विहीनाश्च तावदेव हरिप्रिये॥

Vayam Yavat Tvaya Hina Bandhuhinash Cha Bhikshukah Sarva Sampad Vihinash Cha Tavadeva Haripriye

Meaningమేము మీరు లేనంత వరకు బంధుహీనులము, భిక్షకులము, సమస్త సంపదల నుండి హీనులము, ఓ హరిప్రియా.

Verse 19#

Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari

राज्यं देहि श्रियं देहि बलं देहि सुरेश्वरि। कीर्तिं देहि धनं देहि पुत्रान्मह्यं देहि वै॥

Rajyam Dehi Shriyam Dehi Balam Dehi Sureshvari Kirtim Dehi Dhanam Dehi Putran Mahyam Cha Dehi Vai

Meaningఓ సురేశ్వరీ! నాకు రాజ్యం ఇమ్ము, శ్రీ ఇమ్ము, బలం ఇమ్ము; కీర్తి ఇమ్ము, ధనం ఇమ్ము, పుత్రులను ఇమ్ము.

Verse 20#

Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye

कामं देहि मतिं देहि भोगान्देहि हरिप्रिये। ज्ञानं देहि धर्मं सर्वसौभाग्यमीप्सितम्॥

Kamam Dehi Matim Dehi Bhogan Dehi Haripriye Jnanam Dehi Cha Dharmam Cha Sarva Saubhagyam Ipsitam

Meaningఓ హరిప్రియా! నాకు కామం, మతి, భోగాలు ఇమ్ము; జ్ఞానం, ధర్మం, సమస్త వాంఛిత సౌభాగ్యం ఇమ్ము.

Verse 21#

Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam

सर्वाधिकारमेवं वै प्रभावं प्रतापकम्। जयं पराक्रमं युद्धे परमैश्वर्यमेव च॥

Sarva Adhikaram Evam Vai Prabhavam Cha Pratapakam Jayam Parakramam Yuddhe Paramaishvaryam Eva Cha

Meaningఅట్లే నాకు సమస్త అధికారం, ప్రభావం, ప్రతాపం; యుద్ధంలో జయం, పరాక్రమం, పరమ ఐశ్వర్యం ఇమ్ము.

Word-by-Word Breakdown

इन्द्रकृत
Indrakrita
ఇంద్రునిచే రచింపబడిన, దేవరాజు ఇంద్రుడు కృతం
कमलवासिन्यै
Kamala Vasinyai
కమలంపై నివసించునదికి
नारायण्यै
Narayanyai
నారాయణికి, నారాయణ (విష్ణు) శక్తికి
नमो नमः
Namo Namah
మాటిమాటికీ నమస్కారం (ఆరంభ శ్లోకాల ధ్రువపదం)
कृष्णप्रियायै
Krishnapriyayai
కృష్ణుని ప్రియకు
सर्वसम्पत्स्वरूपायै
Sarva Sampat Svarupayai
సమస్త సంపదల సాక్షాత్ స్వరూపకు
मोक्षदायै
Mokshadayai
మోక్ష దాత్రికి
हरिभक्तिप्रदात्र्यै
Haribhakti Pradatryai
హరి (విష్ణు) భక్తి ఇచ్చునదికి
वैकुण्ठे महालक्ष्मीः
Vaikunthe Mahalakshmih
వైకుంఠంలో ఆమె మహాలక్ష్మి
स्वर्गलक्ष्मीः
Svarga Lakshmih
ఇంద్రుని స్వర్గంలో ఆమె స్వర్గలోక లక్ష్మి
गृहलक्ष्मीः
Griha Lakshmih
గృహస్థుల ఇంట ఆమె గృహ లక్ష్మి
वसुन्धरा
Vasundhara
సర్వాధార భూమి (వసుంధర — ఆమె ఒక రూపం)
शुद्धसत्त्वस्वरूपा
Shuddha Sattva Svarupa
శుద్ధ సత్త్వ స్వరూప గలది
यया विना
Yaya Vina
ఎవరు లేకుంటే (సమస్త జగత్తు నిర్జీవ భస్మమగును)
धर्मार्थकाममोक्षाणां
Dharma Artha Kama Mokshanam
ధర్మ, అర్థ, కామ, మోక్ష — నాలుగు పురుషార్థాల
कारणरूपिणी
Karana Rupini
ఎవరు సాక్షాత్ కారణం / స్రోతస్సో
माता
Mata
తల్లి (ఆమె అందరికీ నిత్య తల్లి, శిశువు తల్లి వలె)
प्रसन्ना भवाम्बिके
Prasanna Bhava Ambike
ప్రసన్నురాలవు కమ్ము, ఓ తల్లీ (అంబికా)
राज्यं देहि श्रियं देहि
Rajyam Dehi Shriyam Dehi
నాకు రాజ్యం ఇమ్ము, నాకు శ్రీ (సంపద) ఇమ్ము
कीर्तिं देहि धनं देहि
Kirtim Dehi Dhanam Dehi
నాకు కీర్తి ఇమ్ము, నాకు ధనం ఇమ్ము
ज्ञानं देहि च धर्मं च
Jnanam Dehi Cha Dharmam Cha
నాకు జ్ఞానం, ధర్మం ఇమ్ము
परमैश्वर्यम्
Paramaishvaryam
పరమ ఐశ్వర్యం, సమృద్ధి

Origin & History

Source: Brahmavaivarta Purana (Prakriti Khanda, Adhyaya 39); parallel in Devi Bhagavata Purana (Skandha 9, Adhyaya 42)

Author: Attributed to Indra (Devaraja)

Period: Puranic

దేవతలు తమ భాగ్యం, వైభవం, రాజ్యం కోల్పోయినప్పుడు, ఇంద్రుడు దేవి మహాలక్ష్మి వద్దకు చేరి ఈ స్తుతిని అర్పించాడు. బ్రహ్మవైవర్త పురాణంలో (దేవీభాగవతంలో ప్రతిధ్వనించబడిన) వర్ణింపబడిన ఈ స్తోత్రం మొదట 'నమో నమః' మాలతో దేవిని నమస్కరించి, ఆమెను ప్రతి లోకంలో నివసించు సమృద్ధిగా గుర్తించి, చివరికి ఆమెను కోల్పోయిన ధనం, శక్తి, విజయాన్ని తిరిగి ఇవ్వమని ప్రార్థిస్తుంది. ప్రసన్నురాలై లక్ష్మి దేవతలకు వారి వరాలను ప్రసాదించింది. అప్పటి నుండి ఈ స్తోత్రం సమృద్ధిని తిరిగి పొంది పెంచుకొనుటకు ఒక ప్రసిద్ధ ప్రార్థనగా మారింది.

Frequently Asked Questions

ఇంద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రాన్ని ఎవరు రచించారు?
ఇది దేవరాజు ఇంద్రునికి ఆపాదించబడింది (అందుకే 'ఇంద్ర-కృత', 'ఇంద్రునిచే రచింపబడింది'). ఇది బ్రహ్మవైవర్త పురాణం (ప్రకృతి ఖండం) లో, దేవీభాగవత పురాణపు ఒక సమాంతర భాగంలో ఉంది, అక్కడ ఇంద్రుడు సమృద్ధిని తిరిగి పొందడానికి మహాలక్ష్మిని స్తుతిస్తాడు.
ఈ లక్ష్మీ స్తోత్రపు ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఇది అదే దేవి ప్రతి స్థలంలో లక్ష్మీరూపంలో ఎట్లు ప్రకటమవుతుందో అపూర్వంగా వర్ణిస్తుంది — వైకుంఠంలో మహాలక్ష్మి, స్వర్గంలో స్వర్గలక్ష్మి, మహలులో రాజలక్ష్మి, ఇంట గృహలక్ష్మి, ఇంకా భూమి, సురభి గోవు, స్వాహా, స్వధా రూపంలో. ఆమె అనుగ్రహం లేకుంటే జగత్తు నిర్జీవమని ఇది బోధిస్తుంది.
ఇంద్రకృత లక్ష్మీస్తోత్రం దేనిని అర్థిస్తుంది?
తన చివరి శ్లోకాలలో ఇంద్రుడు ప్రత్యక్షంగా రాజ్యం, సమృద్ధి, బలం, కీర్తి, ధనం, పుత్రులు, బుద్ధి, భోగం, జ్ఞానం, ధర్మం, యుద్ధంలో విజయం, పరమ ఐశ్వర్యం కోసం ప్రార్థిస్తాడు — లౌకిక విజయం, ఆధ్యాత్మిక కల్యాణం రెండింటికీ ఒక సంపూర్ణ అర్థన.
దీనిని ఎప్పుడు పఠించాలి?
స్తోత్రపు ఫలశ్రుతి మూడు దైనిక సంధ్యలలో (ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం) పఠనాన్ని సిఫారసు చేస్తుంది. శుక్రవారాలు, దీపావళి, ధనత్రయోదశి కూడ మహాలక్ష్మికి ఈ ప్రార్థనకు విశేషంగా శుభప్రదం.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →