Mantra.Tips

গণেশ চালীসা Meaning — Line by Line

गणेश चालीसा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of গণেশ চালীসা with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Doha 1. Jaya ganapati sadaguna sadana, kavivara badana kripala vighna harana mamgala karana, jaya jaya girijalala
  2. Doha 2. Jaya jaya jaya ganapati ganaraju mamgala bharana karana shubhah kaju
  3. Chaupai 1. Jai gajabadana sadana sukhadata vishva vinayaka buddhi vidhata
  4. Chaupai 2. Vakra tunda shuchi shunda suhavana tilaka tripunda bhala mana bhavana
  5. Chaupai 3. Rajata mani muktana ura mala svarna mukuta shira nayana vishala
  6. Chaupai 4. Pustaka pani kuthara trishulam modaka bhoga sugandhita phulam
  7. Chaupai 5. Sundara pitambara tana sajita charana paduka muni mana rajita
  8. Chaupai 6. Dhani shiva suvana shadanana bhrata gauri lalana vishva-vikhyata
  9. Chaupai 7. Riddhi-siddhi tava chamvara sudhare mushaka vahana sohata dvare
  10. Chaupai 8. Kahau janma shubha katha tumhari ati shuchi pavana mamgalakari
  11. Chaupai 9. Eka samaya giriraja kumari putra hetu tapa kinha bhari
  12. Chaupai 10. Bhayo yajna jaba purna anupa taba pahumchyo tuma dhari dvija rupa
  13. Chaupai 11. Atithi jani ke gauri sukhari bahuvidhi seva kari tumhari
  14. Chaupai 12. Ati prasanna havai tuma vara dinha matu putra hita jo tapa kinha
  15. Chaupai 13. Milahi putra tuhi, buddhi vishala bina garbha dharana yahi kala
  16. Chaupai 14. Gananayaka guna jnana nidhana pujita prathama rupa bhagavana
  17. Chaupai 15. Asa kahi antardhana rupa havai palana para balaka svarupa havai
  18. Chaupai 16. Bani shishu rudana jabahim tuma thana lakhi mukha sukha nahim gauri samana
  19. Chaupai 17. Sakala magana, sukhamamgala gavahim nabha te surana, sumana varshavahim
  20. Chaupai 18. Shambhu, uma, bahudana lutavahim sura munijana, suta dekhana avahim
  21. Chaupai 19. Lakhi ati ananda mamgala saja dekhana bhi aye shani raja
  22. Chaupai 20. Nija avaguna guni shani mana mahim balaka, dekhana chahata nahim
  23. Chaupai 21. Girija kachhu mana bheda badhayo utsava mora, na shani tuhi bhayo
  24. Chaupai 22. Kahata lage shani, mana sakuchai ka karihau, shishu mohi dikhai
  25. Chaupai 23. Nahim vishvasa, uma ura bhayau shani som balaka dekhana kahayau
  26. Chaupai 24. Padatahim shani driga kona prakasha balaka sira uड़i gayo akasha
  27. Chaupai 25. Girija giri vikala havai dharani so duhkha dasha gayo nahim varani
  28. Chaupai 26. Hahakara machyau kailasha shani kinhom lakhi suta ko nasha
  29. Chaupai 27. Turata garuड़ chaढ़i vishnu sidhayo kati chakra so gaja sira laye
  30. Chaupai 28. Balaka ke dhada़ upara dharayo prana mantra paढ़i shamkara darayo
  31. Chaupai 29. Nama ganesha shambhu taba kinhe prathama pujya buddhi nidhi, vara dinhe
  32. Chaupai 30. Buddhi pariksha jaba shiva kinha prithvi kara pradakshina linha
  33. Chaupai 31. Chale shadanana, bharami bhulai rache baitha tuma buddhi upai
  34. Chaupai 32. Charana matu-pitu ke dhara linhem tinake sata pradakshina kinhem
  35. Chaupai 33. Dhani ganesha kahi shiva hiye harashe nabha te surana sumana bahu barase
  36. Chaupai 34. Tumhari mahima buddhi baड़ai shesha sahasamukha sake na gai
  37. Chaupai 35. Maim matihina malina dukhari karahum kauna vidhi vinaya tumhari
  38. Chaupai 36. Bhajata ramasundara prabhudasa jaga prayaga, kakara, durvasa
  39. Chaupai 37. Aba prabhu daya dina para kijai apani shakti bhakti kuchha dijai
  40. Closing Doha. Shri ganesha yaha chalisa, patha karai kara dhyana nita nava mamgala griha basai, lahe jagata sanmana
Doha 1#

Jaya ganapati sadaguna sadana, kavivara badana kripala vighna harana mamgala karana, jaya jaya girijalala

जय गणपति सदगुण सदन, कविवर बदन कृपाल विघ्न हरण मंगल करण, जय जय गिरिजालाल

Jaya ganapati sadaguna sadana, kavivara badana kripala vighna harana mamgala karana, jaya jaya girijalala

Meaningগণপতির জয়, সদ্‌গুণের আবাস, কবিগণ কর্তৃক বন্দিত কৃপাময় মুখবিশিষ্ট; বিঘ্নের হর্তা ও সর্ব মঙ্গলের কর্তা — জয় জয় গিরিজা (পার্বতী)র লাল!

Doha 2#

Jaya jaya jaya ganapati ganaraju mamgala bharana karana shubhah kaju

जय जय जय गणपति गणराजू मंगल भरण करण शुभः काजू

Jaya jaya jaya ganapati ganaraju mamgala bharana karana shubhah kaju

Meaningজয় জয় জয় গণপতি, গণের রাজা; যিনি সবাইকে মঙ্গলে পূর্ণ করেন ও প্রতিটি শুভ কাজ সিদ্ধ করেন।

Chaupai 1#

Jai gajabadana sadana sukhadata vishva vinayaka buddhi vidhata

जै गजबदन सदन सुखदाता विश्व विनायका बुद्धि विधाता

Jai gajabadana sadana sukhadata vishva vinayaka buddhi vidhata

Meaningজয় গজমুখ, সুখের আবাস ও দাতা; বিশ্বের স্বামী (বিনায়ক) ও বুদ্ধির বিধাতা।

Chaupai 2#

Vakra tunda shuchi shunda suhavana tilaka tripunda bhala mana bhavana

वक्र तुण्ड शुची शुण्ड सुहावना तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन

Vakra tunda shuchi shunda suhavana tilaka tripunda bhala mana bhavana

Meaningবক্রতুণ্ড ও উজ্জ্বল, সুন্দর শুঁড়বিশিষ্ট; আপনার ভালে ত্রিপুণ্ড্র তিলক মনকে মোহিত করে।

Chaupai 3#

Rajata mani muktana ura mala svarna mukuta shira nayana vishala

राजत मणि मुक्तन उर माला स्वर्ण मुकुट शिर नयन विशाला

Rajata mani muktana ura mala svarna mukuta shira nayana vishala

Meaningআপনার বক্ষে মণি ও মুক্তোর মালা সুশোভিত; মাথায় স্বর্ণ মুকুট ও বিশাল নেত্র।

Chaupai 4#

Pustaka pani kuthara trishulam modaka bhoga sugandhita phulam

पुस्तक पाणि कुठार त्रिशूलं मोदक भोग सुगन्धित फूलं

Pustaka pani kuthara trishulam modaka bhoga sugandhita phulam

Meaningহাতে পুস্তক, কুঠার ও ত্রিশূল; মোদকের ভোগ ও সুগন্ধি পুষ্প।

Chaupai 5#

Sundara pitambara tana sajita charana paduka muni mana rajita

सुन्दर पीताम्बर तन साजित चरण पादुका मुनि मन राजित

Sundara pitambara tana sajita charana paduka muni mana rajita

Meaningসুন্দর পীতাম্বরে শরীর সুসজ্জিত; আপনার চরণ-পাদুকা মুনিদের মনকে আনন্দিত করে।

Chaupai 6#

Dhani shiva suvana shadanana bhrata gauri lalana vishva-vikhyata

धनि शिव सुवन षडानन भ्राता गौरी लालन विश्व-विख्याता

Dhani shiva suvana shadanana bhrata gauri lalana vishva-vikhyata

Meaningধন্য আপনি, ছয় মুখবিশিষ্ট কার্তিকেয়ের ভ্রাতা ও শিবের পুত্র; গৌরীর আদরের, বিশ্বে বিখ্যাত।

Chaupai 7#

Riddhi-siddhi tava chamvara sudhare mushaka vahana sohata dvare

ऋद्धि-सिद्धि तव चंवर सुधारे मुषक वाहन सोहत द्वारे

Riddhi-siddhi tava chamvara sudhare mushaka vahana sohata dvare

Meaningঋদ্ধি ও সিদ্ধি আপনার ওপর রাজকীয় চামর দোলায়; আপনার মূষিক বাহন দ্বারে শোভা দেয়।

Chaupai 8#

Kahau janma shubha katha tumhari ati shuchi pavana mamgalakari

कहौ जन्म शुभ कथा तुम्हारी अति शुची पावन मंगलकारी

Kahau janma shubha katha tumhari ati shuchi pavana mamgalakari

Meaningএখন আমি আপনার জন্মের মঙ্গলময় কাহিনি বলি — অতি পবিত্র, পাবন ও সর্ব মঙ্গলদায়ক।

Chaupai 9#

Eka samaya giriraja kumari putra hetu tapa kinha bhari

एक समय गिरिराज कुमारी पुत्र हेतु तप कीन्हा भारी

Eka samaya giriraja kumari putra hetu tapa kinha bhari

Meaningএকদা পর্বতরাজের কন্যা (পার্বতী) পুত্রের কামনায় কঠোর তপ করলেন।

Chaupai 10#

Bhayo yajna jaba purna anupa taba pahumchyo tuma dhari dvija rupa

भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा तब पहुंच्यो तुम धरी द्विज रूपा

Bhayo yajna jaba purna anupa taba pahumchyo tuma dhari dvija rupa

Meaningযখন সেই অনুপম যজ্ঞ সম্পূর্ণ হলো, তখন আপনি ব্রাহ্মণের রূপ ধারণ করে এলেন।

Chaupai 11#

Atithi jani ke gauri sukhari bahuvidhi seva kari tumhari

अतिथि जानी के गौरी सुखारी बहुविधि सेवा करी तुम्हारी

Atithi jani ke gauri sukhari bahuvidhi seva kari tumhari

Meaningঅতিথি জেনে গৌরী প্রসন্ন হলেন এবং তিনি নানাভাবে আপনার সেবা করলেন।

Chaupai 12#

Ati prasanna havai tuma vara dinha matu putra hita jo tapa kinha

अति प्रसन्न हवै तुम वर दीन्हा मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा

Ati prasanna havai tuma vara dinha matu putra hita jo tapa kinha

Meaningঅত্যন্ত প্রসন্ন হয়ে আপনি সেই তপের বর দিলেন যা তিনি পুত্রের জন্য করেছিলেন:

Chaupai 13#

Milahi putra tuhi, buddhi vishala bina garbha dharana yahi kala

मिलहि पुत्र तुहि, बुद्धि विशाला बिना गर्भ धारण यहि काला

Milahi putra tuhi, buddhi vishala bina garbha dharana yahi kala

Meaning"তুমি বিশাল বুদ্ধিসম্পন্ন পুত্র লাভ করবে — আর এই মুহূর্তেই, গর্ভ ধারণ ছাড়াই।

Chaupai 14#

Gananayaka guna jnana nidhana pujita prathama rupa bhagavana

गणनायक गुण ज्ञान निधाना पूजित प्रथम रूप भगवाना

Gananayaka guna jnana nidhana pujita prathama rupa bhagavana

Meaningসে গণের নায়ক, গুণ ও জ্ঞানের ভাণ্ডার, সর্ব দেবের মধ্যে প্রথম পূজ্য ভগবান হবে।"

Chaupai 15#

Asa kahi antardhana rupa havai palana para balaka svarupa havai

अस कही अन्तर्धान रूप हवै पालना पर बालक स्वरूप हवै

Asa kahi antardhana rupa havai palana para balaka svarupa havai

Meaningএমন বলে সেই ব্রাহ্মণ অন্তর্ধান হলেন, এবং দোলনায় শিশুর রূপ ধারণ করলেন।

Chaupai 16#

Bani shishu rudana jabahim tuma thana lakhi mukha sukha nahim gauri samana

बनि शिशु रुदन जबहिं तुम ठाना लखि मुख सुख नहिं गौरी समाना

Bani shishu rudana jabahim tuma thana lakhi mukha sukha nahim gauri samana

Meaningযখন শিশুরূপে আপনি ক্রন্দন শুরু করলেন, তখন আপনার মুখ দেখে গৌরীর আনন্দ ধরে না।

Chaupai 17#

Sakala magana, sukhamamgala gavahim nabha te surana, sumana varshavahim

सकल मगन, सुखमंगल गावहिं नाभ ते सुरन, सुमन वर्षावहिं

Sakala magana, sukhamamgala gavahim nabha te surana, sumana varshavahim

Meaningসবাই আনন্দে মগ্ন হয়ে সুখ-মঙ্গলের গান গাইতে লাগল; আকাশ থেকে দেবতারা পুষ্প বর্ষণ করতে লাগলেন।

Chaupai 18#

Shambhu, uma, bahudana lutavahim sura munijana, suta dekhana avahim

शम्भु, उमा, बहुदान लुटावहिं सुर मुनिजन, सुत देखन आवहिं

Shambhu, uma, bahudana lutavahim sura munijana, suta dekhana avahim

Meaningশম্ভু (শিব) ও উমা প্রচুর দান করলেন; দেবতা ও মুনিগণ পুত্রকে দেখতে এলেন।

Chaupai 19#

Lakhi ati ananda mamgala saja dekhana bhi aye shani raja

लखि अति आनन्द मंगल साजा देखन भी आये शनि राजा

Lakhi ati ananda mamgala saja dekhana bhi aye shani raja

Meaningআনন্দ ও মঙ্গলের এই উৎসব দেখে শনি রাজাও দর্শনে এলেন।

Chaupai 20#

Nija avaguna guni shani mana mahim balaka, dekhana chahata nahim

निज अवगुण गुनि शनि मन माहीं बालक, देखन चाहत नाहीं

Nija avaguna guni shani mana mahim balaka, dekhana chahata nahim

Meaningনিজের দোষ মনে স্মরণ করে শনি বালককে দেখতে চাইলেন না।

Chaupai 21#

Girija kachhu mana bheda badhayo utsava mora, na shani tuhi bhayo

गिरिजा कछु मन भेद बढायो उत्सव मोर, शनि तुही भायो

Girija kachhu mana bheda badhayo utsava mora, na shani tuhi bhayo

Meaningগিরিজার মনে কিছু ভেদ বাড়ল: "আমার উৎসবে শনিরও কি আমার পুত্রকে দেখা ভালো লাগল না?"

Chaupai 22#

Kahata lage shani, mana sakuchai ka karihau, shishu mohi dikhai

कहत लगे शनि, मन सकुचाई का करिहौ, शिशु मोहि दिखाई

Kahata lage shani, mana sakuchai ka karihau, shishu mohi dikhai

Meaningশনি মনে সংকোচ করে বলতে লাগলেন: "যদি আমি বালককে দেখি তবে কী হবে?"

Chaupai 23#

Nahim vishvasa, uma ura bhayau shani som balaka dekhana kahayau

नहिं विश्वास, उमा उर भयऊ शनि सों बालक देखन कहयऊ

Nahim vishvasa, uma ura bhayau shani som balaka dekhana kahayau

Meaningউমার হৃদয়ে কোনো শঙ্কা উঠল না; তিনি শনিকে বালককে দেখতে বললেন।

Chaupai 24#

Padatahim shani driga kona prakasha balaka sira uड़i gayo akasha

पदतहिं शनि दृग कोण प्रकाशा बालक सिर उड़ि गयो अकाशा

Padatahim shani driga kona prakasha balaka sira uड़i gayo akasha

Meaningযেই শনির বাঁকা দৃষ্টির কিরণ পড়ল, বালকের মাথা আকাশে উড়ে গেল।

Chaupai 25#

Girija giri vikala havai dharani so duhkha dasha gayo nahim varani

गिरिजा गिरी विकल हवै धरणी सो दुःख दशा गयो नहीं वरणी

Girija giri vikala havai dharani so duhkha dasha gayo nahim varani

Meaningগিরিজা ব্যাকুল হয়ে মাটিতে পড়ে গেলেন; সেই দুঃখের দশা বর্ণনা করা যায় না।

Chaupai 26#

Hahakara machyau kailasha shani kinhom lakhi suta ko nasha

हाहाकार मच्यौ कैलाशा शनि कीन्हों लखि सुत को नाशा

Hahakara machyau kailasha shani kinhom lakhi suta ko nasha

Meaningকৈলাসে হাহাকার পড়ে গেল — দেখা গেল শনি পুত্রের নাশ করেছেন।

Chaupai 27#

Turata garuड़ chaढ़i vishnu sidhayo kati chakra so gaja sira laye

तुरत गरुड़ चढ़ि विष्णु सिधायो काटी चक्र सो गज सिर लाये

Turata garuड़ chaढ़i vishnu sidhayo kati chakra so gaja sira laye

Meaningতৎক্ষণাৎ বিষ্ণু গরুড়ে চড়ে চললেন; চক্র দিয়ে একটি মাথা কেটে হাতির মাথা নিয়ে এলেন।

Chaupai 28#

Balaka ke dhada़ upara dharayo prana mantra paढ़i shamkara darayo

बालक के धड़ ऊपर धारयो प्राण मन्त्र पढ़ि शंकर डारयो

Balaka ke dhada़ upara dharayo prana mantra paढ़i shamkara darayo

Meaningসেটি বালকের ধড়ের ওপর রাখলেন, এবং শঙ্কর প্রাণ-মন্ত্র পড়ে তাকে জীবিত করলেন।

Chaupai 29#

Nama ganesha shambhu taba kinhe prathama pujya buddhi nidhi, vara dinhe

नाम गणेश शम्भु तब कीन्हे प्रथम पूज्य बुद्धि निधि, वर दीन्हे

Nama ganesha shambhu taba kinhe prathama pujya buddhi nidhi, vara dinhe

Meaningতখন শম্ভু তাঁকে গণেশ নাম দিলেন, এবং প্রথম পূজ্য হওয়া ও বুদ্ধির ভাণ্ডারের বর দিলেন।

Chaupai 30#

Buddhi pariksha jaba shiva kinha prithvi kara pradakshina linha

बुद्धि परीक्षा जब शिव कीन्हा पृथ्वी कर प्रदक्षिणा लीन्हा

Buddhi pariksha jaba shiva kinha prithvi kara pradakshina linha

Meaningযখন শিব তাঁদের বুদ্ধির পরীক্ষা নিলেন, তখন দুই ভাইকে পৃথিবী প্রদক্ষিণ করতে হবে।

Chaupai 31#

Chale shadanana, bharami bhulai rache baitha tuma buddhi upai

चले षडानन, भरमि भुलाई रचे बैठ तुम बुद्धि उपाई

Chale shadanana, bharami bhulai rache baitha tuma buddhi upai

Meaningছয় মুখবিশিষ্ট কার্তিকেয় বিভ্রান্ত হয়ে ঘুরতে লাগলেন; কিন্তু আপনি এক চতুর উপায় রচনা করলেন।

Chaupai 32#

Charana matu-pitu ke dhara linhem tinake sata pradakshina kinhem

चरण मातु-पितु के धर लीन्हें तिनके सात प्रदक्षिण कीन्हें

Charana matu-pitu ke dhara linhem tinake sata pradakshina kinhem

Meaningআপনি নিজের মাতা-পিতার চরণ ধরলেন, এবং তাঁদের সাতবার প্রদক্ষিণ করলেন।

Chaupai 33#

Dhani ganesha kahi shiva hiye harashe nabha te surana sumana bahu barase

धनि गणेश कही शिव हिये हरषे नभ ते सुरन सुमन बहु बरसे

Dhani ganesha kahi shiva hiye harashe nabha te surana sumana bahu barase

Meaning"ধন্য গণেশ!" শিব বললেন, তাঁর হৃদয় আনন্দিত হলো; আকাশ থেকে দেবতারা অনেক পুষ্প বর্ষণ করলেন।

Chaupai 34#

Tumhari mahima buddhi baड़ai shesha sahasamukha sake na gai

तुम्हरी महिमा बुद्धि बड़ाई शेष सहसमुख सके गाई

Tumhari mahima buddhi baड़ai shesha sahasamukha sake na gai

Meaningআপনার মহিমা ও বুদ্ধির মহত্ত্ব সহস্র মুখবিশিষ্ট শেষও গাইতে পারলেন না।

Chaupai 35#

Maim matihina malina dukhari karahum kauna vidhi vinaya tumhari

मैं मतिहीन मलीन दुखारी करहूं कौन विधि विनय तुम्हारी

Maim matihina malina dukhari karahum kauna vidhi vinaya tumhari

Meaningআমি মন্দবুদ্ধি, মলিন ও দুঃখী — কোন উপায়ে আমি আপনার যথাযথ স্তুতি করি?

Chaupai 36#

Bhajata ramasundara prabhudasa jaga prayaga, kakara, durvasa

भजत रामसुन्दर प्रभुदासा जग प्रयाग, ककरा, दुर्वासा

Bhajata ramasundara prabhudasa jaga prayaga, kakara, durvasa

Meaningপ্রয়াগের (ককরা নিবাসী, দুর্বাসা বংশের) রামসুন্দর প্রভুদাস আপনার ভজন করেন।

Chaupai 37#

Aba prabhu daya dina para kijai apani shakti bhakti kuchha dijai

अब प्रभु दया दीना पर कीजै अपनी शक्ति भक्ति कुछ दीजै

Aba prabhu daya dina para kijai apani shakti bhakti kuchha dijai

Meaningএখন হে প্রভু, এই দীনের ওপর দয়া করুন; আপনার শক্তি ও ভক্তি থেকে কিছু আমাকে প্রদান করুন।

Closing Doha#

Shri ganesha yaha chalisa, patha karai kara dhyana nita nava mamgala griha basai, lahe jagata sanmana

श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करै कर ध्यान नित नव मंगल गृह बसै, लहे जगत सन्मान

Shri ganesha yaha chalisa, patha karai kara dhyana nita nava mamgala griha basai, lahe jagata sanmana

Meaningযে কেউ এই গণেশ চালীসা একাগ্র মন ও ধ্যানসহ পাঠ করে — তার গৃহে নিত্য নতুন মঙ্গল বাস করে, এবং সে জগতে সম্মান লাভ করে।

Word-by-Word Breakdown

गणपति
Ganapati
গণপতি — গণ (দিব্য সমূহ)-এর স্বামী
गणराजू
Ganraju
গণরাজু — গণের রাজা
विघ्न हरण
Vighna Haran
বিঘ্ন হরণ — বিঘ্নের হর্তা
गजबदन
Gajbadan
গজবদন — গজমুখ
विनायक
Vinayak
বিনায়ক — পরম নায়ক, বিঘ্নহর্তা
बुद्धि विधाता
Buddhi Vidhata
বুদ্ধি বিধাতা — বুদ্ধির দাতা
वक्र तुण्ड
Vakra Tunda
বক্রতুণ্ড — বাঁকা শুঁড়বিশিষ্ট
त्रिपुण्ड
Tripund
ত্রিপুণ্ড্র — ভালে তিনটি পবিত্র রেখা
मोदक
Modak
মোদক — মিষ্টি লাড্ডু, গণেশের প্রিয় ভোগ
मूषक
Mushak
মূষিক — ইঁদুর, গণেশের বাহন
पीताम्बर
Pitambar
পীতাম্বর — হলুদ বস্ত্র
गिरिजालाल
Girijalal
গিরিজালাল — গিরিজা (পার্বতী)র প্রিয় পুত্র
षडानन
Shadanan
ষড়ানন — ছয় মুখবিশিষ্ট (কার্তিকেয়, গণেশের ভ্রাতা)
ऋद्धि सिद्धि
Riddhi Siddhi
ঋদ্ধি সিদ্ধি — সমৃদ্ধি ও সিদ্ধি (গণেশের পত্নীগণ)
कुठार
Kuthar
কুঠার — কুড়াল (গণেশের অস্ত্র)
गणनायक
Gananayak
গণনায়ক — গণের নায়ক
गौरी ललन
Gauri Lalan
গৌরী ললন — গৌরী (পার্বতী)র আদরের
शम्भु
Shambhu
শম্ভু — শিব, গণেশের পিতা
संकट मोचन
Sankat Mochan
সংকট মোচন — সংকট থেকে মুক্তিদাতা
मंगल
Mangal
মঙ্গল — মঙ্গলময়তা
सुमन
Suman
সুমন — পুষ্প

Origin & History

Source: Hindu devotional tradition (Chalisa literature)

Author: Unknown (folk composition in the Chalisa tradition)

Period: Medieval period

গণেশ চালীসা ভগবান গণেশের জন্ম-কাহিনির জন্য একাধিক পৌরাণিক উৎস থেকে নেওয়া। এই চালীসায় বর্ণিত কাহিনি জানায় যে পার্বতী পুত্রলাভের জন্য কঠোর তপস্যা করেন, তখন এক দিব্য ব্রাহ্মণ (স্বয়ং গণেশ ছদ্মবেশে) আবির্ভূত হন, তাঁকে আশীর্বাদ দেন এবং পরে দোলনায় শিশুরূপে আবির্ভূত হন। শিব পুরাণের অন্যান্য সংস্করণে পার্বতী কর্তৃক চন্দনের প্রলেপ দিয়ে গণেশ সৃষ্টির বর্ণনা আছে। সংস্করণ যাই হোক, সকলেই এ বিষয়ে একমত যে গণেশ শিব-পার্বতীর প্রথম পুত্র এবং সকল দেবতার আগে পূজিত হওয়ার পরম স্থান অধিকার করেন।

Frequently Asked Questions

গণেশ সকল দেবতার আগে কেন পূজিত হন?
হিন্দু পরম্পরা অনুসারে ভগবান শিব ঘোষণা করেছিলেন যে কোনো দেবতা এবং কোনো শুভ কাজের আগে গণেশ পূজিত হবেন। তাই প্রতিটি হিন্দু অনুষ্ঠান গণেশের প্রার্থনা দিয়ে শুরু হয় — বিঘ্নহর্তাকে পথ সুগম করতে হয়, তবেই কোনো কাজ সফল হয়।
গণেশ চালীসা পাঠের সর্বোত্তম দিন কোনটি?
বুধবার গণেশের দিন এবং সবচেয়ে শুভ মনে করা হয়। তবুও চালীসা যেকোনো দিন পড়া যায়, বিশেষত গুরুত্বপূর্ণ কাজ, পরীক্ষা বা নতুন সূচনার আগে।
গণেশের কোন ভোগ প্রিয়?
মোদক (মিষ্টি লাড্ডু) গণেশের প্রিয় ভোগ। অন্যান্য ভোগে দূর্বা ঘাস, লাল ফুল, লাড্ডু, নারকেল ও গুড় অন্তর্ভুক্ত। সংখ্যা 21 পবিত্র মনে করা হয় — 21টি মোদক বা 21টি দূর্বা অর্পণ করা পরম্পরাগত।
গণেশ চালীসা কে লিখেছেন?
হিন্দু ভক্তি পরম্পরার অধিকাংশ চালীসার মতো গণেশ চালীসার নির্দিষ্ট রচয়িতা সুনিশ্চিতভাবে জানা নেই। এটি সেই চল্লিশ চৌপাই রূপ অনুসরণ করে যা তুলসীদাস হনুমান চালীসায় প্রচলিত করেছিলেন।
শিক্ষার্থীরা কি পরীক্ষার আগে গণেশ চালীসা পড়তে পারে?
হ্যাঁ, এটি সবচেয়ে প্রচলিত পরম্পরাগুলির একটি। গণেশ বুদ্ধি ও বিবেকের দেবতা (বুদ্ধি বিধাতা)। সমগ্র ভারতের শিক্ষার্থীরা পরীক্ষার আগে স্বচ্ছতা, স্মৃতি ও সাফল্যের জন্য গণেশ চালীসা পড়ে।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →