শ্রীগুরুপাদুকা স্তোত্রম্ Meaning — Line by Line
श्रीगुरुपादुका स्तोत्रम्
Every verse and every word explained in English & Hindi
Meaning — Line by Line
Every verse of শ্রীগুরুপাদুকা স্তোত্রম্ with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.
Jump to a verse ▾
- Verse 1. Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam
- Verse 2. Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam
- Verse 3. Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah
- Verse 4. Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
- Verse 5. Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam
- Verse 6. Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
- Verse 7. Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
- Verse 8. Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam
- Verse 9. Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam
अनन्तसंसारसमुद्रतार-नौकायिताभ्यां गुरुभक्तिदाभ्याम्। वैराग्यसाम्राज्यदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥१॥
Ananta-samsaara-samudra-taara-naukaayitaabhyaam Guru-bhakti-daabhyaam Vairaagya-saamraajyada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (1)
Meaningশ্রীগুরুর পাদুকাকে বারবার নমস্কার — যা অনন্ত সংসার-সাগর পার করানোর জন্য নৌকার সমান, যা গুরু-ভক্তি প্রদান করে, এবং যার পূজন বৈরাগ্যের সাম্রাজ্য প্রদান করে॥
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam
कवित्ववाराशिनिशाकराभ्यां दौर्भाग्यदावाम्बुदमालिकाभ्याम्। दूरीकृतानम्रविपत्तिताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥२॥
Kavitva-vaaraashi-nishaakaraabhyaam Daurbhaagya-daavaambuda-maalikaabhyaam Dooreekrita-anamra-vipattitaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (2)
Meaningগুরুর পাদুকাকে নমস্কার — যা কবিত্বের সাগরে জোয়ার আনয়নকারী চন্দ্রের সমান, যা দুর্ভাগ্য রূপ দাবানল নির্বাপণকারী মেঘমালা, এবং যা নমনকারীদের বিপত্তি দূর করে দেয়॥
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah
नता ययोः श्रीपतितां समीयुः कदाचिदप्याशु दरिद्रवर्याः। मूकाश्च वाचस्पतितां हि ताभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥३॥
Nataa Yayoh Shree-patitaam Sameeyuh Kadaachid-apy-aashu Daridra-varyaah Mookaash-cha Vaachaspatitaam Hi Taabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (3)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যাকে প্রণাম করলে অতি দরিদ্রও শীঘ্র শ্রীসম্পন্ন (লক্ষ্মীপতি) হয়ে যায়, এবং মূকও বৃহস্পতির মতো বাণী (বাক্পটুতা) লাভ করে॥
Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam
नालीकनीकाशपदाहृताभ्यां नानाविमोहादिनिवारिकाभ्याम्। नमज्जनाभीष्टततिप्रदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥४॥
Naaleeka-neekaasha-pada-aahritaabhyaam Naanaa-vimoha-aadi-nivaarikaabhyaam Namaj-jana-abheeshta-tati-pradaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (4)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যা কমলের মতো মনোহর হয়ে হৃদয়কে আকর্ষণ করে, যা নানা মোহ প্রভৃতির নিবারণ করে, এবং যা নমনকারীদের সমস্ত অভিলাষা পূর্ণ করে॥
Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam
नृपालिमौलिव्रजरत्नकान्ति-सरिद्विराजज्झषकन्यकाभ्याम्। नृपत्वदाभ्यां नतलोकपङ्क्तेः नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥५॥
Nripaali-mauli-vraja-ratna-kaanti-sarid-viraajaj-jhasha-kanyakaabhyaam Nripatva-daabhyaam Nata-loka-pankteh Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (5)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যা নমনকারী রাজাদের রত্নখচিত মুকুটের কান্তিতে প্রকাশিত নদীর মীনকন্যার মতো শোভিত, এবং যা নতজনের পঙ্ক্তিকে রাজ্য প্রদান করে॥
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam
पापान्धकारार्कपरम्पराभ्यां तापत्रयाहीन्द्रखगेश्वराभ्याम्। जाड्याब्धिसंशोषणवाडवाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥६॥
Paapaandhakaara-arka-paramparaabhyaam Taapa-traya-aaheendra-khageshvaraabhyaam Jaadya-abdhi-samshoshana-vaadavaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (6)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যা পাপের অন্ধকার মিটানো সূর্য-পরম্পরা, যা ত্রিবিধ তাপ রূপ সর্পরাজের জন্য গরুড়ের সমান, এবং যা জড়তা রূপ সাগরকে শুষ্ককারী বড়বাগ্নি॥
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam
शमादिषट्कप्रदवैभवाभ्यां समाधिदानव्रतदीक्षिताभ्याम्। रमाधवाङ्घ्रिस्थिरभक्तिदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥७॥
Shamaadi-shatka-prada-vaibhavaabhyaam Samaadhi-daana-vrata-deekshitaabhyaam Ramaadhava-anghri-sthira-bhakti-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (7)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যার বৈভব শম প্রভৃতি ষট্ক গুণ প্রদান করে, যা সমাধি-দানের ব্রতে দীক্ষিত, এবং যা শ্রীহরির চরণে দৃঢ় ভক্তি প্রদান করে॥
Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam
स्वार्चापराणामखिलेष्टदाभ्यां स्वाहासहायाक्षधुरन्धराभ्याम्। स्वान्ताच्छभावप्रदपूजनाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥८॥
Svaarchaa-paraanaam Akhila-ishta-daabhyaam Svaahaa-sahaaya-aksha-dhurandharaabhyaam Svaanta-achchha-bhaava-prada-poojanaabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (8)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যা নিজের পূজনে রত ভক্তদের সমস্ত ইষ্ট প্রদান করে, যা (যজ্ঞাদির) সহায়ে বিশ্বের ভার ধারণ করে, এবং যার পূজন হৃদয়কে নির্মল ও শান্ত ভাব প্রদান করে॥
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam
कामादिसर्पव्रजगारुडाभ्यां विवेकवैराग्यनिधिप्रदाभ्याम्। बोधप्रदाभ्यां दृतमोक्षदाभ्यां नमो नमः श्रीगुरुपादुकाभ्याम्॥९॥
Kaamaadi-sarpa-vraja-gaarudaabhyaam Viveka-vairaagya-nidhi-pradaabhyaam Bodha-pradaabhyaam Drita-moksha-daabhyaam Namo Namah Shree-guru-paadukaabhyaam (9)
Meaningপাদুকাকে নমস্কার — যা কাম প্রভৃতি সর্পসমূহের জন্য গরুড়ের সমান, যা বিবেক ও বৈরাগ্যের নিধি প্রদান করে, যা বোধ প্রদান করে এবং শীঘ্র মোক্ষ দেয়॥
Word-by-Word Breakdown
Origin & History
Source: Composed by Adi Shankaracharya; preserved in the Advaita and stotra tradition
Author: Adi Shankaracharya (8th century CE)
Period: 8th century CE
পরম্পরা অনুসারে, যুবক শঙ্কর এক গুরুর সন্ধানে নর্মদার তীরে পৌঁছে গৌড়পাদের শিষ্য গোবিন্দ ভগবৎপাদের গুহা পেলেন। নিজের গুরুর পাদুকা (খড়ম) দেখে তাঁর হৃদয় উপচে পড়ল এবং তিনি তাদের স্তুতিতে এই স্তোত্র উচ্চারণ করলেন। নয়টি প্রবহমান শ্লোকে তিনি গুরুর পাদুকাকে অনন্ত সংসার-সাগর পার করানো নৌকা, পাপের অন্ধকার মিটানো সূর্য, কাম-সর্পের নাশকারী গরুড়, এবং বিবেক, বৈরাগ্য, বোধ ও শীঘ্র মোক্ষের দাতা রূপে মহিমান্বিত করেন — যা একে অদ্বৈত পরম্পরায় গুরু-ভক্তির সর্বোচ্চ স্তোত্র করে তোলে।
Frequently Asked Questions
গুরু পাদুকা স্তোত্রম্ কী?▼
গুরুর পাদুকা (খড়ম) কেন পূজা করা হয়?▼
গুরু পাদুকা স্তোত্রম্ কে রচনা করেছিলেন?▼
গুরু পাদুকা স্তোত্রম্ কখন পাঠ করা উচিত?▼
Ready to start chanting?
See Benefits & How to Chant →