নারায়ণ সূক্তম্ — Complete Lyrics
नारायण सूक्तम्
Sanskrit text with English transliteration and translation
Verse 1
ॐ सह नाववतु। सह नौ भुनक्तु। सह वीर्यं करवावहै।
तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
Om saha navavatu, saha nau bhunaktu, saha viryam karavavahai;
Tejasvinavadhitamastu ma vidvishavahai.
Om shantih shantih shantih.
ওঁ। তিনি আমাদের উভয়কে রক্ষা করুন; আমাদের উভয়কে পোষণ করুন; আমরা একসঙ্গে উৎসাহের সঙ্গে কাজ করি; আমাদের অধ্যয়ন তেজোময় ও ফলপ্রসূ হোক; আমরা পরস্পরকে কখনও দ্বেষ না করি। ওঁ শান্তি, শান্তি, শান্তি।
Verse 2
ॐ सहस्रशीर्षं देवं विश्वाक्षं विश्वशम्भुवम्।
विश्वं नारायणं देवमक्षरं परमं पदम्॥
Om sahasrashirsham devam vishvaksham vishvashambhuvam;
Vishvam Narayanam devamaksharam paramam padam.
ওঁ। সহস্র মস্তকবিশিষ্ট, সর্বনেত্র, সমস্ত মঙ্গলের উৎস; নারায়ণ সর্বব্যাপী প্রভু, অক্ষর, পরম ধাম।
Verse 3
विश्वतः परमान्नित्यं विश्वं नारायणं हरिम्।
विश्वमेवेदं पुरुषस्तद्विश्वमुपजीवति॥
Vishvatah paramannityam vishvam Narayanam Harim;
Vishvamevedam purushastadvishvamupajivati.
সদা বিশ্বের অতীত, শাশ্বত, এই বিশ্ব স্বয়ং নারায়ণ, হরি; এই সমস্ত জগৎ কেবল পুরুষই, এবং তাঁরই উপর এটি প্রতিষ্ঠিত।
Verse 4
पतिं विश्वस्यात्मेश्वरं शाश्वतं शिवमच्युतम्।
नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम्॥
Patim vishvasyatmeshvaram shashvatam shivamachyutam;
Narayanam mahajneyam vishvatmanam parayanam.
বিশ্বের স্বামী, আত্মার শাসক, শাশ্বত, মঙ্গলময়, অক্ষয়; নারায়ণ পরম জ্ঞেয়, সর্বের আত্মা, সর্বোচ্চ আশ্রয়।
Verse 5
नारायणपरो ज्योतिरात्मा नारायणः परः।
नारायणपरं ब्रह्म तत्त्वं नारायणः परः॥
Narayanaparo jyotiratma Narayanah parah;
Narayanaparam brahma tattvam Narayanah parah.
নারায়ণ পরম জ্যোতি, আত্মা পরম নারায়ণ; নারায়ণ পরম ব্রহ্ম, সেই সত্তা যা পরম নারায়ণ।
Verse 6
नारायणपरो ध्याता ध्यानं नारायणः परः।
यच्च किञ्चिज्जगत्सर्वं दृश्यते श्रूयतेऽपि वा॥
Narayanaparo dhyata dhyanam Narayanah parah;
Yachcha kinchijjagatsarvam drishyate shruyate'pi va.
নারায়ণ পরম ধ্যাতা, ধ্যান স্বয়ং পরম নারায়ণ; এবং যা কিছু বিদ্যমান — এই সমস্ত জগৎ, দেখা হোক বা শোনা —
Verse 7
अन्तर्बहिश्च तत्सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः।
अनन्तमव्ययं कविं समुद्रेऽन्तं विश्वशम्भुवम्॥
Antarbahishcha tatsarvam vyapya Narayanah sthitah;
Anantamavyayam kavim samudre'ntam vishvashambhuvam.
— ভিতরে ও বাইরে, সে সবে ব্যাপ্ত, নারায়ণ স্থিত: অনন্ত, অক্ষর, সর্বদর্শী দ্রষ্টা, যাঁর সীমা সাগর, বিশ্বমঙ্গলের উৎস।
Verse 8
पद्मकोशप्रतीकाशं हृदयं चाप्यधोमुखम्।
अधो निष्ट्या वितस्त्यान्ते नाभ्यामुपरि तिष्ठति॥
Padmakoshapratikasham hridayam chapyadhomukham;
Adho nishtya vitastyante nabhyamupari tishthati.
পদ্মের কুঁড়ির মতো হৃদয়, নিচের দিকে মুখ করে; কণ্ঠ থেকে এক বিঘত নিচে এবং নাভির উপরে তা অবস্থিত।
Verse 9
ज्वालामालाकुलं भाति विश्वस्यायतनं महत्।
सन्ततं सिराभिस्तु लम्बत्याकोशसन्निभम्॥
Jvalamalakulam bhati vishvasyayatanam mahat;
Santatam sirabhistu lambatyakoshasannibham.
জ্বালার মালায় শোভিত হয়ে তা প্রকাশিত হয়, বিশ্বের মহান ধাম; নাড়ি দ্বারা নিরন্তর ধৃত, তা বন্ধ কুঁড়ির মতো ঝুলে থাকে।
Verse 10
तस्यान्ते सुषिरं सूक्ष्मं तस्मिन्सर्वं प्रतिष्ठितम्।
तस्य मध्ये महानग्निर्विश्वार्चिर्विश्वतोमुखः॥
Tasyante sushiram sukshmam tasminsarvam pratishthitam;
Tasya madhye mahanagnirvishvarchirvishvatomukhah.
তার শেষে একটি সূক্ষ্ম ছিদ্র আছে, এবং তাতেই সমস্ত প্রতিষ্ঠিত; তার মধ্যে মহান অগ্নি আছে, চারিদিকে প্রজ্বলিত, সমস্ত দিকে মুখ করে।
Verse 11
सोऽग्रभुग्विभजन्तिष्ठन्नाहारमजरः कविः।
तिर्यगूर्ध्वमधःशायी रश्मयस्तस्य सन्तताः॥
So'grabhugvibhajantishthannaharamajarah kavih;
Tiryagurdhvamadhahshayi rashmayastasya santatah.
সর্বপ্রথম ভোক্তা, অন্ন বণ্টন করতে করতে স্থিত, অক্ষয়, জ্ঞানী; আড়াআড়ি শুয়ে, উপরে ও নিচে, তাঁর রশ্মি বিরাম ছাড়াই বিস্তৃত।
Verse 12
सन्तापयति स्वं देहमापादतलमस्तकः।
तस्य मध्ये वह्निशिखा अणीयोर्ध्वा व्यवस्थिता॥
Santapayati svam dehamapadatalamastakah;
Tasya madhye vahnishikha aniyordhva vyavasthita.
তিনি নিজের শরীরকে পায়ের তলা থেকে মাথা পর্যন্ত তপ্ত করেন। সেই অগ্নির মধ্যে একটি জ্বালাশিখা অবস্থিত, সূক্ষ্মতম, উপরের দিকে নির্দেশ করে।
Verse 13
नीलतोयदमध्यस्थाद्विद्युल्लेखेव भास्वरा।
नीवारशूकवत्तन्वी पीता भास्वत्यणूपमा॥
Nilatoyadamadhyasthadvidyullekheva bhasvara;
Nivarashukavattanvi pita bhasvatyanupama.
নীল বর্ষা-মেঘের মধ্যে স্থিত বিদ্যুৎ-রেখার মতো দীপ্তিমান; ধানের তীক্ষ্ণ অগ্রভাগের মতো কৃশ, স্বর্ণিম, উজ্জ্বল, অণু-সম।
Verse 14
तस्याः शिखाया मध्ये परमात्मा व्यवस्थितः।
स ब्रह्म स शिवः स हरिः सेन्द्रः सोऽक्षरः परमः स्वराट्॥
Tasyah shikhaya madhye paramatma vyavasthitah;
Sa brahma sa shivah sa harih sendrah so'ksharah paramah svarat.
সেই জ্বালার মধ্যে পরমাত্মা স্থিত: তিনি ব্রহ্মা, তিনি শিব, তিনি হরি, তিনি ইন্দ্র; তিনি অক্ষর, পরম, স্বয়ংপ্রকাশ সম্রাট।
Verse 15
ऋतं सत्यं परं ब्रह्म पुरुषं कृष्णपिङ्गलम्।
ऊर्ध्वरेतं विरूपाक्षं विश्वरूपाय वै नमो नमः॥
Ritam satyam param brahma purusham krishnapingalam;
Urdhvaretam virupaksham vishvarupaya vai namo namah.
ঋত, সত্য, পরম ব্রহ্ম, শ্যাম-পীতবর্ণ পুরুষ, সদা ব্রহ্মচারী, বিচিত্র-নেত্র — সেই বিশ্বরূপকে বারংবার নমস্কার।
Verse 16
ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि।
तन्नो विष्णुः प्रचोदयात्॥
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः॥
Om Narayanaya vidmahe Vasudevaya dhimahi;
Tanno Vishnuh prachodayat.
Om shantih shantih shantih.
ওঁ। আমরা নারায়ণকে জানি, বাসুদেবের ধ্যান করি; সেই বিষ্ণু আমাদের প্রেরিত করুন। ওঁ শান্তি, শান্তি, শান্তি।
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →