Mantra.Tips

বিষ্ণু চালীসা Meaning — Line by Line

विष्णु चालीसा

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of বিষ্ণু চালীসা with its English meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Doha 1. Vishnu sunie vinaya, sevaka ki chitalaya
  2. Doha 2. Namo vishnu bhagavana kharari
  3. Chaupai 1. Prabala jagata mem shakti tumhari
  4. Chaupai 2. Sundara rupa manohara surata
  5. Chaupai 3. Tana para pitambara ati sohata
  6. Chaupai 4. Shamkha chakra kara gada biraje
  7. Chaupai 5. Satya dharma mada lobha na gaje
  8. Chaupai 6. Santabhakta sajjana manaramjana
  9. Chaupai 7. Sukha upajaya kashta saba bhamjana
  10. Chaupai 8. Papa kata bhava sindhu utarana
  11. Chaupai 9. Karata aneka rupa prabhu dharana
  12. Chaupai 10. Dharani dhenu bana tumahim pukara
  13. Chaupai 11. Bhara utara asura dala mara
  14. Chaupai 12. Apa varaha rupa banaya
  15. Chaupai 13. Dhara matsya tana sindhu banaya
  16. Chaupai 14. Amilakha asurana dvanda machaya
  17. Chaupai 15. Devana ko amrita pana karaya
  18. Chaupai 16. Kurma rupa dhara sindhu majhaya
  19. Chaupai 17. Shamkara ka tuma phanda chhuda़aya
  20. Chaupai 18. Vedana ko jaba asura dubaya
  21. Chaupai 19. Mohita banakara khalahi nachaya
  22. Chaupai 20. Asura jalamdhara ati baladai
  23. Chaupai 21. Hara para shiva sakala banai
  24. Chaupai 22. Sumirana kina tumhem shivarani
  25. Chaupai 23. Taba tuma bane munishvara jnani
  26. Chaupai 24. Dekhata tina danuja shaitani
  27. Chaupai 25. Ho sparsha dharma kshati mani
  28. Chaupai 26. Tumane dhuru prahalada ubare
  29. Chaupai 27. Ganika aura ajamila tare
  30. Chaupai 28. Harahu sakala samtapa hamare
  31. Chaupai 29. Dekhahun maim nija darasha tumhare
  32. Chaupai 30. Chahata apaka sevaka darshana
  33. Chaupai 31. Janum nahim yogya japa pujana
  34. Chaupai 32. Shiladaya santosha sulakshana
  35. Chaupai 33. Karahun apaka kisa vidhi pujana
  36. Chaupai 34. Karahun pranama kauna vidhisumirana
  37. Chaupai 35. Sura muni karata sada sivakai
  38. Chaupai 36. Dina dukhina para sada sahai
  39. Chaupai 37. Papa dosha samtapa nashao
  40. Chaupai 38. Suta sampati de sukha upajao
  41. Closing Doha. Nigama sada ye vinaya sunavai
Doha 1#

Vishnu sunie vinaya, sevaka ki chitalaya

विष्णु सुनिए विनय, सेवक की चितलाय। कीरत कुछ वर्णन करूँ, दीजै ज्ञान बताय॥

Vishnu sunie vinaya, sevaka ki chitalaya Kirata kuchha varnana karun, dijai jnana bataya

Meaningহে বিষ্ণু, আমার বিনতি শুনুন এবং আপনার সেবকের দিকে মন দিন; আমি আপনার মহিমার কিছু অংশ গাইব — তা করার বুদ্ধি আমাকে দিন বলে প্রার্থনা করি।

Doha 2#

Namo vishnu bhagavana kharari

नमो विष्णु भगवान खरारी। कष्ट नशावन अखिल बिहारी॥

Namo vishnu bhagavana kharari Kashta nashavana akhila bihari

Meaningভগবান বিষ্ণুকে নমস্কার, খর (অসুরদের শত্রু)-এর সংহারক, কষ্টের নাশক, যিনি সমস্ত লোকে ব্যাপ্ত হয়ে বিহার করেন।

Chaupai 1#

Prabala jagata mem shakti tumhari

प्रबल जगत में शक्ति तुम्हारी। त्रिभुवन फैल रही उजियारी॥

Prabala jagata mem shakti tumhari Tribhuvana phaila rahi ujiyari

Meaningসমস্ত সংসারে আপনার শক্তি প্রবল; আপনার তেজ তিন লোকে ছড়িয়ে পড়েছে।

Chaupai 2#

Sundara rupa manohara surata

सुन्दर रूप मनोहर सूरत। सरल स्वभाव मोहनी मूरत॥

Sundara rupa manohara surata Sarala svabhava mohani murata

Meaningসুন্দর আপনার রূপ আর মনোহর আপনার মুখ; সরল আপনার স্বভাব আর মোহিনী আপনার মূর্তি।

Chaupai 3#

Tana para pitambara ati sohata

तन पर पीताम्बर अति सोहत। बैजन्ती माला मन मोहत॥

Tana para pitambara ati sohata Baijanti mala mana mohata

Meaningআপনার দেহে পীতাম্বর অতি শোভা পায়, আর বৈজয়ন্তী মালা মন মোহিত করে।

Chaupai 4#

Shamkha chakra kara gada biraje

शंख चक्र कर गदा बिराजे। देखत दैत्य असुर दल भाजे॥

Shamkha chakra kara gada biraje Dekhata daitya asura dala bhaje

Meaningশঙ্খ, চক্র ও গদা আপনার হাতে শোভিত; দেখামাত্র অসুরদের দল পালিয়ে যায়।

Chaupai 5#

Satya dharma mada lobha na gaje

सत्य धर्म मद लोभ गाजे। काम क्रोध मद लोभ छाजे॥

Satya dharma mada lobha na gaje Kama krodha mada lobha na chhaje

Meaningযেখানে সত্য ও ধর্ম, সেখানে মদ ও লোভ গর্জাতে পারে না; কাম, ক্রোধ, মদ ও লোভ স্থান পায় না।

Chaupai 6#

Santabhakta sajjana manaramjana

सन्तभक्त सज्जन मनरंजन। दनुज असुर दुष्टन दल गंजन॥

Santabhakta sajjana manaramjana Danuja asura dushtana dala gamjana

Meaningআপনি সন্ত, ভক্ত ও সজ্জনদের মন আনন্দিত করেন, এবং দানব, অসুর ও দুষ্টদের দল সংহার করেন।

Chaupai 7#

Sukha upajaya kashta saba bhamjana

सुख उपजाय कष्ट सब भंजन। दोष मिटाय करत जन सज्जन॥

Sukha upajaya kashta saba bhamjana Dosha mitaya karata jana sajjana

Meaningআপনি সুখ উৎপন্ন করেন এবং প্রতিটি কষ্ট নাশ করেন; দোষ মুছে জনদের সজ্জন করেন।

Chaupai 8#

Papa kata bhava sindhu utarana

पाप काट भव सिन्धु उतारण। कष्ट नाशकर भक्त उबारण॥

Papa kata bhava sindhu utarana Kashta nashakara bhakta ubarana

Meaningআপনি পাপ কেটে জীবদের ভবসাগর থেকে পার করেন; কষ্ট নাশ করে আপনার ভক্তদের উদ্ধার করেন।

Chaupai 9#

Karata aneka rupa prabhu dharana

करत अनेक रूप प्रभु धारण। केवल आप भक्ति के कारण॥

Karata aneka rupa prabhu dharana Kevala apa bhakti ke karana

Meaningপ্রভু অনেক ও বিভিন্ন রূপ ধারণ করেন — কেবল নিজ ভক্তদের প্রেমের কারণে।

Chaupai 10#

Dharani dhenu bana tumahim pukara

धरणि धेनु बन तुमहिं पुकारा। तब तुम रूप राम का धारा॥

Dharani dhenu bana tumahim pukara Taba tuma rupa rama ka dhara

Meaningযখন পৃথিবী গাভী হয়ে আপনাকে ডাকল, তখন আপনি রামের রূপ ধারণ করলেন;

Chaupai 11#

Bhara utara asura dala mara

भार उतार असुर दल मारा। रावण आदिक को संहारा॥

Bhara utara asura dala mara Ravana adika ko samhara

Meaning— আর তার ভার নামিয়ে আপনি অসুর দল সংহার করলেন এবং রাবণ আদিকে বধ করলেন।

Chaupai 12#

Apa varaha rupa banaya

आप वाराह रूप बनाया। हिरण्याक्ष को मार गिराया॥

Apa varaha rupa banaya Hiranyaksha ko mara giraya

Meaningআপনি বরাহের রূপ ধারণ করলেন এবং অসুর হিরণ্যাক্ষকে মেরে ফেললেন।

Chaupai 13#

Dhara matsya tana sindhu banaya

धर मत्स्य तन सिन्धु बनाया। चौदह रतनन को निकलाया॥

Dhara matsya tana sindhu banaya Chaudaha ratanana ko nikalaya

Meaningমৎস্য রূপ ধারণ করে আপনি সিন্ধুতে বিচরণ করলেন, এবং চৌদ্দ রত্ন বের করলেন।

Chaupai 14#

Amilakha asurana dvanda machaya

अमिलख असुरन द्वन्द मचाया। रूप मोहनी आप दिखाया॥

Amilakha asurana dvanda machaya Rupa mohani apa dikhaya

Meaningযখন অসুররা অন্তহীন দ্বন্দ্ব বাধাল, তখন আপনি মোহিনী রূপ দেখালেন;

Chaupai 15#

Devana ko amrita pana karaya

देवन को अमृत पान कराया। असुरन को छबि से बहलाया॥

Devana ko amrita pana karaya Asurana ko chhabi se bahalaya

Meaning— আপনি দেবতাদের অমৃতপান করালেন, আর অসুরদের নিজ ছবিতে ভুলিয়ে রাখলেন।

Chaupai 16#

Kurma rupa dhara sindhu majhaya

कूर्म रूप धर सिन्धु मझाया। मन्द्राचल गिरि तुरत उठाया॥

Kurma rupa dhara sindhu majhaya Mandrachala giri turata uthaya

Meaningকূর্ম রূপ ধারণ করে আপনি সিন্ধুকে স্থির করলেন, সঙ্গে সঙ্গে মন্দরাচল পর্বত তুললেন।

Chaupai 17#

Shamkara ka tuma phanda chhuda़aya

शंकर का तुम फन्द छुड़ाया। भस्मासुर को रूप दिखाया॥

Shamkara ka tuma phanda chhuda़aya Bhasmasura ko rupa dikhaya

Meaningআপনি শঙ্করকে ফাঁদ থেকে মুক্ত করলেন এবং ভস্মাসুরকে (আসল) রূপ দেখালেন;

Chaupai 18#

Vedana ko jaba asura dubaya

वेदन को जब असुर डुबाया। कर प्रबन्ध उन्हें ढुँढवाया॥

Vedana ko jaba asura dubaya Kara prabandha unhem dhundhavaya

Meaning— যখন সেই অসুর বেদকে গভীরে ডোবাল, তখন ব্যবস্থা করে সেগুলি খুঁজিয়ে আনলেন।

Chaupai 19#

Mohita banakara khalahi nachaya

मोहित बनकर खलहि नचाया। उसही कर से भस्म कराया॥

Mohita banakara khalahi nachaya Usahi kara se bhasma karaya

Meaningমোহিনী হয়ে আপনি সেই দুষ্টকে নাচালেন, এবং তারই হাতে তাকে ভস্ম করালেন।

Chaupai 20#

Asura jalamdhara ati baladai

असुर जलंधर अति बलदाई। शंकर से उन कीन्ह लड़ाई॥

Asura jalamdhara ati baladai Shamkara se una kinha lada़ai

Meaningঅসুর জলন্ধর, বলে অতি প্রবল, শঙ্করের সঙ্গে যুদ্ধ করল;

Chaupai 21#

Hara para shiva sakala banai

हार पार शिव सकल बनाई। कीन सती से छल खल जाई॥

Hara para shiva sakala banai Kina sati se chhala khala jai

Meaning— শিব চারদিক থেকে হেরে গেলেন, কারণ সেই খল ছলে সতীকে প্রতারিত করেছিল।

Chaupai 22#

Sumirana kina tumhem shivarani

सुमिरन कीन तुम्हें शिवरानी। बतलाई सब विपत कहानी॥

Sumirana kina tumhem shivarani Batalai saba vipata kahani

Meaningশিবের রানী (পার্বতী) আপনাকে স্মরণ করলেন এবং সমস্ত বিপত্তির কাহিনি বলে শোনালেন।

Chaupai 23#

Taba tuma bane munishvara jnani

तब तुम बने मुनीश्वर ज्ञानी। वृन्दा की सब सुरति भुलानी॥

Taba tuma bane munishvara jnani Vrinda ki saba surati bhulani

Meaningতখন আপনি জ্ঞানী মুনীশ্বর হলেন এবং বৃন্দা (জলন্ধরের স্ত্রী)-র সমস্ত সতর্কতা ভুলিয়ে দিলেন;

Chaupai 24#

Dekhata tina danuja shaitani

देखत तीन दनुज शैतानी। वृन्दा आय तुम्हें लपटानी॥

Dekhata tina danuja shaitani Vrinda aya tumhem lapatani

Meaning— অসুরের তিন প্রকার কপটতা দেখে বৃন্দা এসে আপনাকে জড়িয়ে ধরল।

Chaupai 25#

Ho sparsha dharma kshati mani

हो स्पर्श धर्म क्षति मानी। हना असुर उर शिव शैतानी॥

Ho sparsha dharma kshati mani Hana asura ura shiva shaitani

Meaningযখন সে নিজ ধর্মের (পতিব্রতের) ক্ষতি বোধ করল, তখন অসুরের শক্তি ভেঙে গেল এবং শিব সেই খলকে বধ করলেন।

Chaupai 26#

Tumane dhuru prahalada ubare

तुमने धुरू प्रहलाद उबारे। हिरणाकुश आदिक खल मारे॥

Tumane dhuru prahalada ubare Hiranakusha adika khala mare

Meaningআপনি ধ্রুব ও প্রহ্লাদকে উদ্ধার করলেন, এবং দুষ্ট হিরণ্যকশিপু আদিকে বধ করলেন।

Chaupai 27#

Ganika aura ajamila tare

गणिका और अजामिल तारे। बहुत भक्त भव सिन्धु उतारे॥

Ganika aura ajamila tare Bahuta bhakta bhava sindhu utare

Meaningআপনি গণিকা ও অজামিলকে উদ্ধার করলেন, এবং অসংখ্য ভক্তকে ভবসাগর থেকে পার করলেন।

Chaupai 28#

Harahu sakala samtapa hamare

हरहु सकल संताप हमारे। कृपा करहु हरि सिरजन हारे॥

Harahu sakala samtapa hamare Kripa karahu hari sirajana hare

Meaningআমাদের সমস্ত সন্তাপ হরণ করুন; কৃপা করুন, হে হরি, হে সবার সৃষ্টিকর্তা।

Chaupai 29#

Dekhahun maim nija darasha tumhare

देखहुँ मैं निज दरश तुम्हारे। दीन बन्धु भक्तन हितकारे॥

Dekhahun maim nija darasha tumhare Dina bandhu bhaktana hitakare

Meaningআমাকে আপনার দর্শন দিন, হে দীনবন্ধু, হে ভক্তদের হিতকারী।

Chaupai 30#

Chahata apaka sevaka darshana

चहत आपका सेवक दर्शन। करहु दया अपनी मधुसूदन॥

Chahata apaka sevaka darshana Karahu daya apani madhusudana

Meaningআপনার সেবক আপনার দর্শনের জন্য তৃষ্ণার্ত; আপনার দয়া দেখান, হে মধুসূদন।

Chaupai 31#

Janum nahim yogya japa pujana

जानूं नहीं योग्य जप पूजन। होय यज्ञ स्तुति अनुमोदन॥

Janum nahim yogya japa pujana Hoya yajna stuti anumodana

Meaningআমি জপ ও পূজনের যোগ্য বিধি জানি না; আমার স্তুতিকে যজ্ঞের মতো গ্রহণ করুন।

Chaupai 32#

Shiladaya santosha sulakshana

शीलदया सन्तोष सुलक्षण। विदित नहीं व्रतबोध विलक्षण॥

Shiladaya santosha sulakshana Vidita nahim vratabodha vilakshana

Meaningশীল, দয়া, সন্তোষ ও সুলক্ষণ — ব্রত ও জ্ঞানের রহস্য — আমি সত্যিই জানি না।

Chaupai 33#

Karahun apaka kisa vidhi pujana

करहुँ आपका किस विधि पूजन। कुमति विलोक होत दुख भीषण॥

Karahun apaka kisa vidhi pujana Kumati viloka hota dukha bhishana

Meaningআমি কোন বিধিতে আপনার পূজন করব? নিজ কুমতি দেখে আমার ভীষণ দুঃখ হয়।

Chaupai 34#

Karahun pranama kauna vidhisumirana

करहुँ प्रणाम कौन विधिसुमिरण। कौन भांति मैं करहुँ समर्पण॥

Karahun pranama kauna vidhisumirana Kauna bhamti maim karahun samarpana

Meaningআমি কীভাবে প্রণাম করব, কোন ভাবে আপনাকে স্মরণ করব, কোন রীতিতে নিজেকে সমর্পণ করব?

Chaupai 35#

Sura muni karata sada sivakai

सुर मुनि करत सदा सिवकाई। हर्षित रहत परम गति पाई॥

Sura muni karata sada sivakai Harshita rahata parama gati pai

Meaningদেবতা ও মুনি সদা শিবের (ও আপনার) সেবা করেন, এবং পরম গতি পেয়ে হর্ষিত থাকেন।

Chaupai 36#

Dina dukhina para sada sahai

दीन दुखिन पर सदा सहाई। निज जन जान लेव अपनाई॥

Dina dukhina para sada sahai Nija jana jana leva apanai

Meaningআপনি সদা দীন ও দুঃখীদের সহায়ক; আমাদের নিজের জেনে গ্রহণ করুন।

Chaupai 37#

Papa dosha samtapa nashao

पाप दोष संताप नशाओ। भव बन्धन से मुक्त कराओ॥

Papa dosha samtapa nashao Bhava bandhana se mukta karao

Meaningআমাদের পাপ, দোষ ও সন্তাপ নাশ করুন, এবং আমাদের সংসারের বন্ধন থেকে মুক্ত করুন।

Chaupai 38#

Suta sampati de sukha upajao

सुत सम्पति दे सुख उपजाओ। निज चरनन का दास बनाओ॥

Suta sampati de sukha upajao Nija charanana ka dasa banao

Meaningসন্তান ও সম্পত্তি দিয়ে সুখ উৎপন্ন করুন; আমাদের আপনার চরণের দাস করুন।

Closing Doha#

Nigama sada ye vinaya sunavai

निगम सदा ये विनय सुनावै। पढ़ै सुनै सो जन सुख पावै॥

Nigama sada ye vinaya sunavai Padha़ai sunai so jana sukha pavai

Meaningএইভাবে নিগম (ভক্ত/শাস্ত্র) সদা এই বিনতি শোনায়: যে-ই এটি পড়ে বা শোনে, সে সুখ পায়।

Word-by-Word Breakdown

खरारी
Kharari
খর অসুরের শত্রু; ভগবান বিষ্ণু/রাম
पीताम्बर
Pitambara
পীতাম্বর (হলুদ রেশমি বস্ত্র) ধারণকারী
बैजन्ती माला
Baijanti Mala
বিষ্ণুর বৈজয়ন্তী মালা
शंख चक्र गदा
Shankh Chakra Gada
শঙ্খ, চক্র ও গদা — বিষ্ণুর চিহ্ন
भव सिन्धु
Bhav Sindhu
সাংসারিক অস্তিত্বের সাগর
वाराह
Varaha
বরাহ (শূকর) অবতার
कूर्म
Kurma
কূর্ম (কচ্ছপ) অবতার
मधुसूदन
Madhusudan
মধু অসুরের সংহারক; বিষ্ণু

Origin & History

Source: Traditional Hindi devotional hymn

Author: Traditional

Period: Medieval / modern devotional era

বিষ্ণু চালীসা হনুমান চালীসার মতো প্রিয় 'চালীসা' পরম্পরার চল্লিশ ছন্দের হিন্দি স্তুতি। এটি জগতের পালনকর্তা ভগবান বিষ্ণুর বন্দনা করে। এতে স্মরণ আছে যে তিনি যুগে যুগে অনেক রূপ ধারণ করে পৃথিবীর ভার হরণ করতে, দুষ্টদের সংহার করতে এবং ধ্রুব, প্রহ্লাদ, অজামিল ও গণিকার মতো ভক্তদের উদ্ধারের জন্য অবতীর্ণ হন।

Frequently Asked Questions

বিষ্ণু চালীসা কী?
বিষ্ণু চালীসা জগতের পালনকর্তা ভগবান বিষ্ণুর স্তুতিতে রচিত চল্লিশ ছন্দের হিন্দি স্তুতি। এটি 'বিষ্ণু সুনিয়ে বিনয়' দোহা দিয়ে আরম্ভ হয় এবং তাঁর অনেক অবতার ও ভক্তদের রক্ষার বর্ণনা করে।
বিষ্ণু চালীসা কোন দিনে পাঠ করা উচিত?
বৃহস্পতিবার বিষ্ণুর সবচেয়ে শুভ দিন, তেমনই একাদশীও। অনেক ভক্ত একে প্রতিদিন স্নানের পর সকালে পাঠ করেন।
বিষ্ণু চালীসায় কোন অবতারগুলির বর্ণনা আছে?
এতে বিষ্ণুর অবতার—মৎস্য, কূর্ম, বরাহ, মোহিনী রূপ, রাম—এবং ধ্রুব, প্রহ্লাদ, অজামিল প্রভৃতি ভক্তের উদ্ধারের বর্ণনা আছে।
বিষ্ণু চালীসা পাঠের কী লাভ?
মনে করা হয় এটি শান্তি, সমৃদ্ধি, আরোগ্য ও রক্ষা দেয়, গ্রহদোষ শান্ত করে এবং ভক্তকে ভয় ও সাংসারিক বন্ধন থেকে মুক্ত করে।

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →