શ્રીદત્તાત્રેય સ્તોત્રમ્
Dattatreya Stotram in Gujarati · ગુજરાતી
તમારી ભાષા/લિપિમાં વાંચો
✦ અર્થ
'જટાધરં પાંડુરાંગં' થી આરંભ થતું શ્રી દત્તાત્રેય સ્તોત્ર દેવર્ષિ નારદ દ્વારા પ્રકીર્તિત એક પ્રસિદ્ધ સ્તોત્ર છે, જે બ્રહ્મા-વિષ્ણુ-શિવના ત્રિમૂર્તિસ્વરૂપ અવધૂત ગુરુ ભગવાન દત્તાત્રેયની સ્તુતિ કરે છે. તેના સંક્ષિપ્ત શ્લોકો, જેનો પ્રત્યેક 'દત્તાત્રેય નમોऽસ્તુ તે' થી સમાપ્ત થાય છે, તેમને સૃષ્ટિ-સ્થિતિ-સંહારકર્તા, સર્વરોગહર્તા ને નિરાકાર પરબ્રહ્મ રૂપે નમન કરે છે. આ દત્તભક્તોનું અત્યંત પ્રિય નિત્ય પાઠ છે, વિશેષતઃ દત્ત જયંતી ને ગુરુવાર પર.
ઉત્પત્તિ અને કથા
Proclaimed by the sage Narada (Narada-krita Dattatreya Stotram); transmitted in the Puranic and Datta-sampradaya tradition · Sage Narada (as stated in the closing verse) · Ancient (Puranic)
ભગવાન દત્તાત્રેય મહાન ઋષિ અત્રિ ને તેમની પતિવ્રતા પત્ની અનસૂયાના પુત્ર રૂપે, ત્રણેય પરમદેવ — બ્રહ્મા, વિષ્ણુ ને શિવ — ના એકત્વ રૂપે જન્મ્યા, જે અનસૂયાની ભક્તિની પરીક્ષા લેવા ને પછી વર આપવા આવ્યા હતા. તેઓ આદર્શ અવધૂત ને આદિ ગુરુ બન્યા, નગ્ન ને મુક્ત વિચરતા, ભિક્ષાથી જીવનનિર્વાહ કરતા, બ્રહ્માનંદમાં સ્થિત. આ સ્તોત્ર, જે સ્વયં દત્તની કૃપાથી દેવર્ષિ નારદે ગાયું, તેમની મહિમાઓને સંજોવે છે — ભસ્મલિપ્ત તપસ્વી રૂપ ત્રિશૂલ ને ભિક્ષાપાત્ર સહિત, ત્રિમૂર્તિ રૂપે તેમની ઓળખ, ને રોગહરણ ને મોક્ષદાનની તેમની શક્તિ — ને અંતે ઘોષણા કરે છે કે તે ભગવાનના સાક્ષાત્ દર્શન પ્રદાન કરે છે.
✦ શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે
ભગવાન દત્તાત્રેય 'સર્વરોગહર', સમસ્ત રોગોને હરનાર રૂપે પ્રશંસિત છે, ને દત્ત પરંપરા ગુરુચરિત્ર જેવા ગ્રંથોમાં સંગૃહીત એવા વૃત્તાંતોથી ભરી છે જ્યાં ચિરરોગી, ગ્રસ્ત ને નિરાશ જન તેમના સ્થાનો પર રોગમુક્ત ને ઉદ્ધૃત થયા. અંતિમ શ્લોક સ્વયં પ્રતિજ્ઞા કરે છે કે આ દિવ્ય સ્તોત્ર 'દત્ત-પ્રત્યક્ષ-કારક' છે — તે સાચા ભક્ત માટે દત્તાત્રેયના સાક્ષાત્, જીવંત દર્શન કરાવે છે.
અર્થ સહિત સંપૂર્ણ પાઠ
કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો
જટાધરં પાણ્ડુરાઙ્ગં શૂલહસ્તં કૃપાનિધિમ્। સર્વરોગહરં દેવં દત્તાત્રેયમહં ભજે॥
Jataadharam Paanduraangam Shoola-hastam Kripaa-nidhim Sarva-roga-haram Devam Dattaatreyam-aham Bhaje
અર્થ:હું ભગવાન દત્તાત્રેયનું ભજન કરું છું — જે જટાધારી છે, ભસ્મલિપ્ત શ્વેત દેહવાળા, હાથમાં ત્રિશૂલ ધારણ કરેલ, કરુણાના નિધાન અને સમસ્ત રોગોને હરનાર દેવ છે.
જગદુત્પત્તિકર્ત્રે ચ સ્થિતિસંહારહેતવે। ભવપાશવિમુક્તાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧॥
Jagad-utpatti-kartre Cha Sthiti-samhaara-hetave Bhava-paasha-vimuktaaya Dattaatreya Namo'stu Te (1)
અર્થ:જે જગતની ઉત્પત્તિના કર્તા, સ્થિતિ ને સંહારના હેતુ, તથા ભવ-પાશથી મુક્ત કરનાર છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
જરાજન્મવિનાશાય દેહશુદ્ધિકરાય ચ। દિગમ્બરદયામૂર્તે દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૨॥
Jaraa-janma-vinaashaaya Deha-shuddhi-karaaya Cha Digambara-dayaa-moorte Dattaatreya Namo'stu Te (2)
અર્થ:જે જરા ને જન્મનો નાશ કરનાર, દેહને શુદ્ધ કરનાર, દિગંબર દયાની મૂર્તિ છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
કર્પૂરકાન્તિદેહાય બ્રહ્મમૂર્તિધરાય ચ। વેદશાસ્ત્રપરિજ્ઞાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૩॥
Karpoora-kaanti-dehaaya Brahma-moorti-dharaaya Cha Veda-shaastra-parijnaaya Dattaatreya Namo'stu Te (3)
અર્થ:જેમની દેહ કર્પૂર સમ કાંતિમાન છે, જે બ્રહ્મની મૂર્તિ ધારણ કરેલ, વેદ-શાસ્ત્રોના જ્ઞાતા છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
હ્રસ્વદીર્ઘકૃશસ્થૂલ-નામગોત્ર-વિવર્જિત। પઞ્ચભૂતૈકદીપ્તાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૪॥
Hrasva-deergha-krisha-sthoola-naama-gotra-vivarjita Pancha-bhootaika-deeptaaya Dattaatreya Namo'stu Te (4)
અર્થ:જે હ્રસ્વ-દીર્ઘ, કૃશ-સ્થૂલ તથા નામ-ગોત્રથી રહિત છે, અને પંચભૂતોમાં એકમાત્ર જ્યોતિ-રૂપે પ્રકાશિત છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
યજ્ઞભોક્તે ચ યજ્ઞાય યજ્ઞરૂપધરાય ચ। યજ્ઞપ્રિયાય સિદ્ધાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૫॥
Yajna-bhokte Cha Yajnaaya Yajna-roopa-dharaaya Cha Yajna-priyaaya Siddhaaya Dattaatreya Namo'stu Te (5)
અર્થ:જે યજ્ઞના ભોક્તા, યજ્ઞસ્વરૂપ, યજ્ઞનું રૂપ ધારણ કરનાર, યજ્ઞપ્રિય ને સિદ્ધ છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
આદૌ બ્રહ્મા મધ્યે વિષ્ણુરન્તે દેવઃ સદાશિવઃ। મૂર્તિત્રયસ્વરૂપાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૬॥
Aadau Brahmaa Madhye Vishnur-ante Devah Sadaashivah Moorti-traya-svaroopaaya Dattaatreya Namo'stu Te (6)
અર્થ:જે આદિમાં બ્રહ્મા, મધ્યમાં વિષ્ણુ ને અંતમાં સદાશિવ છે — તે ત્રિમૂર્તિસ્વરૂપને — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
ભોગાલયાય ભોગાય યોગયોગ્યાય ધારિણે। જિતેન્દ્રિયજિતજ્ઞાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૭॥
Bhogaalayaaya Bhogaaya Yoga-yogyaaya Dhaarine Jitendriya-jita-jnaaya Dattaatreya Namo'stu Te (7)
અર્થ:જે ભોગના આલય ને ભોગસ્વરૂપ, યોગના યોગ્ય તથા સૌના ધારક, જિતેન્દ્રિય ને જ્ઞાનના વિજેતા છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
દિગમ્બરાય દિવ્યાય દિવ્યરૂપધરાય ચ। સદોદિતપરબ્રહ્મ દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૮॥
Digambaraaya Divyaaya Divya-roopa-dharaaya Cha Sadodita-para-brahma Dattaatreya Namo'stu Te (8)
અર્થ:જે દિગંબર, દિવ્ય, દિવ્યરૂપધારી ને સદા ઉદિત પરબ્રહ્મ છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
જમ્બૂદ્વીપમહાક્ષેત્રમાતાપુરનિવાસિને। જયમાનસતાં દેવ દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૯॥
Jamboo-dveepa-mahaa-kshetra-maataa-pura-nivaasine Jaya-maanasataam Deva Dattaatreya Namo'stu Te (9)
અર્થ:જે જંબૂદ્વીપના મહાક્ષેત્ર માતાપુર (માહૂર)માં નિવાસ કરે છે, હે ભક્તોના મનને જીતનાર દેવ — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
ભિક્ષાટનં ગૃહે ગ્રામે પાત્રં હેમમયં કરે। નાનાસ્વાદમયી ભિક્ષા દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૦॥
Bhikshaatanam Grihe Graame Paatram Hema-mayam Kare Naanaa-svaada-mayee Bhikshaa Dattaatreya Namo'stu Te (10)
અર્થ:જે ગામમાં ઘેરઘેર ભિક્ષાટન કરે છે, હાથમાં સ્વર્ણપાત્ર લઈ, જેમની ભિક્ષા નાના સ્વાદોવાળી છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
બ્રહ્મજ્ઞાનમયી મુદ્રા વસ્ત્રે ચાકાશભૂતલે। પ્રજ્ઞાનઘનબોધાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૧॥
Brahma-jnaana-mayee Mudraa Vastre Cha-aakaasha-bhootale Prajnaana-ghana-bodhaaya Dattaatreya Namo'stu Te (11)
અર્થ:જેમની મુદ્રા બ્રહ્મજ્ઞાનમયી છે, જેમનું વસ્ત્ર આકાશ ને આસન પૃથ્વી છે, જે પ્રજ્ઞાનઘન બોધસ્વરૂપ છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
અવધૂતસદાનન્દપરબ્રહ્મસ્વરૂપિણે। વિદેહદેહરૂપાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૨॥
Avadhoota-sadaananda-para-brahma-svaroopine Videha-deha-roopaaya Dattaatreya Namo'stu Te (12)
અર્થ:જે અવધૂત, સદાનંદ પરબ્રહ્મસ્વરૂપ, તથા વિદેહ (દેહરહિત) રૂપવાળા છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
સત્યરૂપસદાચારસત્યધર્મપરાયણ। સત્યાશ્રયપરોક્ષાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૩॥
Satya-roopa-sadaachaara-satya-dharma-paraayana Satyaashraya-parokshaaya Dattaatreya Namo'stu Te (13)
અર્થ:જે સત્યરૂપ, સદાચારી, સત્યધર્મમાં તત્પર, સત્યના આશ્રય ને પરોક્ષ (ઇન્દ્રિયાતીત) છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
શૂલહસ્તગદાપાણે વનમાલાસુકન્ધર। યજ્ઞસૂત્રધરબ્રહ્મન્ દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૪॥
Shoola-hasta-gadaa-paane Vana-maalaa-su-kandhara Yajna-sootra-dhara-brahman Dattaatreya Namo'stu Te (14)
અર્થ:જે હાથમાં ત્રિશૂલ ને ગદા ધારણ કરેલ, ગળામાં વનમાલાથી શોભિત, યજ્ઞોપવીતધારી બ્રહ્મન્ છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
ક્ષરાક્ષરસ્વરૂપાય પરાત્પરતરાય ચ। દત્તમુક્તિપરસ્તોત્ર દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૫॥
Ksharaakshara-svaroopaaya Paraat-para-taraaya Cha Datta-mukti-para-stotra Dattaatreya Namo'stu Te (15)
અર્થ:જે ક્ષર ને અક્ષર સ્વરૂપ તથા પરાત્પર છે, હે મુક્તિ પ્રદાન કરનાર પરમ સ્તોત્ર — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
દત્ત વિદ્યાઢ્યલક્ષ્મીશ દત્ત સ્વાત્મસ્વરૂપિણે। ગુણનિર્ગુણરૂપાય દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૬॥
Datta Vidyaadhya-lakshmeesha Datta Svaatma-svaroopine Guna-nirguna-roopaaya Dattaatreya Namo'stu Te (16)
અર્થ:હે દત્ત, વિદ્યારૂપી લક્ષ્મીના સ્વામી, હે દત્ત, જે આત્મસ્વરૂપ તથા સગુણ-નિર્ગુણ રૂપવાળા છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
શત્રુનાશકરં સ્તોત્રં જ્ઞાનવિજ્ઞાનદાયકમ્। સર્વપાપં શમં યાતિ દત્તાત્રેય નમોઽસ્તુ તે॥૧૭॥
Shatru-naasha-karam Stotram Jnaana-vijnaana-daayakam Sarva-paapam Shamam Yaati Dattaatreya Namo'stu Te (17)
અર્થ:આ સ્તોત્ર શત્રુઓનો નાશ કરનાર તથા જ્ઞાન-વિજ્ઞાનનું દાતા છે; આથી સમસ્ત પાપ શાંત થઈ જાય છે — હે દત્તાત્રેય, આપને નમસ્કાર.
ઇદં સ્તોત્રં મહદ્દિવ્યં દત્તપ્રત્યક્ષકારકમ્। દત્તાત્રેયપ્રસાદાચ્ચ નારદેન પ્રકીર્તિતમ્॥૧૮॥
Idam Stotram Mahad-divyam Datta-pratyaksha-kaarakam Dattaatreya-prasaadaach-cha Naaradena Prakeertitam (18)
અર્થ:આ મહાન દિવ્ય સ્તોત્ર દત્તના પ્રત્યક્ષ દર્શન કરાવનાર છે; દત્તાત્રેયની કૃપાથી તેને નારદે પ્રકીર્તિત કર્યું.
શબ્દ-શબ્દ અર્થ
ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો
Dattatreya Stotram પાઠના લાભ
ભગવાન દત્તાત્રેયનું આવાહન કરે છે, જે 'સર્વરોગહર' રૂપે સમસ્ત રોગો દૂર કરી આરોગ્ય પ્રદાન કરે છે
એક જ રૂપમાં સંયુક્ત ત્રિમૂર્તિ (બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ)ની ઉપાસના કરે છે — સંપૂર્ણ ભક્તિ
શત્રુઓનો નાશ કરનાર તથા સમસ્ત પાપોને શાંત કરનાર કહેવાયું છે (શ્લોક ૧૭ મુજબ)
જ્ઞાન (જ્ઞાન) ને વિજ્ઞાન (અનુભૂતિ) પ્રદાન કરે છે, ને સંસારના બંધનોથી મુક્ત કરે છે
પરમ ગુરુ ને અવધૂતની કૃપા ને માર્ગદર્શન લાવે છે
તેનો પાઠ પરંપરાગત રીતે દત્તના પ્રત્યક્ષ દર્શન તરફ લઈ જનાર કહેવાયો છે
ગુરુવાર ને દત્ત જયંતી પર વિશેષ રૂપે પ્રભાવશાળી
Dattatreya Stotram જપ વિધિ
સ્નાન કરી ભગવાન દત્તાત્રેયની મૂર્તિ સમક્ષ પૂર્વાભિમુખ બેસો. દીવો ને ધૂપ પ્રગટાવો. ધ્યાન-શ્લોક 'જટાધરં પાંડુરાંગં' થી આરંભ કરી, પછી અઢાર શ્લોકોને ભક્તિપૂર્વક વાંચો, પ્રત્યેકના અંતે 'દત્તાત્રેય નમોऽસ્તુ તે' નું ધ્રુવપદ ઉચ્ચારો. ગુરુવાર ને વિશેષતઃ દત્ત જયંતી પર પાઠ સૌથી ફળદાયી માનવામાં આવે છે; ઘણા ભક્તો તેને આરોગ્ય, રક્ષા ને આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શન માટે ગુરુ-પ્રાર્થના રૂપે પ્રતિદિન વાંચે છે.
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
આ પણ વાંચો
ॐ
સંપૂર્ણ Dattatreya Stotram શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ