Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnabhakti

શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ૧૧.૫૪ — ભક્ત્યા ત્વનન્યયા

Bhagavad Gita 11.54 — Bhaktya Tv Ananyaya in Gujarati · ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 11× જપ·🕐 પ્રાતઃ કે સાંજની ભક્તિ સાધનાના સમયે, અથવા જ્યારે પણ ઈશ્વર પ્રત્યે પ્રેમ વિકસાવવો હોય·📜 Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 54
Share:

અર્થ

પોતાના અપાર વિશ્વરૂપને પ્રગટ કર્યા પછી ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ આ શ્લોકમાં પરમ ચાવી આપે છે — મને તત્ત્વતઃ જાણવો, સાક્ષાત્ જોવો અને ઘનિષ્ઠ રૂપે પ્રાપ્ત કરવો કેવળ અનન્ય ભક્તિ — અવિભાજિત, એકનિષ્ઠ પ્રેમ — દ્વારા જ સંભવ છે. કેવળ અધ્યયન, તપ કે કર્મકાંડથી તેમના સુધી પહોંચી શકાતું નથી; કેવળ પૂર્ણ હૃદયનો પ્રેમ જ પહોંચે છે. શુદ્ધ ભક્તિ જ ઈશ્વર સુધી પહોંચવાનો શ્રેષ્ઠતમ અને પ્રત્યક્ષતમ માર્ગ છે એવી ગીતાની સૌથી સ્પષ્ટ ઘોષણાઓમાં આ એક છે.

ઉત્પત્તિ અને કથા

Bhagavad Gita Chapter 11, Verse 54 · Sage Veda Vyasa (Mahabharata, Bhishma Parva) · Ancient (text compiled c. 5th–2nd century BCE)

અગિયારમા અધ્યાય, વિશ્વરૂપ દર્શન યોગમાં, અર્જુનના લૌકિક રૂપને જોઈને વિસ્મિત થયા પછી, શ્રીકૃષ્ણ પોતાના સૌમ્ય, પ્રેમમય સ્વરૂપને ફરી ધારણ કરે છે. પછી તેઓ શિક્ષા આપે છે કે એવા રૂપ સુધી અધ્યયન, તપ કે યજ્ઞથી નહીં, બલકે કેવળ અનન્ય ભક્તિથી પહોંચી શકાય છે — જેથી આ શ્લોક એ મહાન દર્શનનું પ્રેમમય સમાપન બની જાય છે.

શાસ્ત્રોમાં કહ્યા પ્રમાણે

ભક્તિ પરંપરાઓના સંતો આ શ્લોકને શ્રીકૃષ્ણના પોતાના વચન રૂપે સંજોવે છે કે કેવળ પ્રેમ જ ઈશ્વરના દર્શનનું દ્વાર ખોલે છે; કહેવાય છે કે અસંખ્ય ભક્તો, જેમની પાસે ન વિદ્યા હતી ન કર્મકાંડની સામર્થ્ય, કેવળ આ શ્લોકમાં વર્ણિત અવિભાજિત પ્રેમ દ્વારા જ ભગવાનની ઉપસ્થિતિને પ્રાપ્ત થયા.

મંત્ર

કોઈપણ પંક્તિ અથવા ▶ બટન દબાવી સાંભળો

ભક્ત્યા ત્વનન્યયા શક્યમહમેવંવિધોઽર્જુન। જ્ઞાતું દ્રષ્ટું તત્ત્વેન પ્રવેષ્ટું પરંતપ॥

bhaktyā tv ananyayā śhakya aham evaṁ-vidho ’rjuna jñātuṁ draṣhṭuṁ cha tattvena praveṣhṭuṁ cha parantapa

અર્થ:પરંતુ હે પરંતપ અર્જુન! અનન્ય ભક્તિ દ્વારા હું તત્ત્વતઃ 'જાણવા', 'જોવા' અને 'પ્રવેશ' કરવા (એકીભાવથી પ્રાપ્ત થવા) માટે પણ શક્ય છું.

શબ્દ-શબ્દ અર્થ

ઉચ્ચારણ સાંભળવા કોઈપણ શબ્દ પર ક્લિક કરો

ભક્ત્યા🔊bhaktyāભક્તિ દ્વારા
તુ🔊tuપરંતુ, જ
અનન્યયા🔊ananyayāઅનન્ય, એકનિષ્ઠ, અવિભાજિત
શક્યઃ🔊śhakyaḥશક્ય, પ્રાપ્ત થવા યોગ્ય
અહમ્🔊ahamહું
એવંવિધઃ🔊evam-vidhaḥઆ પ્રકારના રૂપમાં
અર્જુન🔊arjunaહે અર્જુન
જ્ઞાતુમ્🔊jñātumજણાવું
દ્રષ્ટુમ્🔊draṣhṭumજોવાવું
🔊chaઅને
તત્ત્વેન🔊tattvenaતત્ત્વતઃ, યથાર્થતઃ, વાસ્તવમાં
પ્રવેષ્ટુમ્🔊praveṣhṭumપ્રવેશ કરવા (મારામાં એકતાને)
🔊chaઅને
પરંતપ🔊parantapaહે શત્રુઓને તપાવનાર (અર્જુન)

Bhagavad Gita 11.54 — Bhaktya Tv Ananyaya પાઠના લાભ

અનન્ય ભક્તિને ઈશ્વર-સાક્ષાત્કારના સૌથી નિશ્ચિત માર્ગ રૂપે પ્રગટ કરે છે

હૃદયને કેવળ પ્રયાસના બદલે પ્રેમ દ્વારા ભગવાનને શોધવા પ્રોત્સાહિત કરે છે

ભક્તને આશ્વસ્ત કરે છે કે પૂર્ણ હૃદયની ભક્તિ શ્રીકૃષ્ણને સાચે જ જાણી, જોઈ અને પ્રાપ્ત કરી શકે છે

આધ્યાત્મિક માર્ગને એક મૂળ સાધના — એકનિષ્ઠ ભક્તિ — માં સરળ કરી દે છે

આ વિશ્વાસને ગાઢ કરે છે કે શુદ્ધ પ્રેમ ભગવાનને કોઈ કર્મકાંડ કે વિદ્યાથી અધિક પ્રિય છે

સમસ્ત લાલસાને એક જ પ્રિયતમ તરફ વાળીને સ્થિરતા અને એકાગ્રતા પ્રેરિત કરે છે

Bhagavad Gita 11.54 — Bhaktya Tv Ananyaya જપ વિધિ

જપ સંખ્યા11વાર
ઉત્તમ સમયપ્રાતઃ કે સાંજની ભક્તિ સાધનાના સમયે, અથવા જ્યારે પણ ઈશ્વર પ્રત્યે પ્રેમ વિકસાવવો હોય

આ શ્લોકનો પાઠ પ્રેમના માર્ગની પુષ્ટિ રૂપે કરો, 'ભક્ત્યા ત્વનન્યયા' — 'અનન્ય ભક્તિ દ્વારા જ' — પર મનન કરતા. એને તમારી વિખરાયેલી લાલસાઓને ભગવાન તરફ એક જ પૂર્ણ હૃદયની આકાંક્ષામાં એકત્ર કરવા દો. પ્રાર્થના કે જપ પહેલાં એનો પાઠ આ સ્મરણ રૂપે કરો કે ભગવાનને પ્રયાસ નહીં બલકે પ્રેમ સમીપ લાવે છે, અને દરેક પુનરાવૃત્તિ સાથે તમારું હૃદય પૂર્ણપણે અર્પિત કરો.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

આ પાના પર સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 11.54 — Bhaktya Tv Ananyaya ગુજરાતી લિપિમાં છે — એ જ મૂળ શ્લોકો, અક્ષર-અક્ષર લિપ્યંતરિત, જેથી તમે સરળતાથી વાંચી અને જપી શકો. કોઈપણ પંક્તિ (અથવા ▶ બટન) દબાવી તેનો પાઠ સાંભળો.
હા — માત્ર લિપિ બદલાય છે; શબ્દો અને તેમનો અર્થ મૂળ જ રહે છે. આ પાનાનો શ્લોક-શ્લોક અર્થ, લાભ અને જપ વિધિ એ જ રીતે લાગુ પડે છે.
શ્રીકૃષ્ણ ઘોષણા કરે છે કે તેઓ કેવળ અનન્ય ભક્તિ — એકનિષ્ઠ, અવિભાજિત ભક્તિ — દ્વારા જ તત્ત્વતઃ જાણી, જોઈ અને પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. વિશ્વરૂપ દર્શન પછી તરત આવતો આ શ્લોક શુદ્ધ પ્રેમને ઈશ્વર-સાક્ષાત્કારના શ્રેષ્ઠતમ અને પ્રત્યક્ષતમ સાધન રૂપે જણાવે છે.
અનન્ય ભક્તિનો અર્થ છે અવિભાજિત, અનન્ય, પૂર્ણ હૃદયની ભક્તિ જેમાં હૃદય કેવળ ભગવાન તરફ જ વળે છે, અન્ય કોઈ લક્ષ્યની કામના કર્યા વિના. એ વિક્ષેપ કે ગૂઢ સ્વાર્થથી રહિત પ્રેમ છે — એ જ ગુણ જે શ્રીકૃષ્ણ કહે છે કે તેમને જાણવા અને પ્રાપ્ત કરવા આવશ્યક છે.
કેમ કે પોતાના વિસ્મયકારી વિશ્વરૂપને દર્શાવ્યા પછી શ્રીકૃષ્ણ સ્પષ્ટ કરે છે કે એવું દર્શન અને સાચું મિલન શક્તિ, અધ્યયન કે કર્મકાંડથી નહીં, બલકે પ્રેમથી પ્રાપ્ત થાય છે. એ ગીતામાં ભક્તિ યોગને સર્વોચ્ચ માનવાનું સૌથી પ્રબળ સમર્થન છે.
એ તમને સ્મરણ કરાવે કે આધ્યાત્મિક જીવનનો સાર ભગવાન પ્રત્યે પ્રેમ છે. એનો પાઠ કરો જેથી તમારી ભક્તિને એકાગ્ર કરી શકો, અને એ તમને પ્રાર્થના, જપ અને નિત્ય સ્મરણમાં ભગવાન પાસે સાચા, અવિભાજિત સ્નેહથી જવા પ્રેરિત કરે.

આ પણ વાંચો

ઉપયોગી લાગ્યું? સ્વજનો સાથે વહેંચો 🙏

Share:

સંપૂર્ણ Bhagavad Gita 11.54 — Bhaktya Tv Ananyaya શ્લોક-શ્લોક અર્થ સહિત વાંચો, અથવા વધુ પવિત્ર પાઠ જુઓ