Mantra.Tips
bhagavad-gitagitakrishnasthitaprajna

ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ 2.56 — ದುಃಖೇಷ್ವನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ

Bhagavad Gita 2.56 — Duhkheshv-anudvigna-manah in Kannada · ಕನ್ನಡ

🕉️ hindu·📿 11× ಜಪ·🕐 ಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು) ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಶಾಂತ ಧ್ಯಾನ ಸಮಯ·📜 Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 56
Share:

ಅರ್ಥ

ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ಲೋಕವು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ — ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ಮುನಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಕಲಕುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ-ವರ್ಣನೆಯ ಭಾಗ, ಇದು ಪೂರ್ಣ ಸಮತ್ವದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ & ಕಥೆ

Bhagavad Gita Chapter 2, Verse 56 · Bhagavan Sri Krishna (as recorded by Maharishi Veda Vyasa) · Ancient (part of the Mahabharata, c. 5th–2nd century BCE in present form)

ಅರ್ಜುನನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದೀಪ್ತಿಮಯ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು. ಇದು ಸಮಸ್ತ ಯೋಗದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ — ಶೋಕವೂ ಸುಖವೂ ವಿಚಲಿತಗೊಳಿಸಲಾಗದ ಅಂತಹ ಸಮತೋಲಿತ ಮನಸ್ಸು. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಾಧಕರು ಈ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಪರೀಕ್ಷೆಯ ದೈನಂದಿನ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿ ಕಂಠಸ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ

ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ಕ್ರಮೇಣ ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಸಾಧುಗಳು ಅಂತಹ ಭಕ್ತರನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಅವರು ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನದ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೀಪದಂತೆ ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮಂತ್ರ

ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್ ಒತ್ತಿ ಕೇಳಿ

ದುಃಖೇಷ್ವನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ ಸುಖೇಷು ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ। ವೀತರಾಗಭಯಕ್ರೋಧಃ ಸ್ಥಿತಧೀರ್ಮುನಿರುಚ್ಯತೇ॥

duḥkheṣhv-anudvigna-manāḥ sukheṣhu vigata-spṛihaḥ vīta-rāga-bhaya-krodhaḥ sthita-dhīr munir uchyate

ಅರ್ಥ:ಯಾರ ಮನಸ್ಸು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಯಾರು ಸುಖಗಳನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುವನೋ, ಅವನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ಮುನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಪದ-ಪದ ಅರ್ಥ

ಉಚ್ಚಾರಣೆ ಕೇಳಲು ಯಾವುದೇ ಪದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

ದುಃಖೇಷು🔊duḥkheṣhuದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ
ಅನುದ್ವಿಗ್ನಮನಾಃ🔊anudvigna-manāḥಯಾರ ಮನಸ್ಸು ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ
ಸುಖೇಷು🔊sukheṣhuಸುಖಗಳಲ್ಲಿ
ವಿಗತಸ್ಪೃಹಃ🔊vigata-spṛihaḥಬಯಕೆಯಿಲ್ಲದ
ವೀತ🔊vītaಮುಕ್ತ
ರಾಗ🔊rāgaರಾಗ, ಆಸಕ್ತಿ
ಭಯ🔊bhayaಭಯ
ಕ್ರೋಧಃ🔊krodhaḥಕ್ರೋಧ
ಸ್ಥಿತಧೀಃ🔊sthita-dhīḥಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿ
ಮುನಿಃ🔊muniḥಮುನಿ
ಉಚ್ಯತೇ🔊uchyateಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ

Bhagavad Gita 2.56 — Duhkheshv-anudvigna-manah ಪಾರಾಯಣದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು

ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ — ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ಮುನಿ — ಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ

ಮನಸ್ಸನ್ನು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಚಲವಾಗಿ, ಸುಖದಲ್ಲಿ ಅನಾಸಕ್ತವಾಗಿ ಇಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ

ಹೃದಯವನ್ನು ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ

ಅಚಲ ಅಂತರಂಗ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ದೈನಂದಿನ ಮನನ

ಸಾಧಕನನ್ನು ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನದ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ

ಧ್ಯಾನ, ಭಕ್ತಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾದ ಸಮತ್ವವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ

Bhagavad Gita 2.56 — Duhkheshv-anudvigna-manah ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ

ಜಪ ಸಂಖ್ಯೆ11ಬಾರಿ
ಉತ್ತಮ ಸಮಯಬ್ರಹ್ಮ ಮುಹೂರ್ತ (ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲು) ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಶಾಂತ ಧ್ಯಾನ ಸಮಯ

ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಓದಿ, ಪ್ರತಿ ಗುಣದ ಮೇಲೆ ಮನನ ಮಾಡಿ — ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಅಚಲ, ಸುಖದಲ್ಲಿ ಬಯಕೆಯಿಲ್ಲದ, ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ದಾಟಿದ. ಇದನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಆತ್ಮಸಮೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿ — ಮನಸ್ಸು ಎಲ್ಲಿ ವಿಚಲಿತವಾಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಗಮನಿಸಿ, ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನ ಸ್ಥಿರ, ಸಾಕ್ಷಿ ಶಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮರಳಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ Bhagavad Gita 2.56 — Duhkheshv-anudvigna-manah ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ — ಅವೇ ಮೂಲ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಅಕ್ಷರ-ಅಕ್ಷರ ಲಿಪ್ಯಂತರಗೊಂಡು, ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಿ ಪಠಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಸಾಲನ್ನು (ಅಥವಾ ▶ ಬಟನ್) ಒತ್ತಿ ಅದರ ಪಠಣ ಕೇಳಿ.
ಹೌದು — ಲಿಪಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅರ್ಥ ಮೂಲವೇ. ಈ ಪುಟದ ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, ಪಾರಾಯಣ ವಿಧಿ ಹಾಗೆಯೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞ ಎಂದರೆ 'ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ' ವ್ಯಕ್ತಿ, ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿದೆಯೋ. ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವಂತೆ, ಅಂತಹ ಮುನಿ ದುಃಖದಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗದೆ, ಸುಖದಲ್ಲಿ ಬಯಕೆ ಇಡದೆ, ರಾಗ, ಭಯ, ಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ರಾಗದಿಂದಲೇ (ಆಸಕ್ತಿ) ನಷ್ಟದ ಭಯ ಮತ್ತು ಬಯಕೆ ತಡೆಗೊಂಡಾಗ ಕ್ರೋಧ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಮೂರನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಭಯ, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ, ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೌದು. ಇದು ಗೀತೆಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಮಿತ ಮನನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗಿ, ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿ ಇರುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ, ಇದೇ ಯೋಗದ ಸಾರ.
ಇದು ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ (ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗ) ಕೊನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾನೆ, ಕೂರುತ್ತಾನೆ, ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣನೆಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಇವನ್ನೂ ಓದಿ

ಉಪಯುಕ್ತವಾಯಿತೇ? ಆತ್ಮೀಯರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ 🙏

Share:

ಪೂರ್ಣ Bhagavad Gita 2.56 — Duhkheshv-anudvigna-manahವನ್ನು ಶ್ಲೋಕ-ಶ್ಲೋಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಓದಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪವಿತ್ರ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೋಡಿ