ਏਕਂ ਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦਨ੍ਤਿ
Ekam Sad Vipra Bahudha Vadanti in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚਿਆ ਰਿਗਵੇਦ (1.164.46) ਦਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੰਤਰ ਸਮੁੱਚੇ ਹਿੰਦੂ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਪੰਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪਰਮ ਸੱਚ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਯਮ ਆਦਿ ਅਣਗਿਣਤ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਤ੍ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੈ। 'ਏਕੰ ਸਤ੍ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦੰਤਿ' ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਝੰਡਾ-ਵਾਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਾਰਗਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਏਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Rigveda 1.164.46 · Rishi Dirghatamas Auchathya · Vedic period (c. 1500 BCE or earlier)
ਇਹ ਪੰਕਤੀ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬੁਝਾਰਤ-ਸੂਕਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸ੍ਯ ਵਾਮਸ੍ਯ ਸੂਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਸਮਾਪਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਕਤ ਅੰਨ੍ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀਰਘਤਮਾ ਨੂੰ ਆਰੋਪਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਕਤ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਸੂਰਜ, ਕਾਲ ਅਤੇ ਦਿੱਵ ਤੱਤ ਬਾਰੇ ਡੂੰਘੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੀ ਅਨੇਕਤਾ ਦਾ ਸਮਾਧਾਨ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਤ੍ (ਏਕੰ ਸਤ੍) ਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਜਨ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਇੰਦਰ, ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ, ਅਗਨੀ, ਦਿੱਵ ਗਰੁਤਮਾਨ, ਯਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਯੁਗਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਇੱਕੋ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਸੰਤਾਂ, ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰਕਾਂ ਨੇ — ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਧਰਮ-ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੁਆਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਤੱਕ — ਇਸ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵਜੋਂ ਉਦਧ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਦਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੱਵਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮਸਾਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਭਗਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਾਰਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਝਗੜਾ ਘੁਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਵਤਰ ਇੱਕ ਸੱਚ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਮਿਤ੍ਰਂ ਵਰੁਣਮਗ੍ਨਿਮਾਹੁਰਥੋ ਦਿਵ੍ਯਃ ਸ ਸੁਪਰ੍ਣੋ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍। ਏਕਂ ਸਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਹੁਧਾ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯਗ੍ਨਿਂ ਯਮਂ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾਨਮਾਹੁਃ॥
Indraṃ mitraṃ varuṇam agnim āhur atho divyaḥ sa suparṇo garutmān | Ekaṃ sad viprā bahudhā vadanty agniṃ yamaṃ mātariśvānam āhuḥ ||
ਅਰਥ:ਉਹ ਉਸੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਮਿੱਤਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਦਿੱਵ ਸੁੰਦਰ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲਾ ਗਰੁਤਮਾਨ (ਸੁਪਰਣ) ਵੀ ਹੈ। ਸੱਚ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਜਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਸੇ ਨੂੰ ਅਗਨੀ, ਯਮ ਅਤੇ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕੋ ਸਤ੍ ਤੱਤ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕਈ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
Ekam Sad Vipra Bahudha Vadanti ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਇਸ ਮੂਲ ਵੈਦਿਕ ਸੱਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਸਾਰੇ ਮਾਰਗਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੌਹਾਰਦ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅਦ੍ਵੈਤ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਤਮ ਵੈਦਿਕ ਮੂਲ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਪਰਦਾਇਕ ਸੰਕੀਰਣਤਾ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਰੂਪ ਦੇ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਸਾਰੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਉਸ ਇੱਕ ਸੱਚ (ਸਤ੍) ਉੱਤੇ ਚਿੰਤਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
Ekam Sad Vipra Bahudha Vadanti ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਅਰਥ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਇਹ ਚਿੰਤਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਮਿਤ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕੋ ਅਵਿਭਾਜ ਸੱਤਾ (ਏਕੰ ਸਤ੍) ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਪ ਲਈ, ਆਧਿਆਤਮਿਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਲਈ, ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਏਕਤਾ-ਸਭਾਵਾਂ ਲਈ ਉੱਤਮ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਸ਼ਾਂਤ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪਲ ਮੌਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਪ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਏਕਤਾ ਦੇ ਇਸ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਣ ਦਿਓ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ Ekam Sad Vipra Bahudha Vadanti ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ