ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਦਂ (ਗੁਰੁ / ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿ ਧ੍ਯਾਨ)
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) in Punjabi (Gurmukhi) · ਪੰਜਾਬੀ
ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ/ਲਿਪੀ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹੋ
✦ ਅਰਥ
ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦੰ ਪਰਮਸੁਖਦੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਗੁਰੂ-ਵੰਦਨਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਗੁਰੂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ (ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੌਨ-ਗੁਰੂ ਸਰੂਪ) ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸਮਾਨ — ਆਨੰਦਮਈ, ਸਰਵਗ੍ਯ, ਆਕਾਸ਼ਵਤ, ਅਦੁਤੀ, ਨਿੱਤ ਤੇ ਤ੍ਰਿਗੁਣਾਤੀਤ — ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਠ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਕਥਾ
Traditional Guru-stotra / Dakshinamurti dhyana shloka (Advaita Vedanta tradition) · Unknown (traditional; widely used in Vedantic and monastic lineages) · Classical / medieval
ਇਹ ਇਕੱਲਾ ਧਿਆਨ ਸ਼ਲੋਕ ਅਦਵੈਤ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੁਰੂ-ਵੰਦਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਨੇੜਿਓਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ — ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਆਪਣੇ ਮੌਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੰਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਮੂਹ ਵੇਦਾਂਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਗੁਰੂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਉਹ ਸੁਚੇਤਨਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਮਨਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ।
✦ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ
ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੋਹੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਦੇ ਮੌਨ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚਾਰੇ ਸਨਾਤਨ ਕੁਮਾਰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੰਕਾ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਾਠ ਉਸੇ ਨਿਸ਼ਬਦ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਸਾਧਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਘੋਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਗਤੀ ਜਾਂ ▶ ਬਟਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸੁਣੋ
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਨ੍ਦਂ ਪਰਮਸੁਖਦਂ ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਨਮੂਰ੍ਤਿਂ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਤੀਤਂ ਗਗਨਸਦ੍ਰਿਸ਼ਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਮ੍। ਏਕਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਮਲਮਚਲਂ ਸਰ੍ਵਧੀਸਾਕ੍ਸ਼ਿਭੂਤਂ ਭਾਵਾਤੀਤਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਰਹਿਤਂ ਸਦ੍ਗੁਰੁਂ ਤਂ ਨਮਾਮਿ॥
Brahmānandaṃ paramasukhadaṃ kevalaṃ jñānamūrtiṃ Dvandvātītaṃ gaganasadṛśaṃ tattvamasyādilakṣyam Ekaṃ nityaṃ vimalam achalaṃ sarvadhīsākṣibhūtaṃ Bhāvātītaṃ triguṇarahitaṃ sadguruṃ taṃ namāmi
ਅਰਥ:ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ, ਪਰਮ ਸੁਖ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਕੇਵਲ (ਅਦੁਤੀ) ਇੱਕ, ਸ਼ੁੱਧ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮੂਰਤੀ ਉਸ ਸਦਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਸਮੂਹ ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਨਿਰਲੇਪ, ਅਤੇ 'ਤਤ੍ਵਮਸਿ' ਆਦਿ ਮਹਾਵਾਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਰਸਾਏ ਲਕਸ਼ ਹਨ; ਜੋ ਇੱਕ, ਨਿੱਤ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਅਚਲ ਹਨ, ਹਰ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ।
ਸ਼ਬਦ-ਸ਼ਬਦ ਅਰਥ
ਉਚਾਰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ਪਾਠ ਦੇ ਲਾਭ
ਅਧਿਐਨ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਦਗੁਰੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ-ਸਰੂਪ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੁਚੇਤਨਾ (ਸਾਕਸ਼ੀ-ਭਾਵ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵੇਦਾਂਤ ਅਧਿਐਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ 'ਤਤ੍ਵਮਸਿ' ਮਹਾਵਾਕ ਨੂੰ ਮੂਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ (ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ ਦਾ ਮੌਨ ਉਪਦੇਸ਼)
ਆਧਿਆਤਮਕ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਤਿ-ਅਸਤਿ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਤਿੰਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੱਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਮੋੜ ਕੇ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਭਾਵ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ਪਾਠ ਵਿਧੀ
ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠੋ। ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਦ ਦੇ ਅਰਥ 'ਤੇ ਮਨ ਟਿਕਾਓ — ਖ਼ਾਸ ਕਰ 'ਸਰਵਧੀ-ਸਾਕਸ਼ਿਭੂਤੰ' (ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ) 'ਤੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਪਾਠਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾਮੂਰਤੀ — ਮੌਨ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ — 'ਤੇ ਮੌਨ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰੰਭਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ
ॐ
ਪੂਰਾ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಪರಮಸುಖದಂ (ಗುರು / ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಧ್ಯಾನ) ਸ਼ਲੋਕ-ਦਰ-ਸ਼ਲੋਕ ਅਰਥ ਸਹਿਤ ਪੜ੍ਹੋ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਵੇਖੋ